Quy định người dân chờ 10 ngày để được cung cấp thông tin là quá lâu, không còn phù hợp

ĐB Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) phát biểu tại hội trường, sáng 12-4. Ảnh: QUANG PHÚC

Góp ý về phạm vi cung cấp thông tin, một nội dung trong dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), ĐB Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) đánh giá cao dự thảo luật, cho rằng dự thảo cơ bản đã đạt được sự cân bằng giữa quyền tiếp cận của công dân và việc bảo vệ bí mật Nhà nước, dữ liệu cá nhân.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đại biểu Quốc hội dự phiên họp tại Hội trường Diên Hồng, sáng 12-4. Ảnh: QUANG PHÚC

Tuy nhiên, để luật thực sự đi vào cuộc sống, ĐB kiến nghị cần có quy định chi tiết hơn về kỹ thuật "bóc tách thông tin". ĐB góp ý: “Đối với các hồ sơ có chứa cả thông tin mật và thông tin được phép tiếp cận, cơ quan chức năng không được lấy lý do "không thể phân tách" để từ chối cung cấp nội dung văn bản”. Thay vào đó, Chính phủ cần hướng dẫn quy trình kỹ thuật để tách phần thông tin công dân được phép tiếp cận, nhằm đảm bảo tính nhân văn và tối đa hóa quyền lợi của người dân.

Đồng quan điểm, ĐB Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) cảnh báo tình trạng lạm dụng "bí mật Nhà nước" hoặc "thông tin nội bộ" để né tránh trách nhiệm giải trình. ĐB cũng cho rằng cần thu hẹp phạm vi thông tin mật và thực hiện bóc tách nội dung để cung cấp cho công dân thay vì từ chối tiếp cận toàn bộ văn bản.

Về thời điểm công khai thông tin, các ĐB cho rằng quy định hiện hành không còn phù hợp trong kỷ nguyên số. Cụ thể, ĐB Đỗ Đức Hồng Hà kiến nghị, đối với các thông tin khẩn cấp liên quan đến tính mạng, sức khỏe, thiên tai hay dịch bệnh, cơ quan nhà nước phải công khai ngay lập tức hoặc chậm nhất trong 24 giờ, thay vì chờ 5 ngày. ĐB Hoàng Thị Thanh Thúy đề xuất phân loại nhóm thông tin để rút ngắn thời hạn. Các thông tin có sẵn chỉ nên cung cấp trong tối đa 3 ngày làm việc.

“Việc số hóa dữ liệu, liên thông dữ liệu hiện nay đang và sẽ giúp cho việc tìm kiếm chỉ tính bằng giây. Nếu quy định người dân chờ đợi 10 ngày là quá lâu, không còn phù hợp. Rút ngắn thời gian cung cấp thông tin không chỉ bảo vệ quyền lợi cấp thiết của người dân mà còn kiến tạo một nền hành chính minh bạch chuyên nghiệp và phục vụ thực chất trong kỷ nguyên số”, nữ ĐB nhấn mạnh.

ĐB Hoàng Thị Thanh Thúy cũng lưu ý, thông tin trên môi trường điện tử phải được thiết kế theo tiêu chuẩn dữ liệu mở và các văn bản chuyên ngành phức tạp cần có bản tóm tắt bằng ngôn ngữ phổ thông để mọi người dân đều có thể hiểu và sử dụng.

ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng). Ảnh: QUANG PHÚC

Nêu kiến nghị tương tự về tính dễ hiểu, dễ sử dụng của thông tin được cung cấp, ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) nhận định: “Thông tin công khai phải đảm bảo tiêu chí dễ tra cứu, dễ trích xuất và dễ tái sử dụng, chứ không chỉ dừng lại ở việc "có đăng tải".

ĐB Nguyễn Thị Việt Nga không tán thành việc giao quyền cho người đứng đầu cơ quan tự quyết định cung cấp thông tin khi luật chưa quy định, vì dễ dẫn đến lạm dụng quyền này để từ chối yêu cầu chính đáng của công dân. ĐB đề nghị chuyển từ việc "khuyến khích" sang quy định trách nhiệm “bắt buộc” phải công khai thông tin trên môi trường số đối với các nhóm thông tin theo quy định và làm rõ khái niệm "bí mật công tác”, vì đây là "vùng xám" dễ bị lợi dụng để mở rộng diện thông tin không cung cấp.

Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ghi nhận ý kiến về việc cần quy định thời hạn cung cấp thông tin một cách linh hoạt trên cơ sở phân loại về nội dung, tính chất và hình thức thông tin. Bộ trưởng cũng cam kết nghiên cứu, bổ sung quy định rõ ràng về việc cơ quan nhà nước chỉ cung cấp thông tin do mình tạo ra hay phải cung cấp cả thông tin mà mình nắm giữ; ghi nhận yêu cầu về việc cần có các giải pháp mạnh mẽ hơn để tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện luật.

.

ANH PHƯƠNG