Sau sàng lọc, số ca nghi mắc Ebola ở Trung Phi giảm từ hơn 900 xuống còn 116 ca

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng Ebola cho người dân tại Kampala, Uganda. Ảnh: THX/TTXVN

Liên quan đến đợt bùng phát dịch bệnh do virus Ebola tại khu vực Trung Phi, ngày 2/6, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã điều chỉnh giảm mạnh số ca nghi nhiễm sau khi hoàn tất quá trình rà soát và sàng lọc dịch tễ. Trong khi đó, các quốc gia trong khu vực tiếp tục triển khai nhiều biện pháp ứng phó khẩn cấp nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, phát biểu trước báo giới, người phát ngôn WHO Christian Lindmeier cho biết số ca nghi nhiễm Ebola tại Trung Phi hiện được điều chỉnh xuống còn 116 trường hợp, giảm mạnh so với hơn 900 ca được ghi nhận trước đó. Theo ông, nhiều trường hợp ban đầu được xếp vào diện nghi nhiễm đã được loại khỏi danh sách sau khi kết quả xét nghiệm cho thấy họ mắc các bệnh khác có triệu chứng tương đồng như sốt rét, thương hàn hoặc viêm màng não.

WHO cho biết theo quy trình giám sát dịch tễ, mọi bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ khi đến cơ sở y tế đều được ghi nhận là ca nghi nhiễm trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm. Vì vậy, việc số ca nghi nhiễm biến động mạnh trong khi số ca xác nhận tiếp tục tăng là diễn biến bình thường trong quá trình theo dõi và kiểm soát dịch.

Đến nay, khu vực Trung Phi đã ghi nhận 330 ca mắc Ebola được xác nhận qua xét nghiệm. Trong đó, Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 321 ca mắc và 48 trường hợp tử vong kể từ khi dịch bùng phát tại tỉnh Ituri ở vùng Đông Bắc nước này; 6 bệnh nhân đã được điều trị khỏi. Tại Uganda, giới chức y tế xác nhận 9 ca mắc, trong đó có 1 trường hợp tử vong.

Đợt bùng phát hiện nay do chủng Bundibugyo của virus Ebola gây ra. Đây là một biến thể hiếm gặp và nguy hiểm hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt. Do các triệu chứng ban đầu tương tự cúm hoặc sốt rét, virus được cho là đã âm thầm lây lan trong cộng đồng nhiều tuần trước khi được phát hiện.

Bên cạnh số liệu của WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi đưa ra ước tính rộng hơn, bao gồm các ca bệnh lâm sàng chưa được xét nghiệm PCR và các trường hợp tử vong trong cộng đồng. Theo cơ quan này, tổng số ca mắc có thể đã vượt 1.000 trường hợp, trong đó ít nhất 246 người tử vong.

Tại Kenya, Tổng thống William Ruto đã lên tiếng bảo vệ quyết định xây dựng một trung tâm cách ly Ebola dành cho công dân Mỹ tại căn cứ không quân Laikipia, cách thủ đô Nairobi khoảng 200 km. Cơ sở gồm 50 giường bệnh do Mỹ xây dựng và vận hành, nhằm tiếp nhận các công dân Mỹ trở về từ vùng dịch ở CHDC Congo.

Kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của người dân địa phương do lo ngại nguy cơ lây lan dịch bệnh. Lực lượng an ninh Kenya đã phải sử dụng hơi cay để giải tán các cuộc biểu tình gần khu vực trung tâm cách ly. Trước tình hình này, Tòa án Tối cao Kenya đã ra phán quyết gia hạn lệnh tạm dừng việc đưa cơ sở trên vào hoạt động, đồng thời yêu cầu Chính phủ công bố toàn bộ thỏa thuận đã ký với phía Mỹ trong vòng 7 ngày. Đến nay, Kenya vẫn chưa ghi nhận ca Ebola nào nhờ duy trì các biện pháp kiểm soát và xét nghiệm nghiêm ngặt tại các cửa khẩu.

Cùng ngày, Bộ Giao thông Vận tải CHDC Congo thông báo sân bay chính tại Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri và cũng là tâm điểm của đợt bùng phát dịch, đã chính thức mở cửa trở lại sau 10 ngày tạm ngừng hoạt động vì lý do an toàn sinh học.

Trước đó, chính quyền đã đình chỉ toàn bộ các chuyến bay thương mại đến và đi từ sân bay này nhằm thiết lập các biện pháp giám sát y tế và bảo vệ hành khách, chỉ cho phép các chuyến bay nhân đạo và y tế tiếp cận vùng có xung đột. Sau khi đánh giá năng lực kiểm soát dịch, giới chức y tế khẳng định các điều kiện an toàn hiện đã được đáp ứng, cho phép từng bước khôi phục hoạt động hàng không theo lộ trình cụ thể.

Trong diễn biến liên quan, Giám đốc CDC châu Phi, ông Jean Kaseya, đã cảnh báo rằng các biện pháp hạn chế đi lại áp đặt đối với một số quốc gia châu Phi do lo ngại về dịch Ebola hiện nay có thể làm suy giảm sự minh bạch và cản trở các hoạt động ứng phó dịch bệnh nguy hiểm này. Theo người đứng đầu CDC châu Phi, lập trường của cơ quan này là mọi biện pháp hạn chế đi lại cần dựa trên bằng chứng khoa học, tương xứng với mức độ rủi ro trên thực tế đối với sức khỏe cộng đồng và phải được rà soát, đánh giá thường xuyên. Ông nhấn mạnh rằng an ninh y tế toàn cầu phụ thuộc vào tính minh bạch, sự hợp tác và khả năng phản ứng nhanh trước các mối đe dọa dịch bệnh. Dựa trên kinh nghiệm từ các đợt bùng phát trước đây, các biện pháp hạn chế diện rộng có thể khiến các quốc gia chậm công bố thông tin dịch bệnh, làm gián đoạn việc di chuyển của nhân viên y tế cũng như nguồn cung vật tư thiết yếu, đồng thời gây thêm gánh nặng kinh tế cho các cộng đồng bị ảnh hưởng. Quan chức này cho rằng những biện pháp đi ngược lại các nguyên tắc trên cuối cùng sẽ làm suy yếu nỗ lực bảo vệ sức khỏe cộng đồng trên phạm vi toàn cầu.

Người đứng đầu ACDC kêu gọi các quốc gia xây dựng chính sách dựa trên các bằng chứng dịch tễ học hiện có, đồng thời tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các hoạt động kiểm soát dịch bệnh tại khu vực bị ảnh hưởng, thay vì áp dụng những biện pháp hạn chế mà ông cho là không cần thiết.

Hồng Minh - Mạnh Hùng (TTXVN)