Quy định mới về kiểm đếm, kiểm kê và tiêu hủy tiền

Theo NHNN, việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 03/2020/TT-NHNN nhằm bảo đảm các quy trình, nghiệp vụ trong công tác tiêu hủy tiền được chặt chẽ, hiệu quả, phù hợp với thực tế, an toàn tài sản và góp phần làm sạch đẹp đồng tiền Việt Nam. Thông tư số 42/2026/TT-NHNN gồm 15 điều.

Quy định rõ hơn từ lập kế hoạch đến kiểm đếm tiền tiêu hủy

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Điều 1 là việc sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định tiêu hủy tiền. Theo đó, căn cứ số liệu tồn kho tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông, tiền đình chỉ lưu hành tại Quỹ Dự trữ phát hành trong hệ thống NHNN; số lượng lao động; công suất máy móc thiết bị; định mức giao nhận, kiểm đếm, cắt hủy, Cục trưởng Cục Phát hành và Kho quỹ trình Thống đốc NHNN phê duyệt kế hoạch tiêu hủy tiền. Kế hoạch bao gồm thời gian tiêu hủy, số lượng và giá trị từng loại tiền tiêu hủy.

Điều 2 và Điều 3 đồng thời sửa đổi quy định liên quan đến tỷ lệ kiểm đếm tiền trước khi tiêu hủy. Căn cứ kết quả thừa, thiếu qua kiểm đếm tiền tiêu hủy hằng năm, Chủ tịch Hội đồng tiêu hủy quyết định tỷ lệ kiểm đếm từng loại tiền trước khi tiêu hủy. Chủ tịch Hội đồng tiêu hủy có nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành chung và quyết định tỷ lệ kiểm đếm từng loại tiền tiêu hủy.

NHNN ban hành quy định mới về kiểm đếm, kiểm kê và tiêu hủy tiền. Ảnh minh họa, nguồn: Internet

Các quy định về giao nhận và bảo quản tiền tiêu hủy cũng được cụ thể hóa tại Điều 4. Theo đó, Thủ kho tiền tiêu hủy tổ chức nhận tiền do Kho tiền Trung ương giao theo bao, thùng nguyên niêm phong kẹp chì. Trên giấy niêm phong phải ghi đầy đủ, rõ ràng các yếu tố theo quy định về niêm phong tiền mặt của NHNN; quá trình này có sự giám sát của công chức kiểm soát nội bộ Cục Phát hành và Kho quỹ, Chi cục Phát hành và Kho quỹ để nhập kho tiền tiêu hủy theo quy định.

Trong trường hợp Tổ trưởng kiêm Thủ kho tiền tiêu hủy thì thực hiện nhiệm vụ như Thủ kho.

Đáng chú ý, Điều 5 sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Điều 16 về kiểm đếm tiền tiêu hủy. Căn cứ chứng từ xuất kho tiền tiêu hủy, các thành viên quản lý kho tiền tiêu hủy thực hiện xuất kho để Tổ 1 giao Tổ 2, có sự giám sát của công chức kiểm soát nội bộ Cục Phát hành và Kho quỹ, Chi cục Phát hành và Kho quỹ...

Điều 6 tiếp tục quy định về khâu cắt hủy. Căn cứ chứng từ xuất kho tiền tiêu hủy, Tổ trưởng Tổ 3 tổ chức nhận tiền từ Tổ 1 và Tổ 2 theo phương thức giao nhận bó, túi nguyên niêm phong theo quy định.

Bên cạnh đó, Điều 7 sửa đổi quy định xử lý tiền lẫn loại không đủ tiêu chuẩn lưu thông, tiền đình chỉ lưu hành và tiền giả phát hiện qua kiểm đếm. Với những loại tiền này, Phó Chủ tịch phụ trách cụm tiêu hủy quyết định thời điểm tiêu hủy trong năm.

Kiểm kê kho tiền tiêu hủy vào cuối ngày làm việc cuối cùng mỗi tháng

Một điểm đáng chú ý khác nằm tại Điều 8 về kiểm kê kho tiền tiêu hủy. Theo quy định mới, tiền tiêu hủy bảo quản trong kho được kiểm kê định kỳ mỗi tháng một lần vào thời điểm cuối ngày làm việc cuối cùng của tháng.

Việc kiểm kê do Phó Chủ tịch phụ trách cụm tiêu hủy, ủy viên Hội đồng tiêu hủy tham gia quản lý kho tiền, Trưởng phòng Tiêu hủy tiền và nhân viên thực hiện nhiệm vụ kế toán kho tiền tiêu hủy thực hiện; đồng thời được trưng tập thêm người giúp việc kiểm kê dưới sự giám sát của Hội đồng giám sát. Trường hợp Phó Chủ tịch phụ trách cụm tiêu hủy vắng mặt thì được ủy quyền việc kiểm kê cho một ủy viên Hội đồng tiêu hủy, nhưng người được ủy quyền không phải là ủy viên quản lý kho tiền tiêu hủy.

Biên bản kiểm kê tiền tiêu hủy được lập thành 3 bản, trong đó Hội đồng tiêu hủy giữ 2 bản và 1 bản gửi Hội đồng giám sát.

Cùng với kiểm kê, Điều 9 quy định cụ thể hơn việc mở sổ theo dõi. Tổ trưởng Tổ 2 và Tổ trưởng Tổ 3 mở sổ tổng hợp và sổ chi tiết theo dõi các loại tiền nhập, xuất, còn lại tại từng tổ và số tiền tạm ứng; đồng thời tổng hợp báo cáo kết quả kiểm đếm, kết quả cắt hủy hằng tháng, 6 tháng, từng đợt tiêu hủy và hằng năm.

Chế độ báo cáo cũng được sửa đổi tại Điều 10. Hằng tháng, các cụm tiêu hủy tổng hợp số liệu về tiêu hủy tiền, kết quả tiêu hủy tiền để báo cáo Chủ tịch Hội đồng tiêu hủy và gửi Hội đồng giám sát.

Đối với báo cáo sơ kết, tổng kết năm, Hội đồng tiêu hủy chủ trì phối hợp với Hội đồng giám sát thực hiện báo cáo công tác tiêu hủy tiền và giám sát tiêu hủy tiền trình Thống đốc NHNN. Báo cáo phải bao gồm các nội dung về tổ chức công tác tiêu hủy tiền; số liệu các loại tiền đã tiêu hủy thực tế; tình hình chấp hành quy định tiêu hủy tiền, nội quy làm việc; công tác giám sát tiêu hủy tiền; kiến nghị, đề xuất và phương hướng nhiệm vụ triển khai công tác tiêu hủy tiền, giám sát tiêu hủy tiền.

Điều 11 cũng sửa đổi trách nhiệm của Cục Phát hành và Kho quỹ. Theo đó, đơn vị này có trách nhiệm xây dựng, trình Thống đốc NHNN phê duyệt định mức giao nhận, kiểm đếm, cắt hủy và kế hoạch tiêu hủy tiền.

Ngoài những thay đổi về quy trình nghiệp vụ, Điều 13 cập nhật một số tên gọi để phù hợp với tổ chức hiện hành của NHNN. Cụ thể, “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố” được thay bằng “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực”; “địa bàn tỉnh, thành phố” được thay bằng “địa bàn khu vực”; “Vụ Kiểm toán nội bộ” được thay bằng “Thanh tra Ngân hàng Nhà nước”.

Thông tư số 42/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/10/2026.

Hồng Sơn