Sẵn sàng vận hành Sàn giao dịch các-bon

Các điều kiện cần thiết để đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào vận hành đã cơ bản hoàn tất. Ảnh: Báo Tài chính Đầu tư

Thực hiện Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ và chỉ đạo của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cùng các đơn vị liên quan khẩn trương chuẩn bị các điều kiện để đưa Sàn giao dịch các-bon vào vận hành.

Đến nay, hệ thống văn bản pháp lý và quy chế nghiệp vụ phục vụ hoạt động của sàn đã được hoàn thiện. Bộ Tài chính đã ban hành thông tư hướng dẫn về giám sát giao dịch và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch chứng khoán, VSDC. Đồng thời, UBCKNN chỉ đạo VNX, HNX và VSDC xây dựng, ban hành đầy đủ các quy chế nghiệp vụ, tạo nền tảng pháp lý cho thị trường vận hành đúng quy định.

Về hàng hóa giao dịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân bổ thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở theo chỉ đạo của Chính phủ. Cùng với đó, Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT quy định quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đã được ban hành, tạo cơ sở quản lý, theo dõi và thực hiện giao dịch trên sàn.

Để bảo đảm vận hành đồng bộ, Cục Biến đổi khí hậu, VNX, HNX và VSDC đã ký biên bản phối hợp về trao đổi dữ liệu, đối soát thông tin và xử lý sự cố. Hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký và thanh toán tại VSDC cùng Hệ thống đăng ký quốc gia đã được kết nối hoàn chỉnh và tổ chức kiểm thử toàn thị trường trong tháng 5 và tháng 6/2026.

Kết quả kiểm thử cho thấy việc kết nối giữa các hệ thống diễn ra ổn định, các quy trình nghiệp vụ và trao đổi dữ liệu đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế. UBCKNN cũng đã hoàn tất việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ Sàn giao dịch các-bon, đáp ứng các tiêu chí về năng lực tài chính, kỹ thuật và nghiệp vụ theo quy định.

Song song với công tác chuẩn bị hạ tầng, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ cũng như cơ chế vận hành thị trường cho các tổ chức, cá nhân tham gia.

Việc đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào hoạt động là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam.

Qua đó, sàn giao dịch góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế các-bon thấp và tạo thêm công cụ thị trường hỗ trợ doanh nghiệp hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Anh Đức