Sắp xếp thôn, tổ dân phố bảo đảm phù hợp thực tiễn từng vùng miền

Đặt trong tổng thể yêu cầu tinh gọn bộ máy

Chiều 28/4, Bộ Nội vụ tổ chức họp báo cung cấp thông tin báo chí. Trả lời câu hỏi phóng viên về nội dung liên quan sắp xếp thôn, tổ dân phố sẽ triển khai trong thời gian tới, bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương cho biết, Bộ được Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì xây dựng nghị định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ với người hoạt động không chuyên trách để cụ thể hóa, làm căn cứ cho các địa phương triển khai thực hiện thời gian tới.

Bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương thông tin tại buổi họp báo

Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương nêu rõ, đây là nội dung quan trọng, tác động trực tiếp đến tổ chức, hoạt động ở cơ sở. Do đó, việc xây dựng nghị định đã được nghiên cứu rất kỹ lưỡng. Hiện nay, cùng với chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ đã phối hợp các cơ quan để báo cáo cấp có thẩm quyền về nội dung này.

Theo đó, định hướng chung sắp xếp thôn, tổ dân phố là thu gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố và bảo đảm phù hợp với quy mô, thực tiễn, đặc điểm từng vùng, miền. Qua đó, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở, tạo thuận lợi cho tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giảm áp lực quản lý trực tiếp cho chính quyền cấp xã.

Đồng thời, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Nguyễn Thị Tú Thanh thông tin, dự thảo nghị định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ với người hoạt động không chuyên trách cũng được xây dựng theo hướng kế thừa các quy định còn phù hợp hiện nay. Nội dung được nghiên cứu, điều chỉnh theo hướng bảo đảm tương quan, hợp lý, phù hợp quy mô mới của cấp xã, cũng như khối lượng công việc, chế độ, chính sách. Từ đó, góp phần khuyến khích đội ngũ không chuyên trách yên tâm công tác, nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.

Việc hoàn thiện chính sách cũng đặt trong tổng thể yêu cầu tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực, phù hợp khả năng cân đối ngân sách của địa phương. Bà Nguyễn Thị Tú Thanh cho biết thêm, khi cấp có thẩm quyền có chủ trương về nội dung này, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục thông tin.

Tập trung 5 nhóm giải pháp sau gần 1 năm vận hành mô hình mới

Liên quan vướng mắc, khó khăn trong gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bà Nguyễn Thị Tú Thanh cho biết, quá trình vận hành mô hình tổ chức mới có những khó khăn liên quan tới cơ sở hạ tầng, công nghệ thông tin.

Theo đó, cơ sở dữ liệu và hạ tầng số trong giải quyết các thủ tục hành chính bước đầu có hiệu quả. Tuy nhiên, tại một số nơi vẫn có tình trạng hạ tầng chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ, một số tiện ích đặc thù của địa phương chưa được vận hành trơn tru trên hệ thống mới.

Toàn cảnh buổi họp báo

Về nhân sự ở cơ sở, sau sắp xếp, cùng với quá trình phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc dồn rất mạnh về cấp xã. Song, một số nơi nhân lực chuyên môn chưa đồng đều, các lĩnh vực còn thiếu cán bộ chuyên sâu, một số đơn vị còn phải làm việc phân tán ở nhiều trụ sở khác nhau, gây khó khăn trong công tác điều hành, phối hợp và xử lý công việc.

Về hoàn thiện thể chế về phân cấp, phân quyền, bà Thanh nói, phần lớn các nhiệm vụ đã được xử lý nhưng còn một số nội dung vẫn đang tiếp tục được hướng dẫn, sửa đổi và bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm thống nhất, đồng bộ. Thời gian tới, Bộ Nội vụ xác định tập trung vào 5 nhóm giải pháp lớn.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, nhất là các quy định về phân cấp, phân quyền, về tổ chức bộ máy và công tác cán bộ để rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp cơ sở; tiếp tục rà soát, bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã phù hợp hơn với yêu cầu nhiệm vụ.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện hạ tầng số và dữ liệu số, bảo đảm liên thông, đồng bộ, thống nhất và ổn định hơn giữa Trung ương với địa phương.

Thứ tư, tiếp tục xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở, nhà đất dôi dư gắn với nhu cầu sử dụng thực tế của địa phương, tránh lãng phí.

Thứ năm, tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và kịp thời có những giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Bộ Nội vụ đã tham mưu cho Thủ tướng ban hành quyết định về kế hoạch sơ kết 1 năm hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sơ kết này là dấu mốc quan trọng để đánh giá toàn diện việc thực hiện trong 1 năm vừa qua, rút bài học kinh nghiệm, nhân rộng các điển hình, đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

Bộ Nội vụ xác định, quý II/2026 sẽ tiếp tục tham mưu sắp xếp tinh gọn các tổ chức bên trong của các bộ, cơ quan Trung ương và các sở, ngành ở địa phương; tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý. Đây được xem là bước tiếp nối quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đã được triển khai mạnh mẽ thời gian qua.

Văn Hoàng - Phạm Giang