Quân khu 9: Triển khai lấy mẫu ADN với 92.573 phần mộ liệt sĩ

Đại tá Nguyễn Thúc Linh, Phó Chủ nhiệm Chính trị QK9, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS (BCĐ) 515 QK9 cho biết, hiện QK9 quản lý 116 nghĩa trang liệt sĩ (NTLS) với hơn 155.971 phần mộ, trong đó có 83 mộ tập thể. Có 47.316 phần mộ chưa có thông tin. Tổng số mộ cần lấy mẫu trong Chiến dịch, gồm mộ chưa có thông tin và mộ có một phần thông tin, là 92.573 phần mộ.

Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng quân đội, công an, y tế, khoa học, chính quyền địa phương. Bên cạnh việc lấy mẫu sinh phẩm HCLS, các địa phương còn phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin để phục vụ đối chiếu, xác định danh tính trong thời gian tới.

Theo Đại tá Linh, các địa phương cần ưu tiên nguồn lực, tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu HCLS bảo đảm đúng quy trình, khoa học, chính xác, an toàn và hiệu quả; đồng thời lan tỏa những hình ảnh đẹp, những tấm gương tận tụy, trách nhiệm trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS.

Tại Cần Thơ, BCĐ 515 Cần Thơ đã triển khai kế hoạch tổ chức lấy mẫu HCLS với các phần mộ chưa xác định được thông tin để giám định ADN, đồng thời triển khai kế hoạch tìm kiếm, quy tập HCLS trên địa bàn. Theo kế hoạch, từ tháng 5/2026 - 7/2027, BCĐ 515 Cần Thơ tổ chức lấy 5.122 mẫu HCLS chưa xác định được thông tin tại 17 NTLS; đồng thời khảo sát, tìm kiếm, quy tập HCLS tại các xã Phong Điền, Thới Lai, Trường Long Tây, Nhu Gia và phường Phước Thới.

Tại Vĩnh Long, BCĐ 515 QK9 và BCĐ 515 tỉnh đã tiến hành lấy 10 mẫu sinh phẩm HCLS chưa xác định được danh tính để giám định ADN. Trong đợt triển khai này, địa phương dự kiến lấy 20.726 mẫu HCLS chưa biết thông tin và biết một phần thông tin tại 33 NTLS trên địa bàn để phục vụ xét nghiệm ADN xác định danh tính.

Song song với công tác lấy mẫu ADN, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS tiếp tục được các địa phương trong QK9 triển khai tích cực.

Tại An Giang, theo Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh, từ năm 2001 đến nay, Đội K92 đã tìm kiếm, quy tập được 3.244 HCLS, trong đó có 2.174 HCLS tại nước bạn Campuchia và 1.070 HCLS trong nước.

Trong giai đoạn mùa khô 2025 - 2026, Đội K92 đóng quân tại tỉnh Kampot và tỉnh Preah Sihanouk (Campuchia). Qua khảo sát, đơn vị đã thu thập 54 nguồn tin, tổ chức đào tìm tại 63 vị trí với khối lượng hơn 49.000m³ đất, tìm được 29 HCLS chưa xác định danh tính tại các tỉnh Kampot, Kep, Preah Sihanouk. Trong nước, đơn vị tìm kiếm, cất bốc được 27 HCLS tại xã Kiên Lương.

Trong chuyến công tác thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ Đội K92 tại Campuchia, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước biểu dương những kết quả mà đơn vị đạt được trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Ông Phước khẳng định công tác tìm kiếm, quy tập HCLS mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Theo ông Phước, mỗi HCLS được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định không chỉ góp phần làm vơi đi nỗi mong chờ của thân nhân, mà còn là sự tri ân với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó cũng là động lực để các lực lượng tiếp tục vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ, góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ và gia đình.

Tại Nghệ An, Bộ CHQS tỉnh vừa tổ chức Hội nghị tổng kết nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính HCLS mùa khô 2025 - 2026.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn do nguồn thông tin ngày càng hạn chế, địa hình thay đổi, các nhân chứng tuổi cao, sức yếu, nhưng mùa khô 2025 - 2026, Đội Quy tập Bộ CHQS tỉnh đã tiếp nhận và xử lý 81 nguồn tin liên quan 118 phần mộ liệt sĩ; tổ chức tìm kiếm, cất bốc được 80 HCLS quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại nước CHDCND Lào.

Năm 2026, Nghệ An được lựa chọn là đơn vị điểm trên cả nước trong công tác lấy mẫu sinh phẩm, số hóa thông tin, bàn giao mẫu HCLS. Thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm”, tính đến tháng 6/2026, tỉnh đã lấy mẫu tại 4/32 NTLS, khai quật 223 mộ, thu được 163 mẫu sinh phẩm.

Bên cạnh đó, 100% HCLS quy tập từ Lào cũng đã được lấy mẫu để phục vụ giám định ADN. Toàn bộ 141 mẫu HCLS đầu tiên đã được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội, bảo đảm chặt chẽ, trùng khớp hồ sơ; được số hóa để quản lý, tránh tình trạng lây nhiễm chéo mẫu phẩm...

Tuyết Lan

Trần Tiến