Tehran khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong bối cảnh có thông tin về cuộc đàm phán với Mỹ

Đêm 28/6 theo giờ Washington, D.C., một quan chức Mỹ cho biết với trang tin Axios rằng các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran sẽ được nối lại vào ngày 30/6 tại Doha - Qatar. Ảnh: wapt.

Động thái này diễn ra sau nhiều ngày hai bên tiến hành các cuộc không kích đáp trả lẫn nhau tại khu vực eo biển Hormuz.

Theo các nguồn tin, trong đó có Axios, các quan chức Mỹ cho biết các cuộc không kích của cả hai bên sẽ tạm thời chấm dứt, đồng thời một vòng đàm phán kỹ thuật mới sẽ được tiến hành, tập trung riêng vào hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz. Các cuộc đàm phán ngày 30/6 ban đầu dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ và tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, căng thẳng leo thang trở lại tại eo biển Hormuz đã khiến địa điểm đàm phán được chuyển sang Doha, đồng thời trọng tâm thảo luận cũng chuyển sang vấn đề bảo đảm an ninh hàng hải tại tuyến đường thủy chiến lược này.

Trong các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ cách đây một tuần, phái đoàn Mỹ đã nhất trí với Iran về việc thiết lập một đường dây nóng giữa quân đội Mỹ và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm phối hợp điều tiết hoạt động giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, theo nguồn tin trên, đến ngày 27/6, đường dây nóng này vẫn chưa được đưa vào vận hành.

Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào đảo Qeshm cùng các thành phố Sirik và Bandar-e Lengeh của Iran trong hai ngày 26 và 27/6, với lý do “Iran tiếp tục có các hành động gây hấn nhằm vào hoạt động vận tải thương mại” tại eo biển Hormuz. Đáp lại, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các vị trí quân sự của Mỹ trong khu vực. Sáng sớm ngày 28/6, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain, ngay sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa rằng Cộng hòa Hồi giáo sẽ không còn tồn tại nếu không tôn trọng thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần cảnh báo sẽ nối lại các cuộc không kích nếu Iran không cho phép các tàu thương mại lưu thông qua eo biển Hormuz mà không gặp bất kỳ sự cản trở nào, dù là về tài chính, vật chất hay dưới bất kỳ hình thức nào khác. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích các quan chức Iran trên mạng xã hội, đồng thời cảnh báo sẽ nối lại các cuộc không kích nếu Iran không cho phép các tàu thương mại lưu thông qua eo biển Hormuz mà không gặp bất kỳ sự cản trở nào, dù là về tài chính, vật chất hay dưới bất kỳ hình thức nào khác.

Về phần mình, Iran cáo buộc Mỹ vi phạm các điều khoản của Biên bản ghi nhớ (MoU) khi can thiệp vào khả năng kiểm soát hoạt động giao thông trên tuyến đường thủy này của Tehran, đồng thời tìm cách cản trở quyền của Iran trong việc thu phí đối với các tàu thuyền quá cảnh qua eo biển trong tương lai. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 28/6 khẳng định trách nhiệm đối với eo biển Hormuz hoàn toàn thuộc về Tehran và cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm bỏ qua tuyến đường ưu tiên của Iran trên tuyến đường thủy này sẽ gây ra “căng thẳng và leo thang”.

Thanh Vân

Nguồn: Aljazeera, Tân Hoa Xã.