Quảng Ngãi: Xác định nguyên nhân cá bớp nuôi lồng chết hàng loạt

Theo kết quả phân tích, mật độ vi khuẩn Vibrio spp. trong mẫu cá bớp đạt 2,4 × 10⁷ MPN/g, cao vượt ngưỡng rất lớn so với điều kiện nuôi thông thường. Đây là nhóm vi khuẩn cơ hội, thường tồn tại trong môi trường nước biển, có khả năng gây bệnh xuất huyết, nhiễm khuẩn huyết khi vật nuôi bị suy giảm sức đề kháng hoặc môi trường nuôi bị biến động mạnh.

Khu vực lồng bè nuôi cá bớp tại đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi) - nơi xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt trong thời gian qua

Đáng chú ý, các mẫu cá bớp gửi xét nghiệm đều âm tính với bệnh hoại tử thần kinh (VNN) và không phát hiện ký sinh trùng trên cơ thể cá. Tuy nhiên, mật độ vi khuẩn Vibrio spp. cao được xác định là yếu tố tác động trực tiếp, làm gia tăng tỷ lệ cá chết trong thời gian ngắn.

Song song với yếu tố dịch bệnh, kết quả quan trắc môi trường nước tại khu vực lồng nuôi trong Vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn cho thấy hàm lượng oxy hòa tan (DO) thấp hơn ngưỡng cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật. Tình trạng thiếu oxy kéo dài được đánh giá là yếu tố nền quan trọng làm suy giảm sức khỏe đàn cá, tạo điều kiện để mầm bệnh bùng phát.

Theo cơ quan chuyên môn, nguyên nhân thiếu oxy xuất phát từ việc mật độ lồng bè nuôi tập trung quá dày trong không gian hạn chế, làm cản trở dòng chảy tự nhiên, gia tăng tích tụ chất hữu cơ và giảm khả năng trao đổi nước. Bên cạnh đó, hoạt động tàu thuyền trong khu vực cùng tác động của gió mùa Tây Nam khiến môi trường nước bị xáo trộn mạnh, làm cá bị stress kéo dài, giảm sức đề kháng.

Hiện tượng cá bớp chết hàng loạt tại Lý Sơn bắt đầu từ ngày 5.4 và nhanh chóng lan rộng trong những ngày tiếp theo. Thống kê đến ngày 10.4 cho thấy hơn 40/57 lồng bè bị thiệt hại, với mức độ chết lên đến khoảng 80% mỗi lồng. Tổng sản lượng cá bị thiệt hại vượt 90 tấn, ước tính giá trị kinh tế hơn 16 tỉ đồng, gây ảnh hưởng lớn đến sinh kế của người nuôi trồng thủy sản địa phương.

Trước diễn biến phức tạp, Chi cục Thủy sản - Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực tế, đo nhanh các thông số môi trường như DO, độ mặn, pH và lấy mẫu gửi cơ quan chuyên môn phân tích. Kết quả đo nhanh trước đó cũng ghi nhận DO chỉ dao động từ 4,49-4,9 mg/L, thấp hơn mức tối thiểu 5 mg/L theo tiêu chuẩn nước nuôi trồng thủy sản.

Lực lượng chức năng đã kiểm tra môi trường nước và thu thập mẫu tại vùng nuôi lồng bè ở Vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn

Để hạn chế thiệt hại và kiểm soát dịch bệnh, cơ quan chuyên môn đề nghị UBND đặc khu Lý Sơn triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách. Trong đó, đáng chú ý là việc di dời lồng bè ra khỏi khu vực Vũng neo đậu tàu thuyền đến vùng có dòng chảy thông thoáng, đảm bảo các chỉ số môi trường đạt chuẩn.

Song song, ngành thủy sản khuyến cáo sắp xếp lại mật độ lồng nuôi, tránh tình trạng tập trung dày đặc; tăng cường sử dụng men vi sinh, vitamin C, khoáng chất và chất kích thích miễn dịch nhằm nâng cao sức đề kháng cho cá. Người nuôi được hướng dẫn vệ sinh lưới lồng thường xuyên, hạn chế lây nhiễm chéo và xử lý xác cá chết đúng quy định bằng vôi hoặc hóa chất khử trùng.

Cơ quan chuyên môn cũng nhấn mạnh việc sử dụng kháng sinh phải tuân thủ danh mục cho phép, đúng liều lượng và thời gian ngừng thuốc trước thu hoạch nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và ổn định thị trường tiêu thụ.

Hiện các đơn vị chức năng tiếp tục theo dõi diễn biến môi trường nước và tình hình dịch bệnh tại khu vực nuôi lồng bè Lý Sơn, đồng thời nghiên cứu giải pháp tái cấu trúc vùng nuôi theo hướng bền vững nhằm giảm thiểu rủi ro trong thời gian tới.

NHƯ ĐỒNG