Quy định mới về hạch toán kế toán khi tham gia thị trường tài sản mã hóa

Bộ Tài chính vừa đưa ra hướng dẫn chi tiết về cách ghi nhận doanh thu, quản lý tài sản và hạch toán kế toán đối với hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa trong thời gian thí điểm thị trường tại Việt Nam. Ảnh minh họa

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 15/2026/TT-BTC quy định nguyên tắc kế toán đối với các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam trong thời gian triển khai thí điểm theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ.

Thông tư áp dụng trong thời gian thực hiện thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo các nội dung và phạm vi quy định tại Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 của Chính phủ.

Theo quy định, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành tài sản mã hóa và nhà đầu tư trong nước phải tuân thủ đầy đủ Luật Kế toán, các chuẩn mực kế toán Việt Nam, chế độ kế toán doanh nghiệp cùng các quy định pháp luật có liên quan đến thị trường tài sản mã hóa.

Việc hạch toán kế toán, ghi sổ và lập báo cáo tài chính được thực hiện theo Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính, đồng thời tuân thủ các hướng dẫn cụ thể tại Thông tư số 15/2026/TT-BTC.

Trường hợp doanh nghiệp hoặc tổ chức đang áp dụng chế độ kế toán riêng thì tiếp tục thực hiện theo chế độ đó, kết hợp với các quy định của thông tư mới.

Đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, doanh thu từ các hoạt động như tổ chức thị trường giao dịch, lưu ký tài sản mã hóa hoặc cung cấp nền tảng phát hành tài sản mã hóa được ghi nhận vào tài khoản “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”. Các khoản doanh thu phải được theo dõi chi tiết theo từng loại dịch vụ và nghiệp vụ phát sinh.

Thông tư cũng quy định việc quản lý và hạch toán đối với hoạt động lưu ký tài sản mã hóa. Theo đó, tổ chức cung cấp dịch vụ phải tách biệt tiền và tài sản mã hóa của khách hàng với tài sản của chính tổ chức, đồng thời theo dõi chi tiết theo từng khách hàng và từng loại tài sản.

Tài sản mã hóa của khách hàng lưu ký tại tổ chức cung cấp dịch vụ không được ghi nhận là tài sản của tổ chức mà chỉ được theo dõi để phục vụ quản lý và thuyết minh trong báo cáo tài chính.

Đối với hoạt động tự doanh tài sản mã hóa, việc ghi nhận doanh thu và chi phí được thực hiện tương tự như hoạt động kinh doanh chứng khoán nhằm phục vụ mục đích hạch toán kế toán.

Tuy nhiên, quy định này không đồng nghĩa với việc coi tài sản mã hóa là chứng khoán. Các tổ chức cũng phải theo dõi chi tiết tài sản mã hóa tự doanh và trích lập dự phòng rủi ro theo quy định.

Đối với tổ chức phát hành tài sản mã hóa, việc hạch toán kế toán được thực hiện căn cứ vào bản chất nghĩa vụ phát sinh từ tài sản đã phát hành. Trường hợp tài sản mã hóa mang bản chất huy động vốn, doanh nghiệp hạch toán tương tự hoạt động vay vốn.

Trong khi đó, nhà đầu tư trong nước tham gia giao dịch trên nền tảng tài sản mã hóa sẽ hạch toán hoạt động mua bán tương tự như đầu tư tài chính, căn cứ theo mục đích nắm giữ và chiến lược đầu tư.

Vũ Đậu