Tăng cường bình ổn giá vật liệu, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án giao thông trọng điểm

Công điện được gửi tới Bộ trưởng các Bộ gồm Công an, Xây dựng, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; cùng Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Theo nội dung Công điện, nhằm thực hiện mục tiêu đột phá phát triển kết cấu hạ tầng theo Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, hướng tới tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo, thời gian qua Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành và địa phương đã huy động tối đa nguồn lực để triển khai hàng loạt dự án kết cấu hạ tầng như hệ thống đường bộ cao tốc, cảng biển, sân bay, công trình năng lượng, khu công nghiệp, khu đô thị và khu thương mại quy mô lớn trên phạm vi cả nước.

Thủ tướng chỉ đạo tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá nhiên liệu, nguyên liệu, vật liệu xây dựng; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải.

Trong quá trình chỉ đạo thực hiện các dự án, các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan cũng thường xuyên được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong điều hành, nâng cao trách nhiệm, bảo đảm các dự án đúng tiến độ, chất lượng, tuân thủ quy trình, thủ tục và quy định pháp luật, đồng thời tuyệt đối không để xảy ra sai phạm, tham nhũng hay thất thoát, lãng phí tài sản, ngân sách nhà nước.

Tính đến nay, nhiều công trình đã hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và được đưa vào khai thác, qua đó góp phần tăng cường quốc phòng, an ninh cũng như nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội.

Dù vậy, một số dự án vẫn đang gặp khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật cũng như nguồn cung và giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng, làm ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành theo kế hoạch; đặc biệt, diễn biến phức tạp của xung đột tại khu vực Trung Đông thời gian gần đây khiến giá xăng dầu trong nước và thế giới biến động mạnh, tác động trực tiếp đến chi phí đầu tư xây dựng.

Tiếp nối các Công điện số 48/CĐ-TTg ngày 22/4/2025, số 85/CĐ-TTg ngày 10/6/2025 và số 02/CĐ-TTg ngày 02/1/2026, để nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng, đẩy nhanh tiến độ và sớm đưa các dự án vào khai thác nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phòng chống tham nhũng, tiêu cực và lợi ích nhóm gây thất thoát ngân sách, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra các yêu cầu cụ thể sau:

Đối với công tác giải phóng mặt bằng và triển khai dự án

Bí thư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và lãnh đạo chủ chốt cấp xã quyết liệt hơn nữa trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc tiến độ các dự án trên địa bàn.

Nhiệm vụ trọng tâm là tháo gỡ các khó khăn trong bồi thường, hỗ trợ tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, đồng thời huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, làm tốt công tác dân vận nhằm nắm bắt tâm tư người dân để có giải pháp phù hợp theo đúng chức năng, nhiệm vụ và quy định pháp luật.

Các khiếu nại và kiến nghị hợp pháp, chính đáng của người dân cần được giải quyết hợp tình, hợp lý, bảo đảm nguyên tắc "nơi ở sau tốt hơn nơi ở trước".

Song song với đó, việc chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người dân trong khu vực dự án, tạo việc làm và sinh kế ổn định cũng phải luôn được quan tâm thực hiện.

Trong tháng 3/2026, các tỉnh Tuyên Quang, Lạng Sơn, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Đồng Nai, Lâm Đồng và An Giang được yêu cầu hoàn tất xử lý các tồn tại, vướng mắc, bàn giao toàn bộ phần mặt bằng còn lại tại các dự án Tuyên Quang - Hà Giang, DATP2, 3 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Hữu Nghị - Chi Lăng, Bến Lức - Long Thành, Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành, DATP2 Biên Hòa - Vũng Tàu, trạm dừng nghỉ dự án Vĩnh Hảo - Phan Thiết, hệ thống hàng rào và đường gom thuộc các dự án Vạn Ninh - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh và đường Hồ Chí Minh (đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận, Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn).

Đối với các dự án DATP3 đường Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Dầu Giây - Tân Phú và Tân Phú - Bảo Lộc, các tỉnh Bắc Ninh, Đồng Nai và Lâm Đồng cần khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng nhằm bảo đảm tiến độ thi công.

Đối với quản lý nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu chỉ đạo cơ quan chuyên môn tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thổi giá, lũng đoạn thị trường hoặc đưa tin sai lệch gây nhiễu loạn thị trường.

Bên cạnh đó, việc rà soát nhu cầu nguyên, nhiên vật liệu xây dựng để ưu tiên cung ứng cho các công trình trọng điểm quốc gia và công trình dân sinh cấp bách cũng cần được triển khai đồng bộ.

Trữ lượng các mỏ khoáng sản và vật liệu xây dựng thông thường cũng phải được rà soát để đẩy nhanh cấp phép và nâng công suất khai thác.

Đối với các loại vật liệu có biến động bất thường do ảnh hưởng từ giá nhiên liệu, các địa phương cần công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng hằng tháng hoặc sớm hơn khi cần thiết để làm cơ sở điều chỉnh dự toán và quản lý hợp đồng xây dựng, ngăn tình trạng công bố giá vật liệu hoặc chỉ số giá xây dựng chậm, không sát với thị trường, gây ảnh hưởng tới tiến độ dự án và phát sinh tiêu cực.

Việc theo dõi biến động giá xăng dầu và giá vật liệu xây dựng để đánh giá tác động đến tổng mức đầu tư, nguồn vốn dự án, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia, được giao cho các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, chủ đầu tư và doanh nghiệp xây dựng thực hiện.

Các yếu tố ảnh hưởng tới hợp đồng xây dựng, nhất là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, cũng cần được đánh giá kỹ để có giải pháp xử lý phù hợp theo quy định pháp luật nhằm bảo đảm tiến độ dự án.

Nguồn vật liệu phục vụ các dự án Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Cần Thơ - Cà Mau và Mỹ Thuận - Cần Thơ được yêu cầu ưu tiên cung cấp từ Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long.

Nhiệm vụ của các bộ, ngành

Bộ Xây dựng phối hợp chặt chẽ với địa phương để theo dõi sát sao diễn biến thị trường vật liệu xây dựng trên cả nước, đặc biệt là các vật liệu phục vụ cho công trình trọng điểm.

Chủ động đôn đốc, rà soát và chấn chỉnh công tác công bố giá vật liệu, nhân công, máy thi công và chỉ số giá xây dựng theo đúng quy định; kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để hướng dẫn tháo gỡ.

Phối hợp cùng Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan, Bộ Xây dựng sẽ thực hiện phân tích, dự báo biến động giá vật liệu và giá xăng dầu để xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ khi cần thiết.

Ngoài ra, việc phối hợp với địa phương, chủ đầu tư và các bộ, ngành nhằm tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng và vật liệu xây dựng cũng cần tiếp tục được đẩy mạnh.

Chỉ đạo các chủ đầu tư và nhà thầu tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", làm "xuyên ngày nghỉ, ngày lễ, tết" nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án, đặc biệt là dự án trọng điểm quốc gia thuộc danh mục Ban Chỉ đạo.

Bộ Công an chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan điều tra và xử lý nghiêm các hành vi thao túng thị trường, đầu cơ, găm hàng, thổi giá trong hoạt động sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng. Xử lý triệt để các hành vi bao che, bảo kê, tham nhũng hoặc thiếu trách nhiệm để vi phạm tái diễn theo quy định pháp luật.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát để tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, thủ tục cấp phép thăm dò và khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường.

Sớm hoàn thành việc điều chỉnh quy hoạch khoáng sản, đồng thời phối hợp với Bộ Xây dựng chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn địa phương đẩy nhanh thủ tục cấp phép và nâng công suất mỏ theo các cơ chế đặc thù đã được Chính phủ và Quốc hội ban hành.

Bộ Công Thương chỉ đạo tăng cường hoạt động kiểm tra thị trường vật liệu xây dựng nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi đầu cơ, tăng giá bất hợp lý vật liệu xây dựng.

Các loại vật liệu xây dựng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái và hàng kém chất lượng cũng phải được xử lý triệt để.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan, xử lý kịp thời, dứt điểm các vấn đề liên quan đến lĩnh vực văn hóa theo thẩm quyền, đúng quy định pháp luật, không để kéo dài các tồn đọng, vướng mắc, ảnh hưởng tới tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và dự án đường nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội.

Đề xuất cơ chế chính sách đặc thù liên quan đến việc di dời di tích thuộc Dự án đường kết nối sân bay Gia Bình để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Bộ Tài chính theo chức năng, nhiệm vụ, Bộ Tài chính được giao chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với Bộ Xây dựng và địa phương theo dõi các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất vật liệu xây dựng, nhất là chi phí nhiên liệu, vận chuyển và khai thác khoáng sản.

Việc tổng hợp, phân tích và dự báo biến động giá xăng dầu, giá vật liệu xây dựng và tác động tới tổng mức đầu tư và khả năng đáp ứng về nguồn vốn cũng cần được thực hiện kịp thời để bảo đảm triển khai dự án hiệu quả.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam phối hợp với địa phương để đẩy nhanh tiến độ di dời đường điện cao thế đối với các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải trong danh mục các dự án thuộc Ban Chỉ đạo.

Theo chức năng được giao, Bộ Xây dựng và Văn phòng Chính phủ có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc các Bộ, cơ quan và địa phương thực hiện nhiệm vụ trong Công điện, đồng thời kịp thời báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà để chỉ đạo xử lý hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ đối với các nội dung vượt thẩm quyền.

Bình An