Siêu bão Ba Vì áp sát Đài Loan, Biển Đông nguy cơ chịu ảnh hưởng hoàn lưu

Siêu bão Ba Vì (tên quốc tế Bavi) đã mạnh lên cấp 5 - cấp cao nhất trên thang phân loại bão và đang tiến gần Guam cùng quần đảo Bắc Mariana. Theo dự báo vào 7 giờ sáng ngày 4/7/2026 (giờ địa phương), bão duy trì sức gió khoảng 257 km/giờ (160 dặm/giờ), trở thành một trong những xoáy thuận nhiệt đới mạnh nhất khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương từ đầu năm đến nay.

Theo các cơ quan khí tượng, Ba Vì là siêu bão thứ ba xuất hiện trên vùng Tây Bắc Thái Bình Dương trong năm 2026, sau hai siêu bão Sinlaku và Mekkhala. Bản tin sáng 6/7 của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cho biết tâm bão đạt cấp 17 với sức gió 55 m/s, gió giật lên tới 80 m/s, đang quét qua khu vực phía nam quần đảo Bắc Mariana, trong đó đảo Rota chịu tác động trực tiếp. Hình ảnh vệ tinh ghi nhận đảo Rota gần như nằm trọn trong mắt bão, trong khi hoàn lưu rộng hàng trăm kilomet bao phủ Guam, Saipan, Tinian và nhiều đảo lân cận với các dải mây đối lưu dày đặc.

Dự báo siêu bão Ba Vì di chuyển về phía Đài Loan, ít khả năng đi vào Biển Đông. Ảnh: WINDY

Theo dự báo của JMA, trong vài ngày tới Ba Vì sẽ tiếp tục di chuyển theo hướng tây tây bắc với tốc độ khoảng 25 km/giờ. Cường độ bão còn có thể gia tăng, đạt sức gió khoảng 60 m/s (216 km/giờ), gió giật cực đại lên tới 85 m/s (306 km/giờ). Từ khoảng ngày 10/7, quỹ đạo bão được dự báo chuyển dần sang hướng tây bắc và tiến về khu vực đảo Đài Loan.

Cơ quan khí tượng Nhật Bản cũng nhận định bão đang duy trì sức gió khoảng 200 km/giờ và sẽ giữ cường độ rất mạnh trong những ngày tới. Một số mô hình quốc tế còn dự báo sức gió cực đại của Ba Vì có thời điểm tiến sát ngưỡng 280 km/giờ trước khi suy yếu dần. Dù vậy, các trung tâm dự báo lớn đều thống nhất rằng khả năng siêu bão đi vào Biển Đông hiện không cao.

Thông tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết các mô hình dự báo trong và ngoài nước đều cho thấy trong 24 giờ tới, Ba Vì sẽ tiếp tục di chuyển theo hướng tây tây bắc với vận tốc trung bình khoảng 20 km/giờ. Từ ngày 6 đến 9/7, bão vẫn duy trì cấp siêu bão và chưa có dấu hiệu suy yếu đáng kể.

Khoảng ngày 10/7, xoáy thuận này có khả năng đổi hướng sang tây bắc, tiếp cận khu vực đảo Đài Loan (Trung Quốc). Các chuyên gia đánh giá xác suất Ba Vì đi vào Biển Đông hiện dưới 10%. Tuy nhiên, do quy mô và cường độ rất lớn, hoàn lưu của bão vẫn có thể gây ảnh hưởng đến vùng biển phía đông bắc khu vực Bắc Biển Đông trong khoảng thời gian từ ngày 9 đến 11/7.

Bên cạnh đó, hiệu ứng hút gió từ siêu bão được dự báo sẽ làm gió mùa tây nam trên khu vực giữa và nam Biển Đông mạnh lên từ ngày 9/7. Trong giai đoạn 9-11/7, khu vực Bắc, giữa và Nam Biển Đông, bao gồm vùng biển quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, có thể xuất hiện gió mạnh cấp 6-7, sóng biển cao từ 3-5m, biển động rất mạnh, gây nguy hiểm cho hoạt động hàng hải và khai thác thủy sản.

Trước khi Ba Vì hình thành, bão Maysak đã ảnh hưởng đến tỉnh Quảng Ninh, chủ yếu tại Móng Cái và đặc khu Cô Tô. Dù không gây thiệt hại về người, cơn bão khiến 96 căn nhà bị tốc mái, ba ô tô hư hỏng, 13 tàu thuyền và bè nuôi trôi dạt hoặc chìm, 16 cột điện bị đổ, đồng thời gây thiệt hại khoảng 1.100ha nuôi trồng thủy sản, 40ha lúa, 5,2ha cây công nghiệp và làm gãy đổ khoảng 1.620 cây xanh. Để bảo đảm an toàn, ngành điện đã chủ động cắt điện tại một số khu vực ở Móng Cái và Cô Tô trong thời gian bão đổ bộ. Tổng giá trị thiệt hại vật chất ước khoảng 20 tỷ đồng.

Bão Ba Vì duy trì cấp siêu bão có đường đi phức tạp. Ảnh minh họa

Theo dự báo mùa mưa bão năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam được nhận định thấp hơn trung bình nhiều năm và ít hơn so với năm 2025. Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn lưu ý rằng tác động của biến đổi khí hậu khiến diễn biến bão ngày càng khó dự báo, quỹ đạo và cường độ có thể thay đổi nhanh, đặc biệt vào giai đoạn cuối mùa.

Tên quốc tế Bavi, hay Ba Vì theo tiếng Việt, là tên do Việt Nam đề xuất đưa vào danh sách tên bão của khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Sau mùa bão năm 2025, Ủy ban Bão đã quyết định loại bỏ hai tên Yagi và Trami khỏi danh sách quốc tế do những thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng mà hai cơn bão này gây ra tại Philippines và Việt Nam. Để thay thế, tên Yagi được đổi thành Tomo, còn Trami được thay bằng Hoaban - loài hoa đặc trưng của vùng núi Tây Bắc Việt Nam.

Ngoài hai trường hợp trên, Philippines và Việt Nam cũng đã kiến nghị ngừng sử dụng thêm nhiều tên bão khác như Wipha, Co-May, Mitag, Ragasa, Bualoi, Matmo, Kalmaegi và Fung-Wong vì mức độ tàn phá nặng nề trong năm 2025. Các quốc gia từng đề xuất những tên gọi này sẽ tiếp tục gửi danh sách tên mới để Ủy ban Bão xem xét và lựa chọn thay thế trong thời gian tới.

Mai Hương (T/H)