Tăng cường liên kết nông sản Đồng Tháp - Hà Nội

MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG THỦ ĐÔ

Sau khi hợp nhất, tỉnh Đồng Tháp trở thành vùng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, giữ vai trò trọng điểm của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, với cơ cấu ngành hàng đa dạng từ lúa gạo, cây ăn trái, thủy sản đến rau màu, chăn nuôi và hoa kiểng.

Doanh nghiệp Đồng Tháp đầu tư chế biến, đóng gói nông sản, từng bước nâng cao giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ tại Hà Nội.

Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh triển khai hiệu quả Chương trình phối hợp đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông - lâm - thủy sản giao thương với TP. Hà Nội trong giai đoạn 2021 - 2025.

Trong lĩnh vực trồng trọt, lúa gạo tiếp tục là ngành hàng chủ lực, với sản lượng hằng năm đạt từ 3,3 - 4,1 triệu tấn.

Riêng năm 2025, diện tích gieo trồng toàn tỉnh hơn 622.600 ha, sản lượng ước đạt 4,1 triệu tấn; trong đó có 6.214 ha tại 36 cơ sở sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, bao gồm 48 ha sản xuất hữu cơ.

Đối với cây ăn trái, toàn tỉnh có khoảng 134 nghìn ha, sản lượng năm 2025 đạt khoảng 2,5 triệu tấn, tập trung vào các loại cây chủ lực như: Xoài, nhãn, cam, quýt, sầu riêng, mít, ổi, chanh…, hình thành nhiều vùng chuyên canh gắn với sơ chế, chế biến và cung ứng cho các đô thị lớn, trong đó có Hà Nội.

Hiện tỉnh có hơn 2.111 ha cây ăn trái tại 135 cơ sở đạt chứng nhận VietGAP. Rau màu, thực phẩm của tỉnh đạt sản lượng khoảng 1,52 triệu tấn/năm trên diện tích 70.162 ha; trong đó có 364,38 ha tại 17 cơ sở sản xuất theo VietGAP.

Bên cạnh đó, diện tích hoa, kiểng khoảng 1.693 ha, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp cung ứng cho thị trường trong và ngoài tỉnh.

Ngành thủy sản tiếp tục phát triển theo hướng bền vững. Toàn tỉnh có 572 cơ sở nuôi thủy sản được cấp mã số, với diện tích 1.938 ha và 207.446 m³; trong đó có 674,5 ha tại 33 cơ sở nuôi cá tra, cá điêu hồng, tôm và hơn 331 ha nuôi nghêu được chứng nhận GlobalGAP, ASC, BAP. Sản lượng nuôi trồng và khai thác năm 2025 đạt trên 1,05 triệu tấn, tạo nguồn cung quan trọng cho thị trường Hà Nội và xuất khẩu.

Cùng với sản xuất, công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản của tỉnh phát triển mạnh với trên 1.682 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, kinh doanh thuộc diện quản lý an toàn thực phẩm; trong đó có 122 cơ sở áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như: HACCP, ISO 22000 hoặc BRC.

Đến năm 2025, toàn tỉnh có 1.061 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia. Đáng chú ý, khoảng 82,24% sản phẩm OCOP đã được đưa lên sàn thương mại điện tử và các kênh bán lẻ hiện đại, giúp người tiêu dùng Hà Nội dễ dàng tiếp cận các sản phẩm an toàn của tỉnh.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp đã hướng dẫn, thẩm định và cấp xác nhận cho 138 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn; trong đó có 54 chuỗi duy trì cung cấp sản phẩm cho thị trường Hà Nội.

Các chuỗi này tập trung vào các nhóm sản phẩm chủ lực như trái cây tươi, gạo chất lượng cao, thủy sản và một số sản phẩm chế biến.

Sản lượng nông - lâm - thủy sản cung ứng qua các chuỗi vào thị trường Hà Nội bình quân ước đạt từ 300.000 - 500.000 tấn/năm, chiếm khoảng 10 - 15% tổng sản lượng toàn tỉnh.

Công tác quản lý chất lượng, giám sát an toàn thực phẩm được tăng cường. Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã lấy hơn 2.600 mẫu nông sản các loại để kiểm nghiệm, tỷ lệ mẫu không đạt khoảng 4,7%.

Riêng đối với hàng hóa giao thương với Hà Nội, trên 100 mẫu được lấy kiểm tra và 100% đạt yêu cầu an toàn.

Đồng thời, tỉnh đã hỗ trợ 200.000 tem truy xuất nguồn gốc cho 7 cơ sở tiêu biểu, trong đó có 3 cơ sở phân phối sản phẩm tại Hà Nội, góp phần nâng cao tính minh bạch và niềm tin của người tiêu dùng.

NÂNG TẦM LIÊN KẾT

Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác phối hợp giữa Đồng Tháp và Hà Nội trong giao thương nông sản vẫn còn một số tồn tại.

Tỷ trọng sản lượng nông - lâm - thủy sản đưa ra thị trường Hà Nội thông qua các chuỗi chính ngạch, có hợp đồng ổn định còn thấp so với tổng sản lượng của tỉnh.

Vùng sản xuất nông sản chủ lực của Đồng Tháp áp dụng quy trình VietGAP, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Phần lớn trái cây, gạo vẫn tiêu thụ qua khâu trung gian, khiến việc kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu Đồng Tháp tại thị trường phía Bắc gặp nhiều khó khăn.

Hạ tầng logistics, đặc biệt là kho lạnh, kho mát, trạm trung chuyển và phương tiện vận chuyển lạnh đường dài, chưa đáp ứng yêu cầu.

Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã của tỉnh có quy mô nhỏ, hạn chế về vốn, nhân lực và kinh nghiệm tổ chức chuỗi cung ứng dài hạn cho thị trường Hà Nội.

Công tác thống kê, tổng hợp số liệu về sản lượng, chủng loại nông sản cung cấp cho Hà Nội theo từng năm, từng chuỗi chưa đầy đủ; việc số hóa và kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc giữa hai địa phương còn thiếu đồng bộ.

Nguyên nhân của những hạn chế trên chủ yếu do cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư vào logistics, chế biến sâu và phát triển chuỗi liên kết Bắc - Nam chưa đủ mạnh; năng lực quản trị chuỗi, tiếp cận thị trường hiện đại và chuyển đổi số của doanh nghiệp, hợp tác xã còn yếu.

Bên cạnh đó, công tác thông tin thị trường, dự báo cung - cầu và chia sẻ dữ liệu giữa hai địa phương chưa thật sự kịp thời.

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, tỉnh Đồng Tháp xác định giai đoạn 2026 - 2030 cần tập trung tăng cường phối hợp với Hà Nội theo hướng toàn diện, bền vững.

Mục tiêu đặt ra là duy trì và phát triển tối thiểu 100 chuỗi cung ứng nông - lâm - thủy sản an toàn cung cấp cho Hà Nội; nâng tỷ lệ sản lượng tiêu thụ qua các kênh chính ngạch, hợp đồng ổn định lên khoảng 20% tổng sản lượng các sản phẩm chủ lực; 100% chuỗi cung ứng áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử, kết nối với hệ thống truy xuất của Hà Nội.

Theo đồng chí Trần Thị Bé Bảy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, để đạt được mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung phát triển các chuỗi giá trị ngành hàng trọng điểm như gạo chất lượng cao, xoài, sầu riêng, sen, cá tra và các sản phẩm chế biến từ trái cây; đồng thời phối hợp nghiên cứu, đầu tư hạ tầng logistics, kho trung chuyển nông sản tại khu vực ven Hà Nội.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý chất lượng, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường thông qua các hội chợ, tuần lễ nông sản, diễn đàn giao thương và nền tảng số.

Việc tiếp tục củng cố và nâng tầm chương trình phối hợp giữa tỉnh Đồng Tháp và TP. Hà Nội không chỉ mở rộng đầu ra ổn định cho nông sản địa phương, mà còn góp phần hình thành chuỗi liên kết Bắc - Nam bền vững, minh bạch, vì lợi ích lâu dài của người sản xuất, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

LÝ OANH