Sẽ miễn trách nhiệm hoàn trả phí bồi thường cho người thi hành công vụ nếu lập công lớn?

Trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trước Quốc hội sáng nay (3/8), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, dự án Luật gồm 2 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung 6 nhóm nội dung lớn.

Về nguyên tắc và phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, dự thảo kế thừa quy định việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, đồng thời đề xuất trường hợp luật khác có quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường thì áp dụng quy định của luật đó.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình dự án Luật

Theo Chính phủ, quy định này nhằm khắc phục tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời trong phản ứng chính sách và hạn chế việc nhiều luật phải cùng sửa đổi Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Do còn ý kiến khác nhau, Chính phủ trình Quốc hội 2 phương án. Phương án 1, cũng là phương án được thể hiện trong dự thảo Luật, cho phép áp dụng quy định của luật khác nếu luật đó quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Phương án 2 giữ nguyên quy định hiện hành (việc bồi thường của Nhà nước chỉ được thực hiện theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước).

Với hoạt động tố tụng hình sự, dự thảo mở rộng quyền lựa chọn phương thức yêu cầu bồi thường. Người bị thiệt hại có thể yêu cầu cơ quan quản lý người thi hành công vụ giải quyết; khởi kiện tại Tòa án theo thủ tục tố tụng dân sự; hoặc yêu cầu giải quyết bồi thường trong quá trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính.

Dự thảo cũng sửa đổi thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số; bổ sung quy định ban hành quyết định giải quyết bồi thường khi thương lượng không thành và kéo dài thời hiệu khởi kiện tại Tòa án.

Quang cảnh phiên họp

Về kinh phí bồi thường, dự thảo Luật xác định cơ quan giải quyết bồi thường thuộc cấp nào thì ngân sách cấp đó bảo đảm kinh phí, đồng thời bổ sung kinh phí cho công tác quản lý nhà nước về bồi thường.

Dự thảo còn đề xuất miễn trách nhiệm hoàn trả cho người thi hành công vụ trong một số trường hợp cụ thể như lập công lớn, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc có hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn kéo dài do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn.

Thẩm tra dự án Luật, đa số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành phương án giữ nguyên quy định hiện hành, theo đó việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện tập trung theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Một số ý kiến tán thành phương án Chính phủ đề xuất vì cho rằng cách quy định này sẽ bảo đảm tính ổn định của Luật, hạn chế việc phải sửa đổi khi luật chuyên ngành phát sinh trường hợp bồi thường mới, đồng thời tạo sự linh hoạt và đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn.

Đối với phạm vi trách nhiệm bồi thường trong hoạt động quản lý thuế, nhiều ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị giữ quy định hiện hành. Cơ quan thẩm tra nhận thấy việc dẫn chiếu chung sang Luật Quản lý thuế có thể làm mở rộng phạm vi bồi thường từ 4 nhóm hành vi lên hơn 10 nhóm hành vi, kéo theo tác động lớn đến ngân sách nhà nước, nguồn nhân lực và hiệu quả quản lý thuế. Vì vậy, chính sách này cần được đánh giá tác động kỹ lưỡng trước khi bổ sung vào dự thảo Luật.

Ngọc Minh