Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ đột phá về thể chế

Sáng 5/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc họp giao ban của lãnh đạo Quốc hội, đánh giá kết quả công tác chủ yếu trong tháng 4, xem xét các nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5/2026 và thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. (Ảnh: quochoi.vn)

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội cho biết, đây là cuộc họp giao ban đầu tiên của lãnh đạo Quốc hội trong nhiệm kỳ mới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Khái quát tình hình thế giới và trong nước, Chủ tịch Quốc hội cho rằng yêu cầu phía trước rất lớn, áp lực rất cao, với nhiều nhiệm vụ mới đặt ra. "Quốc hội phải đóng vai trò trung tâm trong hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, yêu cầu của cử tri và Nhân dân đối với Quốc hội ngày càng cao, Quốc hội không chỉ ban hành luật mà còn phải giám sát hiệu quả, quyết định đúng và trúng, phản ứng chính sách nhanh, linh hoạt, sát thực tiễn. Theo Chủ tịch Quốc hội, thách thức lớn nhất của Quốc hội khóa XVI không chỉ là khối lượng công việc, mà là yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức hoạt động.

Về nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Quốc hội phát huy tinh thần "Lập pháp kiến tạo, Giám sát thực chất, Quyết sách bứt phá", tập trung vào các định hướng lớn.

Trước hết là đột phá trong công tác lập pháp, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phát triển; từ “quản chặt” sang "tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhưng kiểm soát hiệu quả". Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, muốn đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Quốc hội phải đi đầu trong đột phá thể chế; nếu không đổi mới tư duy lập pháp, sẽ không tạo được dư địa phát triển.

Về hoạt động giám sát, Chủ tịch Quốc hội quán triệt phải tiếp tục được đổi mới theo hướng đi đến cùng vấn đề, có địa chỉ trách nhiệm rõ ràng, có cơ chế theo dõi sau giám sát; tăng cường giám sát chuyên đề, nhất là các lĩnh vực tác động trực tiếp đến tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Chủ tịch Quốc hội giao Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh chỉ đạo Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tham mưu tổ chức diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát lần thứ 2; giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri gửi đến Kỳ họp thứ nhất, phân loại, chuyển các kiến nghị phát sinh sau kỳ họp đến cơ quan có thẩm quyền và theo dõi kết quả giải quyết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên được giao chỉ đạo Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổ chức giám sát việc triển khai các nghị quyết của Quốc hội về các dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông tại một số địa phương.

Với việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu mỗi quyết định của Quốc hội phải được xem xét đầy đủ về cơ sở pháp lý, tác động kinh tế - xã hội, phương án tài chính và rủi ro; không chỉ đúng quy trình, mà phải đúng thực tiễn, đúng thời điểm và tạo hiệu quả thực chất.

Về công tác đối ngoại, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu triển khai hiệu quả chương trình đối ngoại của lãnh đạo Quốc hội năm 2026, chuẩn bị tốt các hoạt động đối ngoại song phương và đa phương; đồng thời xây dựng quy chế hoạt động đối ngoại của lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước phù hợp với tình hình, điều kiện mới.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu đổi mới tổ chức và phương thức làm việc; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; siết chặt kỷ luật, kỷ cương nhưng đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là đột phá trong chuyển đổi số, theo Chủ tịch Quốc hội, chuyển đổi số của Quốc hội không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà phải hình thành Quốc hội số, dữ liệu hóa toàn bộ hoạt động lập pháp, giám sát, quyết định chính sách; đồng thời rà soát, bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin của Quốc hội.

"Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI không chỉ là nhiệm kỳ kế thừa, mà phải là nhiệm kỳ đột phá về thể chế, nâng tầm chất lượng hoạt động của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước", Chủ tịch Quốc hội nói.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải tạo được bước chuyển rõ nét về chất trong đột phá thể chế, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững. Đồng thời, Chủ tịch Quốc hội lưu ý tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương; nâng cao tính chủ động, phối hợp đồng bộ, bảo đảm vận hành thông suốt, không để xảy ra khoảng trống hay độ trễ trong thực thi nhiệm vụ.

"Không chỉ làm đúng, mà phải làm nhanh hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn, thuyết phục hơn, tạo đồng thuận và niềm tin cao hơn. Đó là yêu cầu của Quốc hội khóa này", Chủ tịch Quốc hội phát biểu.

Anh Văn