Ra mắt sách về kinh tế tư nhân, gợi mở con đường để doanh nghiệp Việt bứt phá

Buổi ra mắt sách Kinh tế tư nhân Việt Nam – Động lực quan trọng nhất để dân giàu nước mạnh diễn ra chiều 6.7 tại Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, Đại học Fulbright Việt Nam. Sự kiện có sự tham gia của nhóm chủ biên gồm TS. Trần Văn Thọ - Giáo sư Danh dự Đại học Waseda (Nhật Bản); Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan; ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI); bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, cùng các tác giả, đại diện doanh nghiệp và bạn đọc.

Ngay ở phần mở đầu, cuốn sách trích đăng bài viết của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), với những suy ngẫm về giá trị của doanh nghiệp và thương hiệu Việt: “Từ “hàng Việt” đến “giá trị Việt”. Chúng ta không chỉ làm ra hàng hóa. Chúng ta đang làm ra một cách làm người trong kinh doanh. Một sản phẩm Việt, không chỉ là một vật thể, mà là một câu trả lời cho câu hỏi: Chúng ta là ai trong thế giới này? Một hạt gạo… không chỉ là lương thực, mà là mồ hôi của người nông dân. Một sản phẩm… không chỉ là hàng hóa, mà là danh dự của doanh nghiệp. Một thương hiệu… không chỉ là logo, mà là lòng tự trọng của một quốc gia”.

Từ những suy ngẫm đó, cuốn sách tiếp tục tập hợp nhiều bài viết của các tác giả cùng chia sẻ mối quan tâm về sự phát triển của nền kinh tế và đời sống người dân Việt Nam, đặc biệt là vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Cuốn sách Kinh tế tư nhân Việt Nam – Động lực quan trọng nhất để dân giàu nước mạnh gồm 5 phần, với sự tham gia của hơn 30 tác giả.

Ban chủ biên cho biết cuốn sách bắt nguồn từ một cuộc gặp gỡ của bốn thành viên vào năm 2025. Điểm chung gắn kết họ là mối quan tâm về sự phát triển của nền kinh tế và cuộc sống người dân, đặc biệt là vai trò của khu vực kinh tế tư nhân. “Nhiều năm nay chúng tôi luôn đặt câu hỏi tại sao kinh tế tư nhân, nơi tạo ra việc làm và thu nhập cho khoảng 80% dân số của đất nước chưa thực sự được nhìn nhận và đánh giá xứng đáng”, đại diện Ban chủ biên chia sẻ.

Cuộc gặp gỡ ấy diễn ra cùng thời điểm Nghị quyết 68/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân cùng nhiều văn bản pháp luật tiếp theo được ban hành, khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Từ sự đồng điệu về quan điểm, bốn thành viên Ban chủ biên đã mời thêm nhiều tác giả cùng tham gia, đóng góp những góc nhìn và đề xuất nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển, đáp ứng kỳ vọng trở thành động lực quan trọng nhất cho một Việt Nam thịnh vượng.

Đại diện nhóm chủ biên, TS. Trần Văn Thọ - Giáo sư Danh dự Đại học Waseda (Nhật Bản) giới thiệu tổng quan về cuốn sách với sự tham gia của hơn 30 tác giả là các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, nhà báo, nhà tư vấn, nguyên lãnh đạo và chuyên gia kinh tế.

Nội dung sách được chia thành 5 phần: Tư duy lại về vai trò của kinh tế tư nhân ở Việt Nam; Xây dựng Nhà nước kiến tạo cho phát triển doanh nghiệp tư nhân; Kinh tế tư nhân trong hiện đại hóa nền kinh tế; Kinh nghiệm quốc tế và hành trình vươn mình của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam; Câu chuyện về những doanh nghiệp tư nhân và doanh nhân tiên phong.

GS-TS. Trần Văn Thọ giới thiệu tổng quan về cuốn sách.

Theo GS-TS. Trần Văn Thọ, phần đầu của cuốn sách tập trung trả lời câu hỏi xã hội Việt Nam đã nhìn nhận khu vực kinh tế tư nhân như thế nào qua từng giai đoạn lịch sử và tư duy ấy đã thay đổi ra sao để đi đến bước chuyển mạnh mẽ như hiện nay. Từ lịch sử doanh nghiệp Việt thời thuộc địa, qua góc nhìn văn học, báo chí và quá trình chuyển biến trong nhận thức về kinh tế tư nhân suốt hơn nửa thế kỷ, các tác giả cho rằng doanh nghiệp tư nhân từng phải đối diện với nhiều định kiến.

Dù nhận thức đã có nhiều thay đổi, các tác giả cho rằng thể chế vẫn là một trong những vấn đề cần tiếp tục được hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Tuy vậy, nhiều doanh nghiệp và doanh nhân vẫn không ngừng sáng tạo, vượt khó; nếu môi trường thể chế tiếp tục được cải thiện, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có thêm điều kiện để phát triển mạnh mẽ.

Phần II gồm ba bài viết về cơ chế tham vấn doanh nghiệp, quá trình hoàn thiện pháp luật nhằm mở rộng quyền tự do kinh doanh và triết lý giải phóng năng lượng sáng tạo của toàn xã hội. Các tác giả cho rằng Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, thiết lập "luật chơi" minh bạch và lắng nghe thực tiễn để chính sách đi vào cuộc sống.

Phần III phân tích những lĩnh vực mà kinh tế tư nhân có thể giữ vai trò dẫn dắt quá trình hiện đại hóa đất nước. Nội dung nhấn mạnh yêu cầu đầu tư vào tài sản vô hình, thông minh hóa sản phẩm để tạo giá trị mới; doanh nghiệp tư nhân cần tham gia đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền và nông dân để xây dựng trụ cột xuất khẩu nông sản. Với doanh nghiệp chế biến nông sản, các tác giả đề xuất chuyển từ lợi thế chi phí thấp thời kỳ WTO sang đáp ứng các tiêu chuẩn ESG khi tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Toàn cảnh buổi ra mắt sách.

Phần IV tổng hợp kinh nghiệm từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Đức; đồng thời phân tích vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa, sự liên kết với khu vực FDI và hành trình Go Global của doanh nghiệp Việt. Theo các tác giả, Việt Nam cần tận dụng hiệu quả nguồn lực bên ngoài để rút ngắn khoảng cách phát triển, đồng thời xây dựng nội lực đủ mạnh nhằm từng bước thay thế ngoại lực ở cả cấp độ nền kinh tế và từng doanh nghiệp.

Phần cuối giới thiệu những câu chuyện về các doanh nghiệp tư nhân và doanh nhân tiên phong trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, gốm sứ, cà phê, công nghệ thông tin, thương mại điện tử và thời trang. Qua góc nhìn của các nhà báo, nhà văn giàu kinh nghiệm, cuốn sách khắc họa tinh thần doanh nhân Việt trên hành trình kiến tạo giá trị, đổi mới sáng tạo và vươn ra thị trường quốc tế.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan ký tặng sách.

GS-TS. Trần Văn Thọ cũng nhấn mạnh ba thông điệp chính của cuốn sách: “Để khu vực kinh tế tư nhân thực sự đóng vai trò động lực quan trọng nhất cho nền kinh tế, cần: Đổi mới căn bản tư duy, nhận thức về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân và hành vi ứng xử với doanh nghiệp tư nhân trong nước; Đổi mới thể chế ở những lĩnh vực cụ thể cần thiết nhất cho kinh tế tư nhân, có chiến lược, chính sách cụ thể để khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh, mạnh, bền vững; Bản thân khu vực kinh tế tư nhân cần tự đổi mới, nâng tầm, nâng năng lực, liên kết để phát triển."

Tại buổi ra mắt, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cũng đã trình bày về dòng chảy pháp luật liên quan đến kinh tế tư nhân Việt Nam. Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng chia sẻ thêm nhiều góc nhìn và câu chuyện thực tiễn về sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân...

Trâm Anh