Sau kỳ bầu cử 15/3: Người trẻ không còn đứng ngoài cuộc

Sáng sớm 15/3, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, nhiều điểm bỏ phiếu trên cả nước đã nhộn nhịp cử tri đến thực hiện quyền công dân. Từng dòng cử tri nối nhau đến thực hiện quyền công dân, trong đó nổi bật là sự hiện diện của đông đảo người trẻ, đặc biệt là những cử tri lần đầu đi bầu mang theo sự háo hức xen lẫn niềm tự hào.

Với nhiều bạn trẻ, khoảnh khắc cầm lá phiếu trên tay không đơn thuần là thực hiện một quyền lợi, mà còn là cột mốc đánh dấu sự trưởng thành trong ý thức và trách nhiệm công dân. Nhiều sinh viên, người lao động trẻ chia sẻ đã chủ động dậy sớm, chuẩn bị kỹ lưỡng để có mặt tại điểm bỏ phiếu từ những giờ đầu trong ngày.

Không chỉ dừng lại ở sự quan tâm, nhiều bạn trẻ chủ động bày tỏ quan điểm, thảo luận về các vấn đề xã hội và mong muốn tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển đất nước.

Đức Mạnh, 29 tuổi hòa mình vào không khí bầu cử ngày 15/3

Những chuyển động này, theo các chuyên gia, không phải là hiện tượng nhất thời mà phản ánh một bước trưởng thành rõ rệt về nhận thức và trách nhiệm công dân của thế hệ mới.

Chia sẻ với phóng viên, chuyên gia tâm lý giáo dục Quách Thu Quế cho rằng, sự chủ động của giới trẻ hiện nay không phải là một trào lưu nhất thời mà là kết quả của một quá trình trưởng thành về nhận thức xã hội của thế hệ cử tri trẻ.

“Người trẻ hôm nay có nhu cầu tự khẳng định mình thông qua việc gắn bó với các giá trị chung của cộng đồng. Họ không còn muốn đứng bên lề quan sát mà muốn trực tiếp tham gia để định hình tương lai”, chuyên gia Thu Quế nhận định.

Theo bà Quế, nếu nhìn dưới góc độ xã hội học, điều này cho thấy một bước chuyển lớn từ tâm lý thụ động chờ đợi sang tâm lý làm chủ, tức là mỗi cá nhân đều ý thức được rằng chính kiến của mình là một mắt xích quan trọng để thúc đẩy sự minh bạch và công bằng xã hội.

Chuyên gia tâm lý Quách Thu Quế

Kỳ vọng vào những thay đổi “chạm đất”

Không chỉ chủ động hơn, thế hệ cử tri trẻ còn đặt ra những kỳ vọng rất cụ thể cho giai đoạn sau bầu cử, đặc biệt là đối với nhiệm kỳ mới của Quốc hội.

Qua các nghiên cứu và tiếp xúc thực tế, chuyên gia Quách Thu Quế nhận thấy, các bạn trẻ đang gửi gắm một niềm tin rất lớn vào sự đổi mới thực chất, thay vì những lời hứa hẹn xa vời.

“Họ mong một môi trường sống nơi cơ hội được phân bổ công bằng dựa trên năng lực. Đó là sự ổn định của nền kinh tế trước làn sóng công nghệ mới, là những chính sách bảo vệ môi trường bền vững để họ có thể yên tâm xây dựng tương lai, và đặc biệt là sự quan tâm đúng mực đến sức khỏe tinh thần trong một xã hội đầy áp lực. Thông điệp của họ rất rõ ràng: Họ cần những quyết sách có tính thực thi cao, chạm được vào hơi thở của đời sống và giải quyết được những bất cập thực tế mà thế hệ họ đang phải đối mặt hàng ngày”, chị nói.

Từ góc nhìn của người trong cuộc, Hà My (32 tuổi, sống tại Bắc Giang) cho rằng sự chủ động của thế hệ mình là một tín hiệu tích cực.

“Tôi thấy đây là một tín hiệu rất đáng mừng vì thế hệ trẻ ngày càng ý thức rõ hơn về vai trò và trách nhiệm của mình đối với cộng đồng và đất nước. Tuy vậy, để sự tham gia thực sự hiệu quả, mỗi bạn trẻ cần trang bị kiến thức vững vàng, tư duy phản biện và cách tiếp cận vấn đề khách quan. Đồng thời, cần lan tỏa những giá trị tích cực bằng các hành động cụ thể. Tôi tin sự nhạy bén và chủ động của giới trẻ sẽ là động lực cho sự phát triển bền vững”, Hà My chia sẻ.

Hà My đi bầu cử

Trong khi đó, Đức Mạnh (29 tuổi, sống tại Hà Nội) bày tỏ kỳ vọng rõ ràng hơn vào vai trò của các đại biểu trúng cử.

“Tôi hy vọng những người được Nhân dân ‘chọn mặt gửi vàng’ sẽ thực sự đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân. Các đại biểu cần có trách nhiệm với những cam kết khi vận động bầu cử, đồng thời quan tâm nhiều hơn đến đời sống và sự phát triển của địa phương”, Mạnh nói.

Đặc biệt, bạn trẻ này nhấn mạnh đến nhu cầu tạo điều kiện cho thế hệ trẻ phát triển: “Thế hệ trẻ không thiếu ý tưởng nhưng cần có môi trường để biến ý tưởng thành hiện thực. Chúng tôi kỳ vọng các đại biểu sẽ có những đề xuất, chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, tạo cơ hội để người trẻ bứt phá trong giai đoạn phát triển mới của đất nước".

Theo chuyên gia Quách Thu Quế, một trong những giá trị lớn nhất mà người trẻ mang lại chính là sự đổi mới trong tư duy.

“Tiếng nói của người trẻ đóng vai trò như một luồng sinh khí mới, giúp các chính sách không bị xơ cứng hay lạc hậu so với thời đại. Nhờ khả năng nắm bắt nhanh nhạy các xu hướng toàn cầu và công nghệ, họ mang đến những góc nhìn rất đột phá và thực tế, đôi khi là những giải pháp mà các thế hệ đi trước chưa từng nghĩ tới”, chị phân tích.

Theo chuyên gia, sự tham gia của người trẻ vì thế không chỉ mang tính biểu tượng mà còn có ý nghĩa thực tiễn, giúp quá trình xây dựng chính sách trở nên đa chiều hơn, có khả năng dự báo tốt hơn và phù hợp hơn với tương lai.

Quan trọng hơn, khi tiếng nói của người trẻ được lắng nghe một cách thực chất, các chính sách cũng sẽ dễ nhận được sự đồng thuận xã hội, từ đó đi vào cuộc sống một cách tự nhiên và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, để sự tham gia của người trẻ không chỉ dừng lại ở mong muốn, theo chuyên gia, cần có những thay đổi rõ rệt từ phía cơ quan quản lý và các tổ chức liên quan.

“Trước hết, cần tạo ra các không gian đối thoại thường xuyên, cả trực tiếp lẫn trực tuyến, để người trẻ có thể góp ý một cách dễ dàng và minh bạch”, chuyên gia Thu Quế đề xuất.

Bên cạnh đó, thay vì chỉ dừng ở việc lắng nghe, cần trao quyền thực sự cho thanh niên. Điều này có thể bắt đầu từ việc cho phép họ tham gia thiết kế và thử nghiệm các dự án cộng đồng quy mô nhỏ trước khi nhân rộng.

“Người trẻ không chỉ cần được nói, mà cần có cơ hội làm. Khi được trao quyền và có nguồn lực, thế hệ trẻ hoàn toàn có thể biến ý tưởng thành những đóng góp cụ thể cho xã hội”, chị nhấn mạnh.

Ngoài ra, các chính sách đào tạo kỹ năng lãnh đạo, hỗ trợ khởi nghiệp bền vững cũng được xem là nền tảng quan trọng, giúp người trẻ không chỉ có tiếng nói mà còn có khả năng tạo ra giá trị.

Có thể thấy, sau kỳ bầu cử, người trẻ không chỉ mang theo kỳ vọng mà còn sẵn sàng bước vào hành động. Sự chuyển dịch từ “quan sát” sang “tham gia” đang mở ra một giai đoạn mới nơi thế hệ trẻ trở thành một phần tích cực trong quá trình kiến tạo xã hội.

Thùy Linh