Quảng Ninh, Bắc Ninh hội đủ điều kiện trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Sáng 6/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã trình Quốc hội dự thảo nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Theo tờ trình của Chính phủ, cả hai địa phương đều được đề xuất thành lập thành phố trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng về diện tích tự nhiên, quy mô dân số và hệ thống đơn vị hành chính cấp xã.

Cụ thể, thành phố Quảng Ninh có diện tích hơn 6.231 km², dân số khoảng 1,52 triệu người, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Nếu được Quốc hội thông qua, nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Đối với Bắc Ninh, thành phố mới có diện tích 4.713 km², dân số gần 4 triệu người, gồm 45 phường và 54 xã. Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh dự kiến có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Quốc hội nghe tờ trình của Chính phủ về dự thảo nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Qua thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhất trí với đề xuất của Chính phủ về việc thành lập hai thành phố cũng như thời điểm có hiệu lực của các nghị quyết. Cơ quan thẩm tra cho biết, đối chiếu với các quy định hiện hành, Quảng Ninh và Bắc Ninh đều đáp ứng đầy đủ 7 tiêu chuẩn và 5 điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị hai địa phương khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị, kiện toàn tổ chức bộ máy, thực hiện các thủ tục về con dấu và các điều kiện cần thiết khác nhằm bảo đảm chính quyền đô thị vận hành thông suốt ngay sau khi nghị quyết được ban hành.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh và Bắc Ninh cần tập trung huy động nguồn lực để phát huy vai trò là những cực tăng trưởng của khu vực và cả nước, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng đời sống người dân, bảo đảm thành quả phát triển được lan tỏa rộng rãi.

Theo Chính phủ, việc thành lập hai thành phố phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như các quy hoạch đã được phê duyệt của từng địa phương.

Quảng Ninh được đánh giá có vị trí chiến lược về phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, an ninh tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Đây là địa phương duy nhất có cả đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, đồng thời sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ gồm đường bộ, đường biển và hàng không.

Năm 2025, Quảng Ninh đóng góp khoảng 2,87% quy mô GRDP cả nước và 9,4% GRDP vùng Đồng bằng sông Hồng; đóng góp 4,1% vào mức tăng trưởng chung của cả nước. Địa phương hiện có 247 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 17 tỷ USD, xếp thứ 7 toàn quốc.

Trong khi đó, Bắc Ninh nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc của Hà Nội, có lợi thế kết nối với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, hệ thống cảng biển Hải Phòng và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được đầu tư xây dựng. Địa phương là một mắt xích quan trọng trong tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Năm 2025, Bắc Ninh đứng thứ 5 cả nước về quy mô kinh tế và xếp thứ 3 tại vùng Đồng bằng sông Hồng. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%; địa phương đứng thứ hai cả nước về thu hút vốn FDI và thu ngân sách nhà nước đạt trên 123.600 tỷ đồng.

Theo phương án của Chính phủ, sau khi thành lập thành phố, tổ chức bộ máy cùng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của hai địa phương sẽ được giữ ổn định trong giai đoạn đầu. Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức và nhân sự sẽ được triển khai theo lộ trình phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.

Huy Tùng