Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản quý I/2026 duy trì tăng trưởng ổn định.

Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” đã và đang phát huy hiệu quả. (Ảnh: HNV)

Các địa phương tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao hiệu quả và giá trị sản phẩm. Sản xuất cây lâu năm đạt khá, chăn nuôi lợn tiếp tục phục hồi, chăn nuôi gia cầm phát triển ổn định; sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng tăng 4,9%, sản lượng thịt gia cầm tăng 5,8% so với cùng kỳ năm 2025. Diện tích rừng trồng mới và sản lượng gỗ khai thác tăng nhẹ. Sản lượng nuôi trồng thủy sản tăng 5,4% nhờ đẩy mạnh nuôi siêu thâm canh, tăng cường ứng dụng công nghệ cao, khai thác biển đạt mức tăng thấp do ảnh hưởng từ giá dầu tăng cao khiến tàu thuyền hạn chế ra khơi.

Số liệu thống kê, tính đến 20/3/2026, cả nước gieo cấy được 2.915,2 nghìn ha lúa đông xuân, giảm 37,3 nghìn ha so với vụ đông xuân năm 2025. Các địa phương phía bắc đạt 1.020,1 nghìn ha, giảm 13,4 nghìn ha so với vụ đông xuân năm trước; các địa phương phía nam đạt 1.895,1 nghìn ha, giảm 23,9 nghìn ha, trong đó, vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 1.240,7 nghìn ha, giảm 24,8 nghìn ha. Diện tích gieo trồng lúa đông xuân giảm so với cùng kỳ năm 2025 chủ yếu do các địa phương thực hiện chuyển đổi diện tích đất trồng lúa không hiệu quả sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm, nuôi thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn hoặc phục vụ xây dựng các công trình công cộng, khu công nghiệp.

Đến nay, các địa phương phía nam căn bản gieo cấy lúa đông xuân, trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long thu hoạch được 466,8 nghìn ha lúa đông xuân sớm, chiếm 37,6% diện tích xuống giống và giảm 28,4 nghìn ha so với cùng kỳ năm 2025 do các địa phương thay đổi lịch xuống giống để chủ động nguồn nước nên tiến độ thu hoạch chậm hơn. Năng suất toàn vùng ước đạt 73,5 tạ/ha, tăng 0,7 tạ/ha so với vụ lúa đông xuân 2025; sản lượng ước đạt 9,1 triệu tấn, giảm 99,3 nghìn tấn do diện tích giảm.

Kết thúc vụ lúa mùa năm 2025-2026, vùng Đồng bằng sông Cửu Long gieo trồng được 182,3 nghìn ha, giảm 9,4 nghìn ha so với vụ lúa mùa năm 2025, chủ yếu do các địa phương chuyển 6,9 nghìn ha lúa sang nuôi trồng thủy sản; 0,4 nghìn ha cây hằng năm khác và khoảng 2,2 nghìn ha bỏ trống không cấy do hiệu quả thấp. Năng suất lúa mùa toàn vùng ước đạt 53,5 tạ/ha, tăng 0,8 tạ/ha so với vụ mùa trước do thời tiết thuận lợi, ít sâu bệnh, chủ động được nguồn nước, áp dụng các giống lúa chất lượng cao có khả năng chịu mặn tốt để sản xuất, góp phần nâng cao năng suất; sản lượng lúa mùa ước đạt 975,3 nghìn tấn, giảm 34,5 nghìn tấn do diện tích giảm.

Diện tích gieo trồng một số cây hằng năm tính đến ngày 20/3/2026. (Nguồn: Cục Thống kê)

Thực hiện Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”, vụ đông xuân năm 2026, toàn vùng gieo cấy được 368,1 nghìn ha lúa chất lượng cao, chiếm 29,7% tổng diện tích gieo trồng, tăng 3,7% so với năm 2025. Với mô hình sản xuất này, chi phí giảm từ 15,0-21,0% so với tập quán cũ; lợi nhuận bình quân khoảng 29,6 triệu đồng/ha, cao hơn 4,7 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống.

Về giá lúa trong nước, giá thu mua thóc khô quý I/2026 tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân chủ yếu do nguồn cung gạo toàn cầu dần được khôi phục, đặc biệt từ các quốc gia xuất khẩu gạo lớn như Ấn Độ, Thái Lan khiến mặt bằng giá gạo nhanh chóng giảm sau thời kỳ tăng cao năm 2025. Mặt khác, thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam đang chịu nhiều biến động do xung đột quân sự tại Trung Đông làm ảnh hưởng tới chi phí vận tải, thời gian giao hàng và rủi ro thương mại gia tăng.

Tính đến 20/3/2026, tiến độ gieo trồng một số cây vụ đông xuân như đậu tương, rau các loại tăng so với cùng kỳ năm 2025; diện tích ngô, lạc giảm chủ yếu do hiệu quả kinh tế không cao.

Sản lượng cây lâu năm quý I/2026 đạt khá, giá các loại nông sản chủ lực duy trì ở mức cao khuyến khích người dân mở rộng quy mô trồng và đầu tư chăm sóc. Bên cạnh đó, công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu được quan tâm triển khai, đến nay có 9.357 mã số vùng trồng và 1.381 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu cho các loại quả tươi (thanh long, xoài, vú sữa, chuối, bưởi, chanh leo, chanh không hạt, nhãn, vải, ớt, thạch đen... ) được phép xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Australia, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản. Sản lượng một số cây ăn quả chủ yếu tăng khá so với cùng kỳ 2025.

Trong những tháng đầu năm, nhờ thời tiết thuận lợi, cùng với áp dụng hiệu quả các biện pháp khoa học kỹ thuật, tăng cường đầu tư chăm sóc nên sản lượng thu hoạch một số cây công nghiệp lâu năm quý I/2026 tăng so với cùng kỳ 2025.

Tốc độ tăng số lượng gia súc, gia cầm cuối tháng 3/2026 so với cùng thời điểm năm 2025. (Nguồn: Cục Thống kê)

Chăn nuôi trâu, bò quý I/2026 tiếp tục gặp khó khăn do diện tích đất dành cho chăn nuôi đang dần thu hẹp, hiệu quả không cao, nhiều địa phương giảm quy mô đàn. Ngoài ra, việc tái đàn trâu, bò sau đợt mưa lũ lớn cuối năm 2025 ở các tỉnh miền trung cũng bị ảnh hưởng. Một số địa phương có số lượng đàn trâu giảm so với cùng thời điểm năm 2025.

Chăn nuôi lợn tiếp tục xu hướng phục hồi, phát triển ổn định nhờ giá thịt lợn ở mức có lợi, cùng với dịch bệnh được kiểm soát đã khuyến khích người nuôi yên tâm, chủ động tái đàn. Tuy nhiên, người chăn nuôi vẫn cần theo dõi sát diễn biến thị trường, các cơ quan chức năng cần cung cấp thông tin kịp thời, kiểm soát tình hình chăn nuôi tại địa phương, thực hiện tốt quy định không cho phép chăn nuôi trong khu vực nội thành và khu dân cư để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và môi trường.

Tính đến ngày 30/3/2026, cả nước không còn dịch tai xanh và dịch lở mồm long móng; dịch cúm gia cầm còn ở Nghệ An, Đà Nẵng; dịch viêm da nổi cục còn ở Đà Nẵng, Quảng Ngãi và dịch tả lợn châu Phi còn ở 21 địa phương chưa qua 21 ngày.

Diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước tháng 3/2026 ước đạt 23,9 nghìn ha, giảm 1,1% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng gỗ khai thác đạt 1.684,2 nghìn m3, tăng 4,1% do giá gỗ nguyên liệu duy trì ổn định, thời tiết thuận lợi nên người dân ở nhiều địa phương đẩy nhanh tiến độ khai thác. Tính chung quý I/2026, diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước ước đạt 45,6 nghìn ha, tăng 1,5% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng gỗ khai thác ước đạt 4.337,8 nghìn m3, tăng 2,6%.

Diện tích rừng bị thiệt hại trong tháng 3/2026 là 9,4 ha, giảm 86,4% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung quý I/2026, cả nước có 57,8 ha rừng bị thiệt hại, giảm 73,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Sản lượng thủy sản tháng 3/2026 ước đạt 780,7 nghìn tấn, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm 2026. Sản lượng thủy sản nuôi trồng trong tháng 3/2026 ước đạt 495,4 nghìn tấn, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung quý I/2026, sản lượng thủy sản nuôi trồng ước đạt 1.296,8 nghìn tấn, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Sản lượng thủy sản quý I năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025. (Nguồn: Cục Thống kê)

Sản lượng thu hoạch cá tra trong tháng tăng so với cùng kỳ năm 2025 do giá cá tra nguyên liệu tăng và nhu cầu tiêu dùng cá tra tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU) tăng do nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu giảm mạnh. Sản lượng cá tra tháng 3/2026 ước đạt 192,6 nghìn tấn, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Sản lượng tôm thẻ chân trắng trong tháng tăng cao so với cùng kỳ năm 2025 do diện tích thả nuôi đến kỳ thu hoạch, cùng với đó việc áp dụng các mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Sản lượng thủy sản khai thác trong tháng 3/2026 ước đạt 285,3 nghìn tấn, giảm 2,7% so với cùng kỳ năm 2025; thủy sản khác đạt 63,1 nghìn tấn, giảm 3,4% do giá dầu tăng cao làm ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác. Tính chung quý I/2026, sản lượng thủy sản khai thác ước đạt 887,2 nghìn tấn, tăng 0,2% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng thủy sản khai thác biển tháng 3/2026 ước đạt 271,3 nghìn tấn, giảm 2,7% so với cùng kỳ năm 2025; thủy sản khác đạt 59,6 nghìn tấn, giảm 3,4%.

Tính chung quý I/2026, sản lượng thủy sản ước đạt 2.184,0 nghìn tấn, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2025; thủy sản khác đạt 332,3 nghìn tấn, tăng 2,9%.

LÊ ANH