Quét mã QR ra nguồn gốc từng lon sữa: Xu hướng minh bạch thời công nghệ

Việc xây dựng cơ chế định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm là giải pháp quan trọng để chuyển sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Đây là thông tin được Thượng tá Nguyễn Thành Danh, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (Công an Thành phố Hồ Chí Minh) nêu ra tại tọa đàm “Minh bạch thông tin sản phẩm, chung tay bảo vệ người tiêu dùng" do Báo Công an nhân dân tổ chức vào sáng ngày 24/8.

Yêu cầu cấp bách về định danh và truy xuất nguồn gốc

Theo Thượng tá Nguyễn Thành Danh, qua thực tiễn đấu tranh với tội phạm về hàng giả, hàng kém chất lượng và không rõ nguồn gốc cho thấy các đối tượng đang sử dụng hình thức quảng cáo như một thủ đoạn để tạo lòng tin với người dùng.

Các đối tượng này thường quảng cáo sản phẩm là "hàng xách tay," "hàng chính hãng," "hàng khuyến mãi," “xả kho” để kích thích nhu cầu mua sắm. Đáng chú ý, nhiều loại hàng giả được làm tinh vi, từ bao bì, logo, tem chống giả đến mã QR, hóa đơn, giấy chứng nhận, khiến người tiêu dùng khó nhận biết bằng mắt thường.

Vì thế, Thượng tá Nguyễn Thành Danh nhấn mạnh việc xây dựng cơ chế định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm là yêu cầu hết sức cấp thiết, là giải pháp quan trọng để chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Dưới góc độ bảo vệ sức khỏe cộng đồng, BS Chuyên khoa II Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận, trong cơ chế hậu kiểm hiện nay, tính trung thực và minh bạch của thông tin công bố là điều kiện tiên quyết.

Nếu thông tin thiếu minh bạch, nguy cơ mất an toàn thực phẩm sẽ trực tiếp đe dọa sức khỏe người dân, gây khó khăn cho việc truy vết, thu hồi lô hàng lỗi và làm tê liệt hoạt động quản lý rủi ro.

Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh có quan điểm tương đồng như trên.

Ông Huy cũng chỉ ra trong 8 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh đã xử lý 826 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, tạm giữ hơn 220.000 sản phẩm với tổng trị giá gần 19 tỷ đồng, xử phạt hành chính hơn 8,5 tỷ đồng và chuyển cơ quan điều tra 07 vụ việc.

Từ những con số này, ông Huy khẳng định các thông số bắt buộc trên nhãn hàng hóa cần phải được số hóa bằng mã QR, nhãn điện tử và hiển thị công khai để người dân dễ dàng kiểm tra trước khi giao dịch.

Doanh nghiệp chủ động ứng dụng mã QR

Với góc nhìn doanh nghiệp, bà Lê Thị Tú Quỳnh, Giám đốc ngành hàng dinh dưỡng và sức khỏe, Nestlé Việt Nam nhìn nhận người tiêu dùng đã có nhiều thay đổi căn bản trong tâm lý mua sắm.

Người tiêu dùng hiện nay đang chuyển từ thế tiếp nhận thông tin thụ động sang chủ động kiểm chứng thông tin.

“Đặc biệt với các sản phẩm dinh dưỡng, khách hàng không chỉ quan tâm đến thành phần, công dụng mà còn mong muốn tiếp cận dữ liệu xuất xứ một cách nhanh chóng, rõ ràng và dễ hiểu nhất. Đây là xu hướng tích cực, thúc đẩy doanh nghiệp minh bạch hơn và giúp người tiêu dùng chủ động trong việc tìm hiểu thông tin,” bà Quỳnh đánh giá.

Để đáp ứng kỳ vọng của người dùng, đại diện Nestlé Việt Nam cho biết, đơn vị này luôn tuân thủ quy định và thể hiện rõ ràng các thông tin cần thiết như thành phần, giá trị dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, hạn sử dụng và thông tin của đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm...

“Không chỉ đảm bảo tuân thủ quy định, chúng tôi cũng chú trọng cách trình bày để giúp người tiêu dùng dễ tìm hiểu thông tin,” bà Quỳnh nói.

Cạnh đó, Nestlé chủ động ứng dụng mã QR định danh riêng biệt trên từng lon sữa bột dành cho trẻ nhỏ - nhóm đối tượng cần được quan tâm bảo vệ hàng đầu. Mã QR cung cấp thông tin về nguồn gốc và chất lượng đến phạm vi thông tin từng lon.

Bà Quỳnh lấy ví dụ trên sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ như NAN, chỉ với một thao tác quét mã, người tiêu dùng có thể tra cứu các thông tin liên quan đến chính lon sản phẩm này như: ngày sản xuất, số lô, nơi sản xuất đến các thông tin chất lượng liên quan.

Bên cạnh việc cung cấp thông tin, theo bà Quỳnh, Nestlé Việt Nam đang duy trì các kênh tiếp nhận và phản hồi để người tiêu dùng có thể đặt câu hỏi, tìm hiểu thêm về thông tin sản phẩm sản phẩm.

“Chúng tôi kỳ vọng những giải pháp như vậy sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm,” bà Quỳnh nói.

Về phía quản lý thông tin, Thượng tá Đặng Ngọc Như, Phó Trưởng Cơ quan đại diện Cục Truyền thông Công an Nhân dân tại Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định minh bạch thông tin sản phẩm vừa là trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, vừa là quyền lợi cốt lõi của người tiêu dùng.

Việc các đơn vị doanh nghiệp chủ động đi đầu trong chuyển đổi số và minh bạch dữ liệu chính là chìa khóa để xây dựng thị trường lành mạnh, bền vững và bảo vệ an toàn sức khỏe cho mọi gia đình./.

(Vietnam+)