Quyết định tạm miễn thuế nhập khẩu thịt bò của Tổng thống Trump gây nhiều tranh cãi

Công nhân kiểm tra chất lượng thịt bò tại một công ty ở Omaha, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm thời miễn mức thuế ngoài hạn ngạch đối với tối đa 300.000 tấn thịt bò xay nhập khẩu trong 90 ngày đang vấp phải phản ứng từ một bộ phận đáng kể giới chăn nuôi và các nghị sĩ Cộng hòa, trong đó có những nhân vật thuộc phong trào "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA). Chính quyền cho rằng biện pháp này sẽ giúp hạ giá thịt bò đang ở mức cao, trong khi giới chăn nuôi lo ngại nhập khẩu gia tăng sẽ làm suy yếu giá gia súc trong nước và cản trở quá trình khôi phục đàn bò.

Theo thông báo của Tổng thống Trump, lượng thịt bò nhập khẩu bổ sung sẽ được đưa vào Mỹ trong 90 ngày mà không chịu mức thuế ngoài hạn ngạch thông thường. Ông cho biết các nhà cung cấp cam kết bán số thịt này thấp hơn khoảng 25% so với giá thị trường hiện nay. Chính quyền dự kiến ban hành sắc lệnh chính thức trong vòng hai tuần.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh giá thịt bò xay trung bình tại Mỹ đạt khoảng 6,89 USD/pound (1 pound = 0,454 kg) trong tháng 7, tăng khoảng 10% so với một năm trước. Đàn bò thịt của Mỹ cũng đang ở mức thấp nhất trong nhiều thập niên, sau nhiều năm hạn hán, chi phí cao và nguồn cung gia súc suy giảm.

Tuy nhiên, một số nghị sĩ Cộng hòa đại diện các bang nông nghiệp phản đối chính sách này, cho rằng việc tăng nhập khẩu có thể khiến giá gia súc giảm và làm nản lòng các chủ trang trại đang cố gắng tái đàn. Thượng nghị sĩ Tim Sheehy của Montana và Hạ nghị sĩ Thomas Massie của Kentucky nằm trong số những người cảnh báo rằng giải pháp ngắn hạn cho giá tiêu dùng có thể gây tổn hại cho ngành chăn nuôi trong dài hạn.

Các tổ chức trong ngành cũng bày tỏ quan ngại. Hiệp hội Quốc gia các Nhà chăn nuôi Gia súc lấy thịt (NCBA) và Hiệp hội người chăn nuôi Mỹ (USCA) cảnh báo việc gia tăng nhập khẩu có thể làm suy yếu thị trường nội địa và đặt ra những vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm. Giá hợp đồng tương lai gia súc đã giảm xuống mức thấp nhất trong khoảng 8 tháng sau khi Tổng thống Trump công bố kế hoạch.

Giới phân tích đồng thời đặt câu hỏi về khả năng biện pháp này tạo ra tác động lớn đối với giá bán lẻ. Lượng 300.000 tấn chỉ tương đương khoảng 2-3% lượng thịt bò tiêu thụ hằng năm của Mỹ. Trong khi đó, việc khôi phục đàn bò trong nước có thể mất khoảng 2 năm và được đánh giá là giải pháp căn bản hơn đối với tình trạng thiếu nguồn cung.

Quyết định cũng tạo ra một nghịch lý trong chính sách thuế quan của chính quyền ông Trump. Tổng thống nhiều lần sử dụng thuế quan như công cụ bảo vệ sản xuất trong nước, nhưng trong trường hợp thịt bò, chính quyền lại chủ động giảm rào cản nhập khẩu nhằm kiềm chế giá tiêu dùng. Theo CBO, phần lớn chi phí thuế quan cuối cùng được phản ánh vào giá trong nước: cơ quan này ước tính doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ gánh khoảng 95% chi phí thuế quan, trong khi các nhà xuất khẩu nước ngoài hấp thụ khoảng 5%.

CBO cũng cho rằng các mức thuế quan được áp dụng trong năm 2025 có thể giúp giảm thâm hụt ngân sách khoảng 3.000 tỷ USD trong giai đoạn 2025-2035 nếu được duy trì, nhưng đồng thời làm tăng giá cả và làm giảm quy mô nền kinh tế so với kịch bản không có thuế quan.

Giới quan sát nhận định tranh cãi về thịt bò cho thấy chính quyền ông Trump đang phải cân bằng giữa hai mục tiêu đôi khi xung đột: bảo vệ nhà sản xuất Mỹ và giảm chi phí sinh hoạt cho người tiêu dùng. Đối với ngành chăn nuôi, việc tái đàn cần thời gian và giá gia súc đủ cao để khuyến khích đầu tư. Ngược lại, Nhà Trắng đang chịu sức ép phải nhanh chóng hạ giá thực phẩm trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026 đang đến gần. Kế hoạch nhập khẩu có thể giúp giảm áp lực giá trong ngắn hạn, nhưng khó giải quyết tình trạng thiếu nguồn cung mang tính cơ cấu.

Vì vậy, phản ứng từ các cử tri và nghị sĩ Cộng hòa tại các bang chăn nuôi có thể trở thành phép thử đối với thông điệp “America First” của Tổng thống Trump: chính sách bảo vệ người tiêu dùng trong ngắn hạn có thể đồng thời gây bất lợi cho một bộ phận chính trị quan trọng của liên minh MAGA trong dài hạn.

Đoàn Hùng/vnanet.vn