Quỹ đầu tư Pimco và thương vụ thu về 1,7 tỷ USD trong một ngày của tỷ phú Bill Gross

Thương vụ đặt cược vào trái phiếu Mexico và khoản lãi 1,7 tỷ USD trong một ngày năm 2008

Theo thông tin từ Business Insider dẫn lại cuốn sách Vua trái phiếu của nhà báo tài chính Mary Childs, quá trình hơn bốn thập kỷ làm việc của ông Bill Gross tại quỹ đầu tư Pimco gắn liền với nhiều thương vụ giao dịch trái phiếu quy mô lớn. Năm 1994, khi Mexico rơi vào khủng hoảng tiền tệ khiến đồng peso mất giá sâu và làm gia tăng lo ngại về khả năng thanh toán nợ của chính phủ nước này, nhu cầu mua trái phiếu Mexico sụt giảm mạnh do giới đầu tư bán tháo.

Tại thời điểm thị trường suy giảm, ông Bill Gross cùng đội ngũ Pimco đã đặt lệnh mua trái phiếu chính phủ Mexico kỳ hạn một năm với mức lợi suất lên tới 19,75%. Quy mô tài chính lớn của Pimco đã tác động đến tâm lý thị trường khi xuất hiện đồn đoán cho rằng tổ chức này có thông tin về một gói cứu trợ sắp được ban hành. Dù không nắm giữ nhiều thông tin hơn các bên khác, đội ngũ của ông Gross không phủ nhận các đồn đoán trên, qua đó giúp thanh khoản và thị giá trái phiếu dần đi lên. Chưa đầy hai tuần sau, Bộ Tài chính Mỹ đồng ý cho Mexico vay 20 tỷ USD để ổn định tỷ giá đồng peso, đồng thời chính quyền Tổng thống Bill Clinton thúc đẩy gói hỗ trợ quốc tế trị giá 50 tỷ USD. Sự phục hồi của thị trường trái phiếu Mexico sau đó đã mang lại khoản lợi nhuận lớn cho Pimco.

Đến năm 2008, khi cuộc khủng hoảng tài chính tại Mỹ diễn biến phức tạp, hai tổ chức tài chính thế chấp là Fannie Mae và Freddie Mac đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán. Thay vì rút vốn khỏi các tài sản liên quan, ông Bill Gross quyết định chuyển tới 60% danh mục của quỹ Pimco Total Return sang các trái phiếu được bảo đảm hoặc phát hành bởi những doanh nghiệp được chính phủ bảo trợ, tập trung chủ yếu vào hai tổ chức này. Quyết định phân bổ vốn dựa trên đánh giá rằng Fannie Mae và Freddie Mac nắm giữ vai trò trọng yếu đối với hệ thống tài chính Mỹ.

Trong giai đoạn đầu, khoản đầu tư ghi nhận diễn biến bất lợi khi thị giá chứng khoán tiếp tục đi xuống, đặt Pimco trước rủi ro thua lỗ. Ông Gross đã liên tục xuất hiện trên truyền thông và công bố các báo cáo phân tích cảnh báo về nguy cơ suy thoái diện rộng nếu thiếu vắng lực cầu đủ lớn, đặc biệt khi Fannie Mae và Freddie Mac chuẩn bị đến hạn tái cấp vốn cho khoảng 225 tỷ USD nợ ngắn hạn. Ngày 7/9/2008, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henry Paulson chính thức công bố quyết định đưa hai tổ chức này vào diện quản lý đặc biệt của chính phủ. Thông tin trên lập tức giúp danh mục của quỹ Pimco Total Return tăng 1,3%, tương đương mức lợi nhuận khoảng 1,7 tỷ USD chỉ trong một ngày giao dịch.

Chiến lược tận dụng công cụ phái sinh và thương vụ hơn 10 tỷ USD trên thị trường chứng khoán

Bên cạnh các khoản đầu tư tập trung vào chính sách vĩ mô, hiệu quả hoạt động dài hạn của Pimco còn đến từ việc khai thác cấu trúc giao dịch để gia tăng hiệu suất danh mục. Một trong những phương pháp được ông Bill Gross áp dụng có hệ thống là chiến lược Lambda Cash, sử dụng công cụ phái sinh để duy trì mức độ tiếp xúc với thị trường trái phiếu và tận dụng phần tiền mặt còn lại để tìm kiếm thêm lợi suất.

Cụ thể, thay vì dùng toàn bộ nguồn vốn để mua trực tiếp trái phiếu cơ sở, quỹ sử dụng hợp đồng tương lai trái phiếu. Do không phải thanh toán ngay toàn bộ giá trị danh nghĩa của lượng trái phiếu tương ứng, quỹ có thể phân bổ phần vốn nhàn rỗi vào các tài sản sinh lời khác trong giới hạn quản trị rủi ro và đáp ứng yêu cầu ký quỹ. Dù hiệu quả thực tế phụ thuộc vào chi phí giao dịch và mức sinh lời của tài sản thay thế, tính toán được tác giả Mary Childs dẫn lại cho thấy chiến lược Lambda Cash đã đóng góp thêm từ 0,25 đến 0,4 điểm % lợi nhuận mỗi năm cho quỹ. Trong thị trường trái phiếu vốn có biên độ chênh lệch hiệu suất hẹp giữa các quỹ, việc duy trì mức lợi suất tăng thêm này qua nhiều năm đã tạo ra lợi thế tích lũy đáng kể cho kết quả đầu tư dài hạn.

Ngoài phương pháp tối ưu dòng tiền, ông Gross còn triển khai chiến lược bán biến động thông qua việc sử dụng hợp đồng phái sinh để thu lợi nhuận với kỳ vọng giá tài sản duy trì trong một biên độ nhất định. Ngược lại, phương thức này sẽ phát sinh khoản lỗ lớn nếu thị trường xuất hiện các nhịp biến động mạnh ngoài dự kiến. Vào mùa hè năm 2014, Pimco đã áp dụng chiến lược trên đối với nhiều nhóm tài sản bao gồm cổ phiếu, trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và tiền tệ.

Trong đợt giao dịch này, quỹ đã bán khoảng 70.000 hợp đồng phái sinh gắn với chỉ số S&P, tạo ra vị thế có quy mô danh nghĩa hơn 10 tỷ USD trên thị trường chứng khoán. Nhà điều hành quỹ đặt cược rằng thị giá cổ phiếu sẽ duy trì trạng thái ổn định, đồng thời thực hiện các giao dịch tương tự đối với lãi suất và chỉ số phái sinh tín dụng. Dù tiềm ẩn rủi ro cao nếu thị trường xảy ra biến động đột ngột, thương vụ quy mô hơn 10 tỷ USD này cuối cùng vẫn mang lại lợi nhuận cho quỹ đầu tư.

Khánh An (t/h)