Tại sao mùi cơ thể lại thay đổi theo tuổi tác?

Có một mùi đặc trưng mà nhiều người thường nhận ra khi tiếp xúc với người lớn tuổi, đôi khi được mô tả là hơi hăng, béo, giống cỏ hoặc mùi ẩm. Trong đời sống, hiện tượng này thường bị gọi bằng những cái tên khá nhạy cảm như “mùi người già”. Tuy nhiên, đây không phải là dấu hiệu cho thấy một người vệ sinh kém. Cơ thể thực sự thay đổi mùi theo tuổi, và một phần nguyên nhân nằm ở chính những biến đổi xảy ra trên bề mặt da khi chúng ta già đi.

Một trong những hợp chất được các nhà khoa học đặc biệt chú ý là 2-nonenal, một aldehyde không bão hòa có mùi được mô tả là béo và giống cỏ.

Trong nghiên cứu công bố trên Journal of Investigative Dermatology năm 2001, các nhà nghiên cứu phân tích mùi cơ thể của những người từ 26 đến 75 tuổi. 2-nonenal chỉ được phát hiện ở nhóm từ 40 tuổi trở lên. Quan trọng hơn, lượng hợp chất này có mối liên hệ với sự gia tăng của một số axit béo không bão hòa và các sản phẩm oxy hóa lipid trên bề mặt da khi tuổi tác tăng lên.

Bề mặt da được bao phủ bởi một hỗn hợp lipid, bao gồm nhiều loại axit béo. Khi tuổi tăng, thành phần của lớp lipid này thay đổi và một số chất dễ bị oxy hóa hơn. Quá trình oxy hóa có thể tạo ra những hợp chất dễ bay hơi, trong đó có 2-nonenal. Những phân tử này sau đó góp phần tạo nên mùi đặc trưng có thể nhận thấy ở một số người lớn tuổi.

Tuy nhiên, mùi cơ thể của con người là kết quả của nhiều yếu tố, từ thành phần da, mồ hôi và vi sinh vật trên da cho đến chế độ ăn uống, thuốc đang sử dụng, mỹ phẩm và môi trường sống. Các nhà nghiên cứu về mùi cũng cho rằng ký ức và cảm xúc có thể khiến não bộ liên kết một mùi nhất định với một nhóm tuổi hoặc một môi trường cụ thể.

Vệ sinh cá nhân vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các nguồn gây mùi thông thường, nhưng không nên cho rằng việc tắm rửa nhiều hơn sẽ “xóa” hoàn toàn mọi thay đổi hóa học liên quan đến tuổi tác.

Thực tế, sự thay đổi mùi cơ thể là một phần khá tự nhiên của quá trình lão hóa, giống như tóc bạc, nếp nhăn hay những thay đổi về kết cấu da. Hiểu được cơ chế phía sau hiện tượng này có thể giúp chúng ta nhìn nhận “mùi tuổi tác” bớt tiêu cực hơn: cơ thể không chỉ thay đổi về hình dáng theo thời gian mà còn thay đổi cả ở cấp độ hóa học mà mắt thường không thể nhìn thấy.

Hà Vy