Tăng tốc xác định danh tính liệt sĩ: Mệnh lệnh từ trái tim và trách nhiệm

Lãnh đạo thành phố Huế tổ chức truy điệu và an táng các liệt sĩ được đưa về từ Lào

Việc xây dựng ngân hàng gene liệt sĩ được xem là bước tiến lớn trong bối cảnh cả nước vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Từ thực tiễn của Huế - vùng đất từng là chiến trường ác liệt, ý nghĩa của công tác này như thế nào, thưa ông?

Trong các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc và bảo vệ Tổ quốc, Huế là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng, chịu nhiều mất mát, hy sinh to lớn. Những hậu quả chiến tranh để lại không chỉ là sự tàn phá về vật chất mà còn là nỗi đau chưa thể nguôi ngoai trong lòng hàng nghìn gia đình liệt sĩ.

Hiện nay, thành phố Huế đang quản lý 61 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 17.300 phần mộ, trong đó có gần 11.500 mộ chưa xác định được thông tin. Đây là con số lớn, là nỗi trăn trở, day dứt không chỉ của thân nhân liệt sĩ mà còn của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Việc xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN vì thế không chỉ là nhiệm vụ khoa học - kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc. Đây là hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

Chúng tôi xác định rõ, mỗi phần mộ được xác định danh tính không chỉ giúp một gia đình tìm lại người thân mà còn góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Đó cũng là trách nhiệm, là mệnh lệnh từ trái tim của những người đang sống hôm nay.

Với tinh thần đó, Đảng bộ, chính quyền thành phố Huế đang tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, lực lượng công an, quân sự đóng vai trò nòng cốt, trực tiếp tổ chức thực hiện, góp phần hiện thực hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Chính phủ đã đặt ra lộ trình cụ thể trong việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ và xây dựng cơ sở dữ liệu. Thành phố Huế đã triển khai nhiệm vụ này ra sao, đặc biệt trong công tác phối hợp giữa các lực lượng?

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, UBND thành phố Huế đã kịp thời ban hành các kế hoạch cụ thể, tổ chức triển khai đồng bộ việc rà soát, lập danh sách và thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Trong đó, lực lượng công an thành phố phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai hiệu quả các hoạt động thu thập, cập nhật dữ liệu. Việc tích hợp thông tin ADN vào cơ sở dữ liệu dân cư theo Đề án 06 được thực hiện bài bản, khoa học, bảo đảm tính chính xác và đồng bộ.

Ban Chỉ đạo 515 thành phố đã xây dựng và triển khai kế hoạch khảo sát thực trạng các mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại 61 nghĩa trang trên địa bàn. Đây là cơ sở quan trọng để phục vụ công tác lấy mẫu, giám định ADN, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc xác định danh tính liệt sĩ.

Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm”, các lực lượng đã và đang làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, khẩn trương, nghiêm túc. Chúng tôi luôn xác định, mỗi mẫu ADN được thu nhận, mỗi dữ liệu được hoàn thiện không chỉ là kết quả chuyên môn mà còn là sự kết nối thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã hy sinh với những người đang sống. Đó là hành trình đầy trách nhiệm, nghĩa tình và nhân văn.

Trong thực tế triển khai, nhiều thân nhân liệt sĩ đã cao tuổi, hồ sơ lịch sử thiếu hụt, phân tán. Vậy, Huế đang đối mặt với những khó khăn và cách giải quyết những vấn đề đó như thế nào, thưa ông?

Chiến tranh đã lùi xa nhưng nỗi đau và khát vọng tìm lại người thân của các gia đình liệt sĩ vẫn còn đó. Công tác xác định danh tính hiện nay gặp nhiều khó khăn do thời gian an táng đã lâu, nhiều hài cốt bị phân hủy, việc lấy mẫu giám định hạn chế; hồ sơ lưu trữ thiếu hoặc sai lệch. Nhiều thân nhân đã cao tuổi, thậm chí qua đời, khiến nguồn đối chứng sinh học ngày càng thu hẹp.

Một số liệt sĩ là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện lưu giữ thông tin hạn chế, khác biệt ngôn ngữ, phong tục cũng làm việc xác minh thêm phức tạp. Đây thực sự là cuộc “chạy đua với thời gian”.

Trước thực tế đó, thành phố xác định phải tăng tốc, triển khai quyết liệt hơn. Các lực lượng, nhất là công an thành phố, được chỉ đạo phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở rà soát, thu thập, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ, bảo đảm không bỏ sót trường hợp cần lấy mẫu ADN. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu ADN đồng bộ, kết nối với dữ liệu quốc gia về dân cư để nâng cao hiệu quả đối chiếu, xác minh.

Cùng với đó, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, hội cựu chiến binh và Nhân dân trong cung cấp thông tin. Mục tiêu là không để một liệt sĩ nào bị lãng quên, không để gia đình nào phải chờ đợi trong vô vọng, góp phần thực hiện trọn vẹn nghĩa tình với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

THÁI BÌNH (thực hiện)