'Tàu sân bay tệ nhất' từng được chế tạo của Mỹ

Nguồn gốc của vấn đề bắt đầu từ Hiệp ước Hải quân Washington – hiệp ước hạn chế trọng tải hải quân giữa Mỹ, Anh và Nhật Bản trong giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh thế giới. Sau khi tính toán, Hải quân Mỹ nhận ra họ vẫn còn "dư" một phần hạn ngạch và quyết định tận dụng để đóng thêm một tàu sân bay mới. Kết quả là USS Wasp ra đời.

Tàu USS Wasp đã bị trúng một quả ngư lôi Long Lance của Nhật Bản. (Nguồn: 19FF)

Tuy nhiên, đây chính là điểm khởi đầu của hàng loạt thỏa hiệp nguy hiểm. So với các tàu cùng thời như tàu sân bay lớp Yorktown, Wasp nhỏ hơn khoảng 25% nhưng lại được kỳ vọng thực hiện nhiệm vụ tương đương. Để nhét đủ khả năng chiến đấu vào một thân tàu nhỏ và vẫn tuân thủ giới hạn hiệp ước, các kỹ sư buộc phải cắt giảm gần như mọi thứ: giáp bảo vệ, hệ thống phòng thủ, và cả khả năng sống sót.

Hậu quả là Wasp trở thành một con tàu cực kỳ mong manh. Lớp giáp mỏng, thiếu hệ thống chống ngư lôi hiệu quả và các khu vực quan trọng như kho nhiên liệu, máy móc gần như không được bảo vệ đúng mức. Nếu trúng đạn, con tàu rất dễ bốc cháy và đó chính là điều nguy hiểm nhất đối với bất kỳ tàu chiến nào trên biển.

Tình hình còn tệ hơn bởi hệ thống kiểm soát thiệt hại yếu kém. Các thiết bị chữa cháy không đủ hiệu quả, đường ống dẫn nhiên liệu hàng không lại dễ bị tổn thương, trong khi hệ thống cấp nước, yếu tố sống còn để dập lửa, cũng không được bảo vệ tốt. Nói cách khác, khi hỏa hoạn xảy ra, Wasp gần như không có khả năng tự cứu mình.

Chưa dừng lại ở đó, để tối đa hóa sức mạnh trong một thân tàu nhỏ, Hải quân Mỹ đã "nhồi nhét" mọi thứ lên Wasp: máy bay, nhiên liệu, đạn dược. Điều này biến con tàu thành một "thùng thuốc nổ nổi", nơi chỉ cần một cú đánh trúng cũng có thể gây ra phản ứng dây chuyền thảm khốc.

Kịch bản tồi tệ nhất đã xảy ra vào ngày 15/9/1942, trong chiến dịch Guadalcanal thuộc Thái Bình Dương của Chiến tranh thế giới thứ Hai. Wasp bị tàu ngầm Nhật Bản I-19 phóng trúng nhiều ngư lôi. Các vụ nổ khiến con tàu mất điện hoàn toàn, kéo theo hệ thống cấp nước bị vô hiệu hóa.

Không còn khả năng dập lửa, ngọn lửa nhanh chóng lan rộng khắp tàu, thiêu rụi mọi thứ. Hậu quả là khoảng 193 thủy thủ thiệt mạng và hàng trăm người bị thương. Cuối cùng, Wasp bị bỏ lại và chìm xuống biển.

Điều đáng nói là trong cùng chiến dịch, nhiều tàu chiến Mỹ khác cũng bị tấn công nhưng vẫn sống sót. Sự khác biệt nằm ở thiết kế: Wasp không được tạo ra để chịu đựng xung đột khốc liệt, mà được thiết kế để "lách" giới hạn của một hiệp ước.

Xuân Minh