Rút ngắn thủ tục cấp mã số vùng trồng: Đồng bộ giải pháp số tạo bứt phá xuất khẩu nông sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Ảnh: Bảo Thắng.

Bước đột phá trong tư duy quản lý, phân cấp về cơ sở

Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, tấm vé thông hành đưa các mặt hàng trái cây, nông sản Việt Nam vươn ra thế giới chính là mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Tuy nhiên, thực tế triển khai trong nhiều năm qua cho thấy quy trình đăng ký, quản lý các mã số này còn gặp không ít trở ngại do thủ tục rườm rà, thời gian xử lý kéo dài và sự thiếu đồng bộ giữa các tầng nấc quản lý. Điều đó không chỉ làm gia tăng chi phí tuân thủ cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp mà còn làm mất đi nhiều thời cơ vàng trong hoạt động xuất khẩu.

Sự ra đời của Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026 đã mang đến một luồng sinh khí mới, tái định hình toàn bộ quy trình cấp và quản lý mã số nông sản. Điểm cốt lõi của Nghị quyết là chuyển đổi căn bản từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, tối ưu hóa mọi thủ tục trên môi trường số. Toàn bộ quy trình đăng ký, xử lý hồ sơ được thực hiện trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, đặt trên nền tảng niềm tin và nguyên tắc tổ chức, cá nhân tự khai, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật. Cơ chế tiền kiểm tỉ mỉ trước đây giờ đây chỉ còn áp dụng bắt buộc đối với các trường hợp mà nước nhập khẩu có yêu cầu kỹ thuật đặc thù.

Đặc biệt, Nghị quyết mang tính đột phá khi mạnh dạn phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính về tận cấp cơ sở: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Chính quyền cấp xã là nơi gần dân nhất, hiểu rõ nhất thực trạng đất đai và quy mô sản xuất tại địa phương sẽ là đầu mối trực tiếp tiếp nhận, kiểm tra và ban hành thông báo cấp mã số. Nhờ sự phân cấp triệt để này, thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn một cách ấn tượng.

Đối với các vùng trồng và cơ sở đóng gói không thuộc diện thị trường bắt buộc kiểm tra kỹ thuật, thời gian cấp mã số tối đa chỉ còn 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Ngay cả đối với các thị trường có yêu cầu khắt khe hơn, thời hạn xử lý cũng được khống chế không quá 10 ngày làm việc.

Đồng bộ giải pháp số tạo bứt phá xuất khẩu

Tại Hội nghị, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng Cục Chuyển đổi số đã phổ biến chi tiết từng nội dung mới, đồng thời hướng dẫn trực tiếp các thao tác kỹ thuật trên Cổng dịch vụ công. Toàn bộ dữ liệu mã số sau khi cấp sẽ được tích hợp tập trung trên Hệ thống xử lý nghiệp vụ, công khai minh bạch trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và kết nối đồng bộ với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia. Việc số hóa toàn diện này giúp xóa bỏ hoàn toàn tình trạng mập mờ thông tin, ngăn chặn tình trạng mạo danh mã số vốn gây đau đầu cho các doanh nghiệp chân chính trong thời gian qua.

Hội nghị cũng dành phần lớn thời lượng để các địa phương, hiệp hội ngành hàng như lúa gạo, sầu riêng, cà phê, rau quả và các doanh nghiệp thẳng thắn thảo luận, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh khi vận hành hệ thống mới. Đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công an (C03, A04) cùng tham dự để bảo đảm công tác quản lý, giám sát được thực hiện chặt chẽ, ngừa vi phạm nhưng không làm cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.

Cắt giảm thủ tục hành chính không đơn thuần là giảm thiểu giấy tờ mà là đòn bẩy chiến lược để thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị. Khi quy trình cấp mã số trở nên thuận tiện và minh bạch, người nông dân và các hợp tác xã sẽ có thêm động lực để tích tụ ruộng đất, hình thành những vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng.

Sự phối hợp đồng bộ giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ ngành liên quan và chính quyền địa phương các cấp hứa hẹn sẽ tạo nên một bước tiến mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế bền vững của thương hiệu nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Hana Quỳnh