Siêu khu trục hạm tàng hình 9 tỷ USD của Mỹ bốc cháy

Tối 19/4, hỏa hoạn bất ngờ bùng phát trên khu trục hạm tàng hình USS Zumwalt khi con tàu đang neo đậu tại xưởng đóng tàu ở thành phố Pascagoula, bang Mississippi.

Đến ngày 22/4, hải quân Mỹ mới công bố thông tin về sự cố, cho biết vụ cháy đã khiến 3 thủy thủ bị thương, trong đó 1 người phải nhập viện điều trị.

Thời điểm xảy ra hỏa hoạn đặc biệt nhạy cảm khi khu trục hạm tàng hình lớp Zumwalt đang trong giai đoạn thử nghiệm sau nâng cấp kéo dài.

Trước đó, từ tháng 8/2023, con tàu được đưa vào chương trình hiện đại hóa quy mô lớn nhằm thay đổi hoàn toàn cấu hình vũ khí.

Đến tháng 12/2024, tàu rời ụ nổi và tới ngày 15/1 mới bắt đầu các chuyến thử nghiệm trên biển sau hơn 2 năm nằm xưởng.

Trọng tâm của đợt nâng cấp là loại bỏ hệ thống pháo hạm tầm xa cỡ nòng 155 mm Advanced Gun System - pháo hạm dẫn đường tự động, vốn từng được kỳ vọng là vũ khí chủ lực.

Loại pháo này có tốc độ bắn 10 viên/phút, sử dụng đạn dẫn đường chính xác với tầm bắn hơn 150 km. Tuy nhiên, chi phí mỗi viên đạn lên tới gần 1 triệu USD khiến chương trình không còn khả thi về kinh tế.

Thay vào đó, hải quân Mỹ đang chuyển hướng trang bị hệ thống ống phóng dành cho tên lửa siêu vượt âm C-HGB - phương tiện lướt siêu vượt âm có tốc độ trên Mach 5, tương đương hơn 6.000 km/h.

Loại vũ khí này có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách hàng nghìn km, giúp khu trục hạm lớp Zumwalt chuyển vai trò từ hỗ trợ hỏa lực ven bờ sang nền tảng tấn công chiến lược tầm xa.

Về mặt kỹ thuật, khu trục hạm tàng hình USS Zumwalt có lượng giãn nước 15.000 tấn, chiều dài gần 190 m, được thiết kế với thân tàu góc cạnh nhằm giảm diện tích phản xạ radar.

Hệ thống động lực tích hợp toàn điện cung cấp năng lượng lớn cho các cảm biến và vũ khí hiện đại, đồng thời tạo tiền đề cho việc tích hợp các công nghệ tương lai như vũ khí năng lượng định hướng.

Dù sở hữu nhiều công nghệ tiên tiến, chương trình khu trục hạm lớp Zumwalt từ lâu đã gặp nhiều vấn đề.

Chi phí đóng mỗi tàu lên tới khoảng 9 tỷ USD, cao hơn rất nhiều so với mức dự kiến ban đầu 1,3 tỷ USD.

Điều này buộc Mỹ phải cắt giảm kế hoạch từ 32 tàu xuống còn 3 tàu, khiến quy mô chương trình bị thu hẹp đáng kể. Ngoài chi phí, các vấn đề kỹ thuật và chậm tiến độ cũng kéo dài trong nhiều năm.

Việc loại bỏ pháo hạm 155 mm và thay thế bằng tên lửa siêu vượt âm cho thấy định hướng tác chiến của hải quân Mỹ đang thay đổi, nhưng cũng đồng nghĩa với việc phải tiếp tục thử nghiệm và hoàn thiện trong thời gian dài.

Sự cố cháy ngày 19/4 làm dấy lên lo ngại về tiến độ đưa tàu trở lại trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Trong bối cảnh Mỹ đang chạy đua phát triển vũ khí siêu vượt âm, bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng tới kế hoạch triển khai thực tế trên biển.

Ở góc độ chiến lược, khu trục hạm tàng hình lớp Zumwalt được kỳ vọng trở thành nền tảng tấn công tầm xa chủ lực, có khả năng khai hỏa vũ khí từ khoảng cách hàng nghìn km mà không cần tiếp cận gần mục tiêu.

Tuy nhiên, những sự cố liên tiếp cho thấy việc vận hành một hệ thống phức tạp với công nghệ mới luôn tiềm ẩn rủi ro lớn.

Vụ hỏa hoạn không chỉ là sự cố kỹ thuật đơn lẻ mà còn phản ánh những thách thức trong quá trình chuyển đổi của hải quân Mỹ, khi vừa phải duy trì lực lượng hiện có, vừa theo đuổi các công nghệ tiên tiến với chi phí và độ phức tạp ngày càng cao.

Việt Hùng