Tập trung triển khai chính sách hỗ trợ giải bản tàu cá

Nhằm góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, UBND tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá, đồng thời dần loại trừ các nghề khai thác thủy sản không thân thiện. Sau thời gian triển khai, đã có những chủ tàu cá đề nghị hỗ trợ giải bản tàu theo quy định. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu đề ra, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần tiếp tục thông tin tuyên truyền sâu rộng hơn để người dân hiểu và thực hiện. 

Mới có 2 trường hợp đề nghị hỗ trợ 

Tàu cá của ngư dân neo đậu tại cảng cá Hòn Rớ.

Năm 2012, gia đình ông Hồ Thiết (thôn Tây Bắc 2, xã Đại Lãnh) đầu tư và thực hiện đăng ký tàu KH 91873 TS để khai thác nguồn lợi thủy sản. Tàu của gia đình ông Hồ Thiết là tàu vỏ gỗ, có chiều dài 16,5m, hoạt động nghề lưới kéo. Đây là nghề khai thác hải sản được tỉnh định hướng đến năm 2030 phải loại bỏ do ảnh hưởng lớn đến nguồn lợi hải sản, môi trường, hệ sinh thái. Sau nhiều năm làm nghề biển, đến nay gia đình ông không còn nhu cầu sử dụng tàu cá này để tiếp tục hoạt động khai thác thủy sản nên quyết định đưa phương tiện về neo đậu tại cảng cá Đại Lãnh. Ông đã làm đơn gửi đến Chi cục Thủy sản và Biển đảo đề nghị ngừng kết nối thiết bị giám sát tàu cá VMS. Đồng thời, có đơn đề nghị UBND xã Đại Lãnh hỗ trợ kinh phí giải bản tàu cá với mức 200 triệu đồng. Hiện nay, UBND xã Đại Lãnh đang phối hợp với các sở, ngành của tỉnh để giải quyết việc hỗ trợ giải bản tàu cá của gia đình ông Hồ Thiết. 

Trước áp lực nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm do khai thác quá mức, Trung ương và tỉnh đã có nhiều định hướng giảm sản lượng, cường lực khai thác như: Cơ cấu lại đội tàu (giảm số lượng, chuyển đổi nghề); tăng cường nuôi trồng thủy sản; cấm ngư cụ hủy diệt; tạo sinh kế thay thế cho ngư dân. Thông qua đó nhằm bảo vệ nguồn lợi, nâng cao giá trị sản phẩm, đảm bảo an sinh xã hội, đặc biệt trong giải quyết vấn đề chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đầu năm 2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch chuyển đổi nghề gắn với chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản tỉnh. Mục tiêu đến năm 2030, loại bỏ hoàn toàn tàu cá làm nghề lưới kéo trong cơ cấu đội tàu cá của tỉnh; giảm từ 5 - 10% tàu cá hoạt động các nghề hạn chế phát triển gồm nghề lưới rê và nghề chụp kết hợp ánh sáng; giảm từ 5 - 10% số lượng tàu cá hoạt động khai thác thủy sản để giảm cường lực khai thác và phát triển nguồn lợi thủy sản; 100% tàu cá thực hiện đúng, đầy đủ quy định về IUU. Hằng năm, hình thành từ 5 đến 7 mô hình sinh kế bền vững cho cộng đồng ngư dân. 

Theo ông Lê Đình Khiêm - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, qua rà soát của các địa phương, toàn tỉnh có 5.067 tàu cá, trong đó có 2.610 tàu có chiều dài từ 6m đến dưới 12m, 992 tàu có chiều dài từ 12m đến dưới 15m, 1.465 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên. Tàu cá trên địa bàn tỉnh chủ yếu hoạt động các nghề câu, lưới kéo, lưới rê, lưới vây, lưới chụp. Dự kiến, trong giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh có khoảng 250 tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản hoặc không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản sẽ được giải bản. Tuy nhiên đến nay, chỉ mới có 2 trường hợp có đơn đề nghị hỗ trợ giải bản tàu cá. Ngoài trường hợp tàu cá của gia đình ông Hồ Thiết ở xã Đại Lãnh còn có trường hợp tàu cá KH 95474 TS, chiều dài 15,6m của gia đình bà Võ Thị Khương ở phường Cam Linh. 

Tăng cường công tác tuyên truyền   

Theo chính sách của tỉnh, chủ tàu cá sau khi hoàn thành thực hiện giải bản tàu sẽ được hỗ trợ 1 lần mức: 50 triệu đồng/tàu cá có chiều dài từ 6m đến dưới 12m; 100 triệu đồng/tàu cá có chiều dài từ 12m đến dưới 15m; 200 triệu đồng/tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên. Ngoài ra, chủ tàu cá và các thành viên trong cùng hộ gia đình (không quá 4 người/hộ) có tàu cá giải bản, đảm bảo điều kiện quy định còn được hỗ trợ chi phí đào tạo nghề tối đa 5 triệu đồng/người/khóa học.

Giải bản tàu cá là việc Nhà nước thu hồi và xử lý tàu cá thông qua tháo dỡ, tiêu hủy theo quy định. Những tàu phải giải bản là phương tiện không đủ điều kiện hoạt động hoặc tàu cá hoạt động các nghề khai thác không thân thiện với môi trường, bị hạn chế hoặc không khuyến khích phát triển. Qua đó, nhằm góp phần phát triển bền vững ngành khai thác thủy sản, giải quyết những vấn đề còn tồn tại trong công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh.

Trong bối cảnh cả nước đang tập trung thực hiện mục tiêu tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU của Ủy ban Châu Âu, việc hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với các tàu cá không còn nhu cầu hoạt động, nhất là các tàu cá hoạt động những nghề khai thác không thân thiện, tàu cá không không đủ điều kiện tham gia khai thác thủy sản cần được tập trung triển khai nhanh. Để thực hiện, UBND tỉnh đã yêu cầu các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tuyên truyền sâu rộng đến cộng đồng ngư dân về mục đích, yêu cầu chuyển đổi nghề, các quy định về chống khai thác IUU và trách nhiệm của người dân trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản; chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá đang được thực hiện… để người dân nắm bắt, thực hiện. 

Mới đây, tại cuộc họp với một số sở, ngành, địa phương về công tác chống khai thác IUU, đồng chí Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo IUU tỉnh yêu cầu các địa phương ven biển trong tỉnh chủ động triển khai việc rà soát, phân loại, xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động trên địa bàn; tập trung tuyên truyền đến cộng đồng ngư dân, khẩn trương thực hiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá cho ngư dân, địa phương nào bảo đảm hồ sơ thì thực hiện giải bản tàu cá ngay trong tháng 10-2026.  

HẢI LĂNG