El Nino đang mạnh lên, nắng nóng và mưa xối xả cùng xuất hiện thời gian tới

Bằng chứng El Nino đang mạnh lên từ nay đến cuối năm

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) vừa đưa ra cảnh báo hiện tượng El Nino sẽ phát triển mạnh từ tháng 7 đến tháng 9/2026 và nhiều khả năng trở thành một đợt El Nino mạnh vào cuối năm.

Theo WMO, việc El Nino nhanh chóng mạnh lên trong những tháng tới sẽ làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán, mưa lớn và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới.

Dự báo El Nino gia tăng, nắng nóng còn tiếp diễn trong thời gian tới.

Bản cập nhật khí hậu mùa toàn cầu mới nhất cho thấy El Nino sẽ phát triển nhanh trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9/2026 và nhiều khả năng trở thành một đợt El Nino mạnh vào cuối năm. Các mô hình dự báo của những trung tâm khí hậu hàng đầu thế giới đều ghi nhận nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía Đông xích đạo Thái Bình Dương đang tăng đáng kể. Nhiệt độ trung bình theo mùa được dự báo vượt ngưỡng 2 độ C tại các khu vực theo dõi trọng điểm - dấu hiệu đặc trưng của một đợt El Nino cường độ mạnh.

Bản cập nhật khí hậu mùa toàn cầu dự báo từ nay đến tháng 9/2026, hầu hết các khu vực đất liền nằm trong khoảng từ 60 độ Nam đến 60 độ Bắc - nơi tập trung phần lớn dân số thế giới đều có khả năng cao ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình nhiều năm.

Trên các đại dương, khu vực Thái Bình Dương xích đạo phía Đông đường đổi ngày có trên 80% khả năng ghi nhận nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình. Nhiệt độ tại Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương nhiệt đới cũng được dự báo ở mức cao hơn bình thường, trong khi khu vực Bắc Đại Tây Dương nhiều khả năng duy trì nền nhiệt gần hoặc thấp hơn trung bình.

Đối với lượng mưa, WMO nhận định mô hình mưa trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9 phản ánh rõ ảnh hưởng của El Nino đang mạnh lên. Mưa nhiều hơn trung bình được dự báo xuất hiện tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo. Ngược lại, lượng mưa có khả năng thấp hơn trung bình tại nhiều khu vực thuộc Ấn Độ Dương nhiệt đới, tiểu lục địa Ấn Độ và phần lớn lãnh thổ Australia.

El Nino là một hiện tượng khí hậu tự nhiên, xuất hiện không đều, trung bình khoảng 2 - 7 năm một lần. Hiện tượng này xảy ra khi nhiệt độ nước biển ở phía đông Thái Bình Dương ấm lên bất thường, qua đó tác động đến hoàn lưu khí quyển và làm thay đổi mô hình thời tiết trên phạm vi toàn cầu.

Nắng nóng còn trở lại trong tháng 7 và tháng 8

TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai cho biết, cảnh báo của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) ngày hôm nay (6/7) đưa ra thông điệp hiện tượng El Nino đã hình thành ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương và được dự báo sẽ mạnh lên nhanh chóng trong những tháng tới, làm tăng khả năng xảy ra sóng nhiệt, hạn hán, mưa lớn và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác ở nhiều nơi trên thế giới.

Các dự báo tổng hợp từ nhiều mô hình của các trung tâm dự báo hàng đầu toàn cầu cho thấy sự ấm lên đáng kể và ổn định của nhiệt độ đại dương trên khắp khu vực xích đạo của trung tâm và phía đông Thái Bình Dương với sự bất thường về nhiệt độ bề mặt biển trung bình theo mùa dự kiến sẽ vượt quá 2°C ở các khu vực giám sát trọng điểm.

TS Nguyễn Ngọc Huy, nhận định, từ mô hình dự báo tháng CanSIPS kết hợp CFSv2 và theo dõi đặc điểm của El Nino mạnh các thập kỷ gần đây cho thấy, các tỉnh miền núi phía Bắc của Việt Nam có khả năng đón nhận lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm trong giai đoạn từ nay tới giữa tháng 10, sau đó mới diễn ra tình trạng khô hạn từ giữa tháng 10/2026 tới tháng 5/2027.

Lượng mưa tháng 7, 8 và 9 lớn có thể từ hoàn lưu bão và cũng có từ nguyên nhân của dải hội tụ Mai Vũ (front Mei-yu) đang có xu hướng dịch chuyển dần từ Trung Quốc sang Việt Nam trong các tháng 7 và 8.

Tại khu vực Bắc Trung Bộ, tình trạng nắng nóng vẫn sẽ có khả năng quay trở lại trong tháng 7 và tháng 8 ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Trong tháng 9, 10 khu vực này vẫn có khả năng mưa lớn do hoàn lưu bão và rãnh hội tụ nhiệt đới. Trong khi đó phía Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng Bằng Sông Cửu Long sẽ thiếu hụt lượng mưa nghiêm trọng trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến tháng 5 năm 2027.

Tô Hội