Rộ chiêu 'suất ngoại giao' nhà ở xã hội, nhiều địa phương cảnh báo

Nhiều người mất hàng tỷ đồng vì tin lời "cò mồi"

Theo Công an TP Hà Nội, thời gian qua ghi nhận tình trạng các đối tượng lợi dụng nhu cầu mua NƠXH tăng cao để tung ra nhiều chiêu trò lừa đảo tinh vi. Trên mạng xã hội, các hội nhóm mua bán bất động sản xuất hiện dày đặc quảng cáo rao bán “suất nội bộ”, “suất ngoại giao”, “suất chắc mua” tại các dự án NƠXH, đặc biệt là dự án dành cho lực lượng vũ trang.

Các đối tượng thường tự xưng có quan hệ với lãnh đạo, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền để tạo niềm tin. Theo cơ quan Công an, không ít trường hợp người dân đã chuyển số tiền rất lớn, có vụ lên tới hàng tỷ đồng, với hy vọng "chắc suất" mua được căn hộ.

Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, không tin vào các lời quảng cáo “suất ngoại giao”, “chạy suất” NƠXH trái quy định. Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, các đối tượng không thực hiện cam kết, chỉ trả lại một phần nhỏ hoặc tìm cách kéo dài thời gian, thậm chí cắt đứt liên lạc và bỏ trốn. Người mua rơi vào cảnh mất tiền, khó đòi lại.

Công an Hà Nội khẳng định mọi hình thức quảng cáo, rao bán “suất nội bộ”, “suất ngoại giao”, “suất chắc mua” NƠXH đều là hành vi vi phạm pháp luật. Việc mua, thuê hoặc thuê mua NƠXH phải thực hiện đúng quy trình, thông qua chủ đầu tư và các kênh công bố chính thức.

Tại Ninh Bình, cơ quan công an cũng phát cảnh báo về thủ đoạn tương tự. Hiện địa phương này có 37 dự án NƠXH, trong đó 8 dự án đã hoàn thành, 8 dự án đang thi công và 21 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Lợi dụng nhu cầu lớn của người thu nhập trung bình và thấp, các đối tượng mạo danh môi giới, cán bộ cơ quan nhà nước hoặc người có “suất ưu tiên”. Họ ký hợp đồng tư vấn pháp lý, hợp đồng hỗ trợ hồ sơ để lách luật, yêu cầu người mua đặt cọc giữ chỗ hoặc trả phí tư vấn với lời hứa “đảm bảo suất”.

Thậm chí, một số đối tượng còn làm giả hồ sơ xác nhận điều kiện nhà ở, thu nhập, hoàn cảnh gia đình để hợp thức hóa điều kiện mua. Hệ quả là người mua không chỉ mất tiền mà còn có nguy cơ vi phạm pháp luật do sử dụng hồ sơ giả.

Công an tỉnh khuyến cáo người dân chỉ tiếp cận thông tin NƠXH qua kênh chính thống như Sở Xây dựng, UBND địa phương và chủ đầu tư; không mua bán qua cò mồi, môi giới; không nhờ người khác đứng tên hồ sơ.

Tại Bắc Ninh, chiêu trò “suất ngoại giao” cũng diễn biến phức tạp. Lợi dụng tâm lý muốn sớm có nhà, các đối tượng môi giới quảng cáo có thể giúp mua nhà không cần xét duyệt, có suất ưu tiên. Người mua bị yêu cầu đặt cọc giữ chỗ hoặc nộp phí tư vấn, hỗ trợ hồ sơ lên tới hàng trăm triệu đồng.

Cơ quan công an địa phương cảnh báo người dân không tin vào các lời quảng cáo “chạy suất”, bởi đây là dấu hiệu điển hình của hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Rủi ro với giao dịch trái quy định

Ngoài nguy cơ bị lừa đảo, cơ quan chức năng nhấn mạnh người đang sở hữu NƠXH cũng phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật. Việc chuyển nhượng trái phép, lập vi bằng mua bán khi chưa đủ điều kiện có thể dẫn đến rủi ro pháp lý khi bị thanh tra, kiểm tra.

Công an các địa phương khuyến cáo người dân chỉ nộp hồ sơ khi có thông báo chính thức từ chủ đầu tư và cơ quan chức năng. Mọi giao dịch đặt cọc, chuyển tiền cho các cá nhân rao bán NƠXH trái phép cần tuyệt đối tránh, kể cả khi được giới thiệu là "suất chắc chắn".

Ngoài ra, không làm theo hướng dẫn của các đối tượng môi giới làm giả giấy tờ để đủ điều kiện mua nhà. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã chuyển tiền, cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an.

Luật sư Ngô Trọng Nghĩa, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết, hiện nay các đối tượng không chỉ tư vấn "lách luật" mà đã trực tiếp hình thành các đường dây làm giả con dấu, tài liệu. Họ làm giả từ bảng lương, xác nhận đóng BHXH đến xác nhận thực trạng nhà ở của UBND cấp xã. Có thể thấy sự tiếp tay hoặc lỏng lẻo trong khâu đối soát của đơn vị xác nhận (xã, phường, doanh nghiệp) đã biến những tờ giấy giả thành "vé thông hành" hợp pháp để nhiều người hoàn thiện hồ sơ mua NƠXH.

Để “bịt” các lỗ hổng nêu trên, theo Luật sư Nghĩa, cần tiến hành song song nhiều biện pháp. Trong đó, cần thiết lập cơ chế liên thông dữ liệu, minh bạch hóa "hệ sinh thái thông tin". Việc xác minh thủ công qua UBND cấp xã mang nặng tính "xin - cho" và thiếu công cụ đối soát. Hiện nay, các địa phương đang thiết lập hệ thống định danh bất động sản gắn với mã số định danh cá nhân (VNeID), đây là căn cứ quan trọng trong xác định đối tượng đủ điều kiện mua NƠXH.

Luật sư Nghĩa cũng cho rằng, cần tăng cường hậu kiểm và gắn trách nhiệm cụ thể cho chủ đầu tư, chính quyền cơ sở; thậm chí cần xem xét trách nhiệm hình sự với hành vi xác nhận sai.

Ninh Phan