Sớm gỡ khó cho Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã

"Tiền có nhưng không thể chi"

Đã 3 tháng nay, anh Lê Đức Đăng, chuyên viên Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hữu Khuông, vẫn chưa nhận được một đồng lương nào. Anh Đăng vốn là cán bộ kỹ thuật truyền hình được điều động từ Trung tâm Văn hóa TT-TT huyện Tương Dương cũ về đây ngay sau khi mô hình mới được thành lập. Cùng cảnh ngộ còn có anh Lô Văn Tuấn, một cán bộ có chuyên môn về nông nghiệp.

Anh Lê Đức Đăng - chuyên viên Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hữu Khuông xử lý hình ảnh, chuẩn bị bản tin trên Fanpage. Ảnh: Thành Cường

Nghịch lý nằm ở chỗ, dù tiền ngân sách đã được tỉnh cấp về đầy đủ, nhưng nó vẫn nằm im trong tài khoản vì không có “lệnh chi” hợp pháp. Trung tâm được lập ra nhưng bộ máy lãnh đạo chưa hoàn thiện, chưa có giám đốc đứng tên chủ tài khoản nên không thể mở tài khoản ngân hàng và con dấu để giao dịch.

“Gần 4 tháng trời anh em chúng tôi đi làm bằng tiền nhà”, anh Đăng chia sẻ với nụ cười gượng gạo. Với một xã nằm gần như biệt lập trong lòng hồ như Hữu Khuông, việc đi làm không lương thực sự là một cuộc thử thách lòng kiên nhẫn. Mỗi lần về thăm nhà ở xã Con Cuông, anh Đăng phải mất hơn nửa ngày đường, vượt qua một chặng thuyền dọc lòng hồ thủy điện và hai chặng xe khách. Chi phí mỗi chuyến đi về tốn khoảng 400.000 đồng. “Nếu lỡ chuyến đò ghép mà phải thuê thuyền riêng, giá có thể lên tới 1 triệu đồng” - anh Lê Đức Đăng tính toán. Tính ra, mỗi tháng anh phải bỏ tiền túi 1,6 triệu đồng chỉ riêng cho việc đi lại, một gánh nặng quá lớn đối với người đang bị nợ lương.

Xã Hữu Khuông gần như cô lập trong lòng hồ thủy điện, giao thông đi lại rất khó khăn. Ảnh: Thành Cường

Theo đồng chí La Văn Thái - Chủ tịch UBND xã Hữu Khuông, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã được thành lập từ tháng 12/2025 nhưng đến nay cũng chỉ có đúng 2 chuyên viên. Xã thiếu nhân sự trầm trọng đến mức không thể bổ nhiệm được Giám đốc Trung tâm. Theo định biên, xã Hữu Khuông cần 32 người nhưng thực tế hiện nay chỉ có 14 cán bộ, bao gồm cả lãnh đạo. Trong đó, vị trí Trưởng phòng Văn hóa đang được Phó Chủ tịch UBND xã kiêm nhiệm và chưa có nhân viên nào. Các vị trí lãnh đạo khác cũng đang trong tình trạng kiêm nhiệm tương tự.

Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã được kỳ vọng sẽ tiếp nhận nguồn lực, cơ sở vật chất và chức năng quản lý từ cấp huyện cũ để phục vụ dân tốt hơn. Tuy nhiên, vì thiếu hành lang pháp lý, nhân lực mỏng, trung tâm vẫn chưa thể vận hành thực sự hiệu quả. Thậm chí, cán bộ đang phải làm việc theo kiểu “đa năng” bất đắc dĩ. Anh Lê Đức Đăng dù không học ngành báo chí, truyền thông nhưng giờ đây phải kiêm luôn việc chụp ảnh, viết bài, quản trị Fanpage và vận hành hệ thống phát thanh cho xã.

Xã Hữu Khuông cần 32 người nhưng thực tế hiện nay chỉ có 14 cán bộ, bao gồm cả lãnh đạo. Ảnh: Thành Cường

Đáng ngại hơn là trường hợp của anh Lô Văn Tuấn. Học nông lâm ra nhưng nhiệm vụ hàng ngày của anh lại là xách túi đi tiêm phòng dịch cho trâu bò. Anh Tuấn tâm sự: “Học ngành nông lâm ra mà giờ đi tiêm bò, tiêm lợn. Cứ dịch bệnh bùng phát là phải lao vào tâm dịch”. Việc sử dụng nhân sự trái chuyên môn là một rủi ro cực lớn, bởi chỉ cần một sai sót nhỏ trong liều lượng vắc-xin, sinh kế của cả trăm hộ dân có thể bị ảnh hưởng. Nhưng ở vùng cao, khi “nước xa không cứu được lửa gần”, các xã buộc phải kích hoạt cơ chế “có ai dùng nấy”.

Vận hành trong “không gian hẹp”

Tại xã Nghĩa Lộc, tình hình cũng không khả quan hơn là bao. Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã hiện mới có 3 chuyên viên. Chị Trần Thị Thanh Hà, một người từng làm việc tại trạm dịch vụ nông nghiệp thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, nay được phân công về đây. Ngoài phụ trách mảng nông nghiệp, chị Hà còn phải tham gia hỗ trợ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã.

Chị Trần Thị Thanh Hà - chuyên viên Trung tâm Cung ứng dịch vụ công hỗ trợ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nghĩa Lộc. Ảnh: Thành Cường

Khó khăn lớn nhất mà chị Hà và đồng nghiệp đang đối mặt là thiếu môi trường làm việc đúng nghĩa. Cán bộ trung tâm hầu như không có phòng làm việc riêng, phải ngồi ghép với các bộ phận khác của UBND xã. Phương tiện, máy móc phục vụ công tác cũng thiếu hụt trầm trọng do nguồn tài chính của xã hạn hẹp.

“Do không đủ người nên để thực hiện chức năng tham mưu, rồi thực hiện các chương trình đề án, thậm chí đề xuất và triển khai các đề án phục vụ sản xuất thì gần như không thực hiện được”, chị Hà thẳng thắn chia sẻ.

Để giải quyết bài toán tiền lương, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Lộc đã phải phân công kế toán xã kiêm luôn kế toán trung tâm, đồng thời để Phó Chủ tịch UBND xã Phan Sỹ Thành kiêm nhiệm chức danh Giám đốc Trung tâm.

"Dù các chuyên viên đã phát huy rất tốt chuyên môn trong việc tham mưu xử lý dịch bệnh trên vật nuôi như dịch tai xanh, cúm gia cầm hay nạn chuột phá hoại vụ xuân vừa qua, nhưng do phải kiêm nhiệm quá nhiều việc cho các phòng chuyên môn khác nên họ vẫn chưa phát huy được hết công năng của mô hình trung tâm cung ứng dịch vụ công này" - đồng chí Phan Sỹ Thành nói.

Về giải pháp lâu dài, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Lộc cho rằng, cần phải có cơ chế cho phép cấp xã được trực tiếp tuyển dụng hoặc ưu tiên tuyển dụng người địa phương. Đây là những người hiểu phong tục tập quán, tiếng nói của đồng bào, giúp lấp đầy khoảng trống biên chế hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, Nhà nước cần có cơ chế tài chính rõ ràng để UBND xã có kinh phí đầu tư mua sắm thiết bị, cơ sở vật chất, đảm bảo nguồn lực cho trung tâm vận hành đúng nghĩa.

Thành Cường