Sửa luật trong lĩnh vực ngân hàng để tăng giám sát, minh bạch dòng tiền

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Sáng 5/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy và các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền.

Theo Tờ trình số 413/TTr-CP, việc xây dựng dự án Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

Dự án Luật tập trung sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010, Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 và Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dự thảo sửa đổi các quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước nhằm xử lý những vấn đề phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước thông suốt, không chồng chéo.

Theo đó, dự thảo bổ sung nhiệm vụ của Ngân hàng Nhà nước trong việc lập, theo dõi, phân tích trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam; giao Chính phủ quy định cụ thể về đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán quốc tế và trạng thái đầu tư quốc tế.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về mở tài khoản và giao dịch trên tài khoản của Kho bạc Nhà nước; luật hóa các nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam trên cơ sở kế thừa quy định của Pháp lệnh Ngoại hối.

Về cơ chế tài chính đặc thù của Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ đề xuất chuyển thẩm quyền quy định chế độ thu, chi tài chính của Ngân hàng Nhà nước từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ nhằm phù hợp với yêu cầu quản lý, điều hành trong thực tiễn.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định cho phép Ngân hàng Nhà nước áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức quy định đối với một số đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng trong trường hợp cần thiết. Các tổ chức này phải xây dựng lộ trình để bảo đảm tuân thủ các quy định chung, góp phần bảo đảm an toàn hệ thống tài chính. Một số quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng cũng được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ để phù hợp với yêu cầu sắp xếp bộ máy.

Quang cảnh phiên họp Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, việc sửa đổi nhằm khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành theo khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF), Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).

Dự thảo sửa đổi, bổ sung khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi"; hoàn thiện quy định về nhận biết, xác minh thông tin khách hàng và minh bạch thông tin đối với các thỏa thuận pháp lý.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền; quy định các dấu hiệu đáng ngờ, trách nhiệm áp dụng biện pháp phòng, chống rửa tiền cũng như công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với lĩnh vực này.

Các tổ chức báo cáo được yêu cầu thực hiện đầy đủ quy trình nhận diện, đánh giá rủi ro rửa tiền đối với sản phẩm, dịch vụ mới và các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ đổi mới; đồng thời lưu trữ đầy đủ hồ sơ khách hàng và dữ liệu giao dịch. Dự thảo cũng bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền.

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, việc hoàn thiện các quy định về phòng, chống rửa tiền là yêu cầu cấp thiết để Việt Nam đáp ứng các khuyến nghị quốc tế, phục vụ kỳ đánh giá của OECD vào tháng 10/2026 và thực hiện các cam kết với FATF.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, dự thảo bổ sung quy định về hoạt động "đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp", tạo cơ sở pháp lý để các ngân hàng thương mại triển khai hoạt động theo quy định của pháp luật về chứng khoán, góp phần hoàn thiện cơ chế xử lý tài sản bảo đảm và phát triển thị trường vốn.

Các nội dung sửa đổi cũng hướng tới mục tiêu phát triển thị trường vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế bền vững.

Dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn. Thống đốc Phạm Đức Ấn thông tin, hồ sơ dự án Luật đã được Bộ Tư pháp thẩm định, tiếp thu ý kiến của các cơ quan liên quan và hoàn thiện để trình Quốc hội. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026 và đánh giá dự án đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo kế hoạch, dự án Luật này sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại kỳ họp nhằm sớm đưa các quy định mới vào thực tiễn, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và phòng, chống rửa tiền.

Thu Hằng - Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn