Sức khỏe và lòng tin của người tiêu dùng bị bỏ quên khi làm giả 13 triệu sản phẩm dinh dưỡng

Giám đốc Phạm Vũ Khiêm cùng các bị cáo tại phiên tòa. Ảnh: GIANG LONG.

Sức khỏe và lòng tin của người tiêu dùng bị bỏ quên

Theo đó, ngày 14/7, TAND Hà Nội tiếp tục xét xử 19 bị cáo trong vụ án "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Rửa tiền" xảy ra tại Công ty TNHH Công nghệ Herbitech với phần đối đáp của Viện KSND Hà Nội.

Trong số 67 sản phẩm bảo vệ sức khỏe bị xác định là hàng giả với tổng số gần 13 triệu lọ/chai/ống/hộp/viên, có nhiều sản phẩm như Ăn ngon Baby Shark, Bổ phổi vương đan Xuyên Tâm Liên, Kha tử An phế đơn, Dạ dày Mộc Khôi, SunBee ăn ngon...

Với cáo buộc này, Viện KSND cho rằng, kết luận giám định trong vụ án có đầy đủ căn cứ pháp lý, được thực hiện bởi Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) phối hợp với Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (Bộ Y tế) - hai cơ quan đầu ngành trong lĩnh vực giám định và kiểm nghiệm thực phẩm.

Quá trình giám định được thực hiện bằng hệ thống thiết bị chuyên dụng, tuân thủ quy trình kỹ thuật, do các giám định viên có chuyên môn thực hiện. Vì vậy, kết quả giám định bảo đảm tính khách quan, khoa học và là chứng cứ để giải quyết vụ án.

Trước ý kiến của một số luật sư về quy định hàng giả, cơ quan công tố cho rằng, họ và bị cáo hiểu chưa đầy đủ quy định tại điểm b khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Theo quy định này, hàng giả là hàng hóa có ít nhất một trong các chỉ tiêu chất lượng, đặc tính kỹ thuật cơ bản hoặc định lượng chất chính tạo nên giá trị, công dụng chỉ đạt từ 70% trở xuống so với mức đã công bố hoặc ghi trên nhãn.

Do đó, chỉ cần sản phẩm vi phạm một trong các tiêu chí trên đã đủ căn cứ xác định là hàng giả, không thể hiểu rằng chỉ khi hàm lượng chất chính dưới 70% mới bị coi là hàng giả.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe là sản phẩm tác động trực tiếp đến sức khỏe con người nên thành phần, hàm lượng và công dụng đã công bố không chỉ là thông tin mang tính hình thức mà là căn cứ để người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm.

"Trong suốt phiên tòa thì các vị luật sư tìm kẽ hở về thuật ngữ nhưng tuyệt đối không ai chạm đến một giá trị cuối cùng, đó là sức khỏe và lòng tin của người tiêu dùng", Viện KSND đối đáp.

Thay thế nguyên liệu nhưng vẫn giữ nguyên tên sản phẩm

Trong vụ án, các bị cáo chủ động cắt giảm, thay thế nguyên liệu nhưng vẫn giữ nguyên tên sản phẩm, bao bì và công dụng để đưa ra thị trường đã làm thay đổi bản chất sản phẩm so với hồ sơ được cơ quan có thẩm quyền cấp phép lưu hành.

"Đây không phải sai số kỹ thuật hay nhầm lẫn trong sản xuất mà là hành vi có chủ đích nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận", cơ quan công tố lập luận.

Tại phần xét hỏi trước đó, bị cáo Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Herbitech cho rằng phương pháp xác định hàm lượng dược liệu thông qua các "chất chỉ thị" chưa phù hợp với thực tế sản xuất của Herbitech.

Theo bị cáo, công ty không sử dụng dược liệu thô mà dùng cao chiết xuất. Trong quá trình chiết xuất và cô đặc, các "chất chỉ thị" có thể không còn tồn tại. Vì vậy, việc giám định không phát hiện các chất này không đồng nghĩa nguyên liệu không được đưa vào sản xuất.

Khiêm cho rằng nếu áp dụng phương pháp giám định như hiện nay, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc tự đánh giá chất lượng sản phẩm.

Trước đó, bị cáo cũng thừa nhận Herbitech sử dụng cách phối trộn riêng để "tối ưu hóa cạnh tranh" nhưng không công bố thành phần vì cho rằng đây là "bí mật". Theo Khiêm, thành phần này "chưa chắc đã làm thay đổi chất lượng sản phẩm và các chỉ số kỹ thuật khác".

Luật sư tiếp tục cho rằng việc xác định hàng giả phải căn cứ vào các chỉ tiêu chất lượng chủ yếu theo Nghị định 98/2020, không chỉ dựa vào bảng thành phần.

Theo phía bào chữa, nhiều thành phần bị kết luận thiếu hụt thực chất chỉ là các chất tạo màu, tạo mùi hoặc tạo vị nhằm giúp sản phẩm dễ sử dụng và tăng sức cạnh tranh, không trực tiếp quyết định giá trị sử dụng hay công dụng của sản phẩm.

Luật sư cũng cho rằng cơ quan điều tra sử dụng kết quả giám định của một số ít mẫu vật để quy kết toàn bộ 148 lệnh sản xuất giai đoạn 2017-2025 là chưa phù hợp. Việc dùng các lệnh sản xuất trên phần mềm kế toán Misa làm căn cứ xác định hàm lượng nguyên liệu cũng thiếu chính xác vì đây chỉ là dự kiến ban đầu, còn hồ sơ của từng lô hàng mới phản ánh quá trình sản xuất thực tế.

Phiên tòa tiếp tục làm việc.

Bình Minh