Quy tập 3.000 hài cốt liệt sĩ, giám định trên 9.000 mẫu trong năm 2026

Mục tiêu trên được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đưa ra khi phát biểu kết luận hội nghị sơ kết thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, sáng 25/6.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu. (Ảnh: VGP)

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt thiêng liêng, thể hiện sâu sắc đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.

Quán triệt quan điểm "chậm ngày nào là có lỗi với lịch sử, với liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu toàn hệ thống chính trị dồn lực tổ chức thực hiện các mục tiêu trọng tâm.

"Đến hết năm 2026 phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; cơ bản hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt chưa xác định thông tin; hoàn thành thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ; giám định trên 9.000 mẫu hài cốt; hoàn thành rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm; xây dựng cơ sở dữ liệu 'đúng, đủ, sạch, sống', kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư...", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu trước hết phải đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng đồng bộ, quyết liệt, bám sát mục tiêu và yêu cầu của chiến dịch; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và khai thác hiệu quả dữ liệu, coi đây là khâu đột phá để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Nhiệm vụ quan trọng khác được lãnh đạo Chính phủ lưu ý là tăng cường thu thập, phân tích, đối chiếu thông tin trên cơ sở khoa học, pháp lý, lịch sử và thực tiễn để phục vụ hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập, nhất là đối với các mộ liệt sĩ tập thể; hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực, kết hợp giữa cơ quan chuyên môn và lực lượng xã hội nhằm mở rộng kênh dữ liệu phục vụ xác minh.

Về chính sách, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu khẩn trương hoàn thiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công, phấn đấu trình trong tháng 7 và kịp thời điều chỉnh chế độ trợ cấp cho các đối tượng thụ hưởng, bảo đảm đúng, đủ, kịp thời, đặc biệt quan tâm các nhóm đối tượng đặc thù. Hơn nữa, nguồn lực cho chiến dịch phải được ưu tiên tối đa, trong đó tập trung đầu tư nâng cấp công nghệ giám định ADN.

"Nhiệm vụ trọng tâm nhất là đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, yêu cầu các cấp, ngành tập trung cao độ, hành động quyết liệt, cắt giảm thủ tục không cần thiết, phát huy tối đa vai trò của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có tâm huyết, kinh nghiệm", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Cùng với đó, tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế với Lào, Campuchia và các đối tác như Hoa Kỳ trong khai thác, trao đổi thông tin, dữ liệu, kỷ vật chiến tranh.

Xác minh các khu nghi có mộ tập thể sau Công viên Lê Thị Riêng

Đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của TP.HCM trong thực hiện nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị sau khi hoàn thành bước thăm dò tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng liên quan đến nghi vấn mộ tập thể liệt sĩ, TP.HCM cần triển khai các bước tiếp theo, trong đó có phương án khai quật. Đồng thời tiếp tục xác minh, đối chiếu thông tin tại các khu vực có khả năng còn mộ tập thể.

Theo Phó Thủ tướng, các khu vực liên quan đến những chiến dịch lớn như Mậu Thân 1968, các trận đánh năm 1972 tại TP.HCM cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng để từng bước xác định vị trí các mộ tập thể liệt sĩ.

"Đây là một trong những công việc khó khăn nhất", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn thông tin, đặc biệt là nhân chứng lịch sử, đang ngày càng ít đi theo thời gian.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho rằng, nếu không khẩn trương tranh thủ các nguồn tư liệu, ký ức của những nhân chứng còn sống, trong khoảng 5-7 năm tới công tác tìm kiếm, xác minh thông tin sẽ gặp nhiều thách thức hơn.

Lãnh đạo Chính phủ đề nghị các đơn vị tiếp tục nghiên cứu, phát huy những kinh nghiệm, cách làm hiệu quả từ TP.HCM để nâng cao kết quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường báo cáo tại hội nghị. (Ảnh: VGP)

Trước đó, báo cáo tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết một trong những nhiệm vụ quan trọng được TP.HCM tập trung thực hiện là đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin liên quan đến liệt sĩ, mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của TP.HCM là triển khai thu thập mẫu sinh phẩm ADN đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.

Hiện TPHCM có 18 nghĩa trang liệt sĩ với 9.885 mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu. Sau quá trình được giao thực hiện thí điểm, rút kinh nghiệm, Thành phố đã triển khai đồng loạt công tác lấy mẫu.

Đến nay, thành phố đã thu thập được 1.373 mẫu trên tổng số gần 10.000 mẫu cần thực hiện. Từ kinh nghiệm trong quá trình triển khai, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy toàn bộ 9.885 mẫu vào khoảng tháng 11, đầu tháng 12, sớm hơn tiến độ yêu cầu.

Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, việc đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN được xem là bước quan trọng nhằm phục vụ công tác đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từng bước trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh nhưng chưa được xác định thông tin.

Cùng với việc lấy mẫu ADN, TPHCM đang tích cực thu thập thông tin, xác minh, khảo sát thực địa, tìm kiếm các khu vực có khả năng còn mộ tập thể liệt sĩ, như Công viên Lê Thị Riêng; khu vực Suối Bông Trang - Nhà đỏ (phường Chánh Phú Hòa); cùng nhiều địa điểm liên quan đến các trận đánh lớn như Mậu Thân 1968 tại Tân Sơn Nhất, cầu Bình Lợi, ngã tư Bốn Xã, khu vực địa đạo Củ Chi...

Anh Văn