Tận dụng lợi thế để phát triển

Ông Trần Minh Đức, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Tư vấn Tài chính - Kế toán - Thuế Hồng Đức

Theo ông Trần Minh Đức, những điều chỉnh chính sách thuế gần đây, đặc biệt là việc chuyển đổi mô hình quản lý thuế từ thuế khoán sang kê khai, mở rộng đối tượng áp dụng hóa đơn điện tử, tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu và dòng tiền… đang tác động trực tiếp đến cách thức vận hành của HKD. Các HKD phải chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống theo kinh nghiệm sang phương thức mới đòi hỏi yêu cầu cao hơn về tính minh bạch.

Các chính sách này không chỉ giúp việc tăng thu ngân sách, mà đang dần thay đổi thói quen quản trị của DN, HKD. HKD làm ăn bài bản, có sổ sách rõ ràng, hóa đơn đầy đủ sẽ ít bị xáo trộn, ngược lại, những mô hình quản lý cảm tính, thiếu minh bạch sẽ phải điều chỉnh để thích nghi với cách quản lý mới.

Khoảng cách giữa HKD và DN đang dần thu hẹp về mặt quản lý, theo ông điều này thể hiện rõ nhất ở những khía cạnh nào?

Mô hình quản lý thuế đối với HKD đang từng bước tiệm cận với DN thông qua việc tăng cường các yêu cầu về tính minh bạch và tuân thủ, đặc biệt là trong việc ghi chép sổ sách và hóa đơn. Nếu trước đây, HKD chủ yếu áp dụng thuế khoán, quản lý tương đối đơn giản thì hiện nay, nhiều hộ đã phải sử dụng hóa đơn điện tử, kê khai doanh thu sát thực tế và chịu sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý.

Bên cạnh đó, các quy định về nguồn gốc hàng hóa, dòng tiền, thanh toán không dùng tiền mặt cũng khiến ranh giới giữa HKD và DN ngày càng thu hẹp. Tuy nhiên, sự tiệm cận này mới chỉ dừng ở khía cạnh quản lý, còn về quyền lợi, khả năng tiếp cận vốn, ưu đãi thuế hay tư cách pháp nhân, HKD vẫn còn nhiều hạn chế so với DN. Đây cũng là lý do khiến việc chuyển đổi mô hình hoạt động đang trở thành một lựa chọn mang tính chiến lược đối với nhiều HKD trong thời điểm hiện nay.

Cán bộ thuế hỗ trợ hộ kinh doanh trong kê khai thuế

Đây có thể xem là cơ hội để HKD chuyển đổi lên DN? Theo ông, lợi thế của DN so với HKD là gì?

Có thể nói đây là cơ hội đối với HKD.

Khi yêu cầu quản lý HKD ngày càng tiệm cận DN, việc chuyển đổi lên DN sẽ giúp HKD có tư cách pháp lý đầy đủ, minh bạch hơn trong thuế và thuận lợi hơn trong việc tiếp cận vốn, mở rộng thị trường. Tuy nhiên, cơ hội này chỉ phù hợp với những hộ đã có quy mô ổn định, doanh thu rõ ràng và định hướng phát triển dài hạn. Với HKD nhỏ, cần cân nhắc lộ trình phù hợp để tránh những phát sinh không cần thiết.

Khi yêu cầu tính minh bạch ngày càng cao, mô hình DN cho thấy nhiều lợi thế hơn về lâu dài. Ví như về mặt pháp lý và thương mại, DN thuận lợi hơn trong việc ký kết hợp đồng, mở rộng quy mô, tham gia các chuỗi cung ứng, đấu thầu hoặc làm việc với đối tác lớn. Trong quản trị, DN có điều kiện tổ chức kế toán, kiểm soát chi phí - lợi nhuận, từ đó ra quyết định kinh doanh chính xác hơn. Ngoài ra, việc thực hiện đầy đủ hóa đơn, chứng từ, nghĩa vụ thuế theo chuẩn DN giúp giảm rủi ro, tránh bị động khi cơ quan quản lý kiểm tra.

Tuy nhiên, chuyển đổi mô hình hoạt động không phải là “đổi tên” mà là một quá trình thay đổi tư duy đến cách thức vận hành, quản trị hướng đến sự minh bạch và phát triển bền vững.

Theo ông, nhóm HKD nào nên ưu tiên chuyển đổi lên DN trong thời điểm này?

HKD đang có định hướng mở rộng kinh doanh, quy mô lớn, hoặc hoạt động trong các lĩnh vực cần tính pháp lý cao nên sớm chuyển đổi. Cụ thể là các HKD có doanh thu lớn, giao dịch thường xuyên, đặc biệt là bán hàng đa kênh hoặc cung cấp dịch vụ cho DN, tổ chức. HKD hoạt động trong các lĩnh vực có chi phí đầu vào đáng kể như: Nguyên vật liệu, nhân công, vận chuyển… cần quản trị giá vốn và lợi nhuận chặt chẽ. Ngoài ra, các hộ đang có kế hoạch mở rộng hoạt động kinh doanh như mở thêm điểm bán, tuyển dụng lao động, xây dựng thương hiệu, hoặc cần tiếp cận vốn vay ngân hàng cũng cần cân nhắc việc chuyển đổi lên DN. Với các nhóm này, việc chuyển lên DN không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn giúp họ phát triển bền vững và chủ động hơn.

Khu vực kinh tế tư nhân đang ngày càng được quan tâm, các chính sách hỗ trợ DN, HKD chuyển đổi lên DN khá đa dạng nên đây chính là cơ hội để HKD tận dụng lợi thế chính sách để phát triển.

Trường hợp nào HKD nên cân nhắc việc chuyển đổi lên DN, thưa ông?

Không phải mọi HKD đều nên chuyển đổi lên DN. Những hộ có quy mô nhỏ, doanh thu thấp, hoạt động mang tính thời vụ hoặc phát sinh ít giao dịch thì việc chuyển đổi sớm có thể làm tăng chi phí quản lý, trong khi hiệu quả mang lại chưa tương xứng. Bên cạnh đó, nếu chủ hộ chưa sẵn sàng về năng lực quản trị như chưa tách bạch được tài chính cá nhân và kinh doanh, chưa có thói quen lưu trữ chứng từ thì nên chuẩn hóa dần trước khi chuyển đổi lên DN để tránh bị “quá tải” trong giai đoạn đầu.

Ông có khuyến nghị gì để HKD nâng cao tính minh bạch, tuân thủ tạo nền tảng phát triển bền vững trong thời gian tới?

Quan trọng nhất trong hoạt động kinh doanh hiện nay là tính minh bạch, không chỉ để tuân thủ mà còn để chủ kinh doanh hiểu rõ hiệu quả hoạt động của mình. HKD cần làm đúng từ những việc nhỏ nhất: Hóa đơn đúng thời điểm, chứng từ đầy đủ, sổ sách gọn gàng, đồng thời cần chuyển đổi theo lộ trình phù hợp, không để bị động khi quy mô đã vượt ngưỡng.

Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng hiện đại, HKD muốn phát triển bền vững thì con đường căn cơ nhất vẫn là làm đúng - minh bạch và có hệ thống.

Xin cảm ơn ông!

Hoàng Loan (thực hiện)