6 tháng đầu năm 2026 tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Hồng Pha

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ dự hội nghị.

Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng, trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ. Bộ Quốc phòng duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm, quy tập tại Lào, Campuchia và trong nước. Đến nay, các đơn vị đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 314 hài cốt trong nước, 173 hài cốt tại Lào, 768 hài cốt tại Campuchia và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang. Công tác rà phá bom mìn, vật nổ cũng được đẩy nhanh với diện tích hơn 5.742 ha, đạt trên 25% kế hoạch; riêng khu vực lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang đạt gần 59%.

Cùng với tìm kiếm, quy tập, việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ được xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm phục vụ xác định danh tính bằng công nghệ ADN. Bộ Quốc phòng đã ban hành quy trình kỹ thuật về lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ; tổ chức tập huấn trên toàn quốc. Đến nay, 7/7 Quân khu đã hoàn thành tổ chức làm trước, lấy mẫu đối với hơn 15.400 mộ liệt sĩ; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với hơn 3.600 cán bộ, nhân viên tham gia. Đồng thời, đã thu và lưu trữ 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, trong đó hơn 53.000 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.

Bộ Công an cũng triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin; phối hợp với các chuyên gia nghiên cứu, hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật về thu thập, bảo quản mẫu sinh phẩm, đồng thời xây dựng đề án mở rộng tàng thư ADN, nâng cao năng lực giám định ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Bộ Nội vụ chỉ đạo Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch, phối hợp với các đơn vị giám định ADN tổ chức giám định các mẫu hài cốt liệt sĩ và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ tồn đọng trước thời điểm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ Quốc phòng đã tổ chức kiểm tra, chỉ đạo xây dựng, đề xuất phương án đầu tư, sửa chữa, xây mới Trung tâm bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ; nâng cấp trang thiết bị, đào tạo nhân lực tại Viện Pháp y Quân đội và các khu vực tiếp nhận, quản lý lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đến nay, các đơn vị giám định ADN đã tổ chức tiếp nhận 8.157 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương. Viện Pháp y Quân đội đã giám định 92 mẫu (trong đó có 20 mẫu có kết quả giải trình tự gen). Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia phối hợp với Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng triển khai kế hoạch thu thập, rà soát, xác minh, bổ sung, đính chính 559 mộ liệt sĩ, an táng trong Nghĩa trang liệt sĩ Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn; Nghĩa trang liệt sĩ Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng bằng phương pháp thực chứng.

Cùng với đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và dữ liệu ADN đang được đẩy nhanh theo hướng "đúng, đủ, sạch, sống". Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) hoàn thành đưa vào khai thác phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ và phần mềm theo dõi tiến độ, kết quả Chiến dịch 500 ngày đêm.

Công tác tuyên truyền tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần kết nối thông tin, tìm kiếm nguồn dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Ban Chỉ đạo quốc gia đã ban hành kế hoạch truyền thông về Chiến dịch 500 ngày đêm; thành lập tổ truyền thông chuyên trách tiếp nhận thông tin từ nhân dân. Các cơ quan báo chí đã tích cực tham gia tuyên truyền với hàng trăm tin, bài, phóng sự trên nhiều nền tảng. Đáng chú ý, các kênh tiếp nhận thông tin đã nhận được sự quan tâm của người dân. Tổng đài hỗ trợ đã tiếp nhận hơn 2.600 cuộc gọi, trong đó có hơn 1.100 yêu cầu tìm kiếm hài cốt liệt sĩ cùng nhiều hồ sơ, dữ liệu liên quan được cung cấp.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt thiêng liêng, thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc; ghi nhận sự vào cuộc đồng bộ của các ban, bộ, ngành, địa phương và lực lượng quân đội với tinh thần trách nhiệm cao, nỗ lực vượt khó, đạt kết quả khá toàn diện trong bối cảnh còn nhiều thách thức về địa bàn, dữ liệu và nguồn lực.

Công tác tham mưu, hoàn thiện thể chế, chính sách đối với người có công và nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã được triển khai tích cực. Nổi bật là việc xây dựng Đề án quy mô lớn trình Ban Bí thư về tổ chức các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/2027) đã xác định rõ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là trọng tâm.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao sự đổi mới trong công tác thông tin, tuyên truyền, coi đây là một trong những động lực quan trọng tạo đồng thuận xã hội. Các cơ quan báo chí Trung ương và lực lượng truyền thông chuyên ngành đã tạo ra hàng nghìn sản phẩm trong thời gian ngắn, hình thành “dòng chảy thông tin” tích cực, góp phần lan tỏa tinh thần tri ân liệt sĩ, văn hóa tri ân trong toàn xã hội.

Về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu toàn hệ thống chính trị dồn lực tổ chức thực hiện các mục tiêu trọng tâm như: Đến hết năm 2026 phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; cơ bản hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt chưa xác định thông tin; hoàn thành thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ; giám định trên 9.000 mẫu hài cốt; hoàn thành rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm; và xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư...

Phó Thủ tướng yêu cầu trước hết phải đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng đồng bộ, quyết liệt, bám sát mục tiêu và yêu cầu của chiến dịch; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và khai thác hiệu quả dữ liệu, coi đây là khâu đột phá để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Ban Chỉ đạo các cấp cần tiếp tục đề cao trách nhiệm, làm việc cụ thể, sát thực tiễn, tránh hình thức. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát tại một số đơn vị để bảo đảm tiến độ, chất lượng, gắn rõ trách nhiệm, nhất là người đứng đầu.

Bộ Quốc phòng được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan rà soát, điều chỉnh kế hoạch và lộ trình triển khai của các quân khu và Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, bảo đảm hoàn thành mục tiêu năm 2026 đúng tiến độ, không để bị động, chậm trễ.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hồng Pha

Tiếp tục đẩy mạnh, lấy nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cùng công tác chăm sóc người có công làm trung tâm, qua đó tạo sức lan tỏa xã hội, khơi dậy tinh thần tri ân và đồng thuận rộng rãi, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ. Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì triển khai thống nhất, bảo đảm đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, đồng thời tăng cường truyền thông trên nền tảng số và đối ngoại.

Việc cung cấp thông tin phải kịp thời, đầy đủ, có đầu mối điều phối rõ ràng, nhằm bảo đảm thông tin phục vụ báo chí và truyền thông. Các cơ quan báo chí cần bám sát thực tiễn, phản ánh tiến độ, mô hình hay, cách làm hiệu quả, đồng thời lan tỏa các điển hình tiêu biểu. Hội Cựu chiến binh Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò phối hợp trong tuyên truyền, vận động xã hội.

Cùng với đó cần tăng cường thu thập, phân tích, đối chiếu thông tin trên cơ sở khoa học, pháp lý, lịch sử và thực tiễn để phục vụ hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập, nhất là đối với các mộ liệt sĩ tập thể; đồng thời hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực, kết hợp giữa cơ quan chuyên môn và lực lượng xã hội nhằm mở rộng kênh dữ liệu phục vụ xác minh.

Về chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công, phấn đấu trình trong tháng 7 và kịp thời điều chỉnh chế độ trợ cấp cho các đối tượng thụ hưởng, bảo đảm đúng, đủ, kịp thời, đặc biệt quan tâm các nhóm đối tượng đặc thù. Nhiệm vụ trọng tâm nhất là đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, yêu cầu các cấp, ngành tập trung cao độ, hành động quyết liệt, cắt giảm thủ tục không cần thiết, phát huy tối đa vai trò của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có tâm huyết, kinh nghiệm.

Tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế với Lào, Campuchia và các đối tác như Hoa Kỳ trong khai thác, trao đổi thông tin, dữ liệu, kỷ vật chiến tranh. Mỗi tập thể, cá nhân cần xác định rõ đây là niềm hạnh phúc, vinh dự lớn lao để từ đó nêu cao tinh thần trách nhiệm, đóng góp tích cực, hiệu quả hơn nữa cho nhiệm vụ chung.

Hồng Pha