Tên lửa Khan ITBM-600 tốc độ Mach 5, 'bắn rồi chạy, không thể cản phá'

KHAN Ballistic Missile - Hệ thống tên lửa đạn đạo KHAN do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất. Ảnh: defencesecurityasia.com

Hệ thống tên lửa Khan ITBM-600 do tập đoàn Roketsan (Thổ Nhĩ Kỳ) sản xuất, được triển khai tại Tiểu đoàn Pháo binh Dã chiến 18 ở Đông Kalimantan từ tháng 8/2025, mang đến khả năng tấn công chính xác tầm xa mà trước đây quân đội Indonesia hoàn toàn thiếu vắng.

Với tốc độ Mach 5 và độ chính xác dưới 10 mét (CEP), tên lửa Khan ITBM-600 không chỉ nâng cao khả năng răn đe mà còn thay đổi cục diện cân bằng lực lượng khu vực.

Tuy nhiên, đằng sau những thông số kỹ thuật ấn tượng là những hạn chế rõ rệt về tầm hoạt động và tính tự chủ công nghệ.

Về thông số kỹ thuật cốt lõi, Khan ITBM-600 là phiên bản xuất khẩu của tên lửa Bora, với trọng lượng toàn hệ thống khoảng 2.500 kg, chiều dài 8 mét và đường kính 610 mm.

Tầm bắn tối đa đạt 280 km (tối thiểu 80 km), phù hợp cho các nhiệm vụ chiến thuật ở cấp sư đoàn hoặc lữ đoàn. Đầu đạn nặng 470 kg có thể mang thuốc nổ cao, mảnh hoặc đầu đạn con, hỗ trợ chế độ nổ chạm hoặc nổ gần.

Hệ thống dẫn đường lai kết hợp quán tính (INS) với hiệu chỉnh vệ tinh GPS/GLONASS cho phép tên lửa Khan ITBM-600 duy trì độ chính xác cao ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu điện tử mạnh.

Đặc biệt, ở giai đoạn cuối, tên lửa Khan ITBM-600 có khả năng thực hiện các động tác né tránh phức tạp, khiến hệ thống phòng không đối phương cực kỳ khó theo dõi và đánh chặn.

Toàn bộ hệ thống Khan ITBM-600 được lắp trên khung gầm xe Tatra 8x8, mang lại tính cơ động cao và khả năng “bắn rồi chạy” nhanh chóng trên địa hình đa dạng của Indonesia.

Tên lửa đạn đạo KHAN ITBM-600 của Indonesia được phát hiện tại căn cứ Raipur A, Đông Kalimantan ngày 1/8/2025. (Ảnh: Facebook/ASEAN Defense Studies/defence-blog.com

Xét về ưu điểm công nghệ, tên lửa Khan ITBM-600 nổi bật với độ chính xác vượt trội chỉ khoảng 10 mét (CEP), mức mà các chuyên gia đánh giá là một trong những hệ thống chính xác nhất khu vực.

Nhờ đó, một quả tên lửa Khan ITBM-600 có thể loại bỏ hiệu quả các mục tiêu giá trị cao như hầm ngầm chỉ huy, radar, kho hậu cần hoặc căn cứ không quân mà không cần sử dụng số lượng lớn đạn dược, từ đó thay đổi đáng kể tỷ lệ chi phí-hiệu quả trong tác chiến mặt đất.

Tốc độ Mach 5 (tương đương hơn 6.000 km/giờ) kết hợp động tác né tránh terminal phase giúp tên lửa Khan ITBM-600 khó bị phòng không hiện đại đánh chặn.

Tính di động ‘bắn rồi chạy’ (shoot-and-scoot) trên nền tảng xe bánh 8x8 là điểm sáng lớn, cho phép tiểu đoàn nhanh chóng di chuyển sau khi bắn, giảm thiểu nguy cơ bị phản công bằng pháo binh hoặc tên lửa đối phương.

Hơn nữa, hệ dẫn đường lai hoạt động ổn định trong không gian điện tử bị tranh chấp, mang lại tính linh hoạt cao trong chiến tranh hiện đại.

Việc Indonesia chọn hệ thống tuân thủ nghiêm ngặt MTCR (chế độ kiểm soát công nghệ tên lửa) cũng giúp Jakarta tránh các rủi ro ngoại giao liên quan đến phổ biến vũ khí.

Tuy nhiên, hệ thống vẫn tồn tại những nhược điểm rõ ràng về mặt kỹ thuật và chiến lược. Tầm bắn 280 km chỉ thuộc phân khúc short-range ballistic missile (SRBM), khiến Khan ITBM-600 không thể vươn tới các mục tiêu xa hơn như quần đảo Natuna (cách hơn 1.000 km) hay các điểm nóng từ vị trí triển khai hiện tại ở Đông Kalimantan.

Tên lửa Khan ITBM-600. Nguồn ảnh: Roketsan/roketsan.com.tr

Điều này giới hạn vai trò của nó ở mức độ chiến thuật chứ không phải chiến lược, chỉ đủ để hỗ trợ tác chiến cục bộ gần biên giới hoặc các đảo gần.

Hệ thống hoàn toàn phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu từ Thổ Nhĩ Kỳ, thiếu khả năng tự sản xuất hoặc nâng cấp nội địa, dẫn đến rủi ro về chuỗi cung ứng và bảo trì lâu dài.

Đầu đạn thông thường, không có khả năng hạt nhân và tên lửa Khan ITBM-600 chủ yếu được tối ưu cho mục tiêu cố định trên bộ chứ không phải di động như tàu chiến.

Trong thực tế chiến đấu, nếu đối phương sở hữu hệ thống tình báo và phản pháo hiện đại, tính sống sót của bệ phóng (launcher) dù cao nhưng vẫn có thể bị đe dọa nếu không duy trì được tốc độ di chuyển liên tục.

Tên lửa Khan ITBM-600 đại diện cho bước nhảy vọt về khả năng tấn công chính xác của Indonesia nhờ công nghệ dẫn đường tiên tiến, tốc độ siêu âm và tính cơ động vượt trội.

Tuy nhiên, tầm bắn hạn chế cùng sự phụ thuộc công nghệ nước ngoài khiến hệ thống Khan ITBM-600 vẫn chỉ là giải pháp chiến thuật thay vì vũ khí thay đổi cục diện khu vực.

Trong bối cảnh căng thẳng, đây là minh chứng rõ nét cho chiến lược hiện đại hóa quân sự của Jakarta: tập trung vào chất lượng thay vì quy mô, nhưng vẫn cần thêm thời gian để phát triển khả năng tự chủ và mở rộng tầm ảnh hưởng thực sự.

Đào Cảnh