PNJ tung loạt động thái 'giải cứu' cổ phiếu, SSI vẫn dè dặt với triển vọng doanh nghiệp

Sau những diễn biến liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, Công ty Chứng khoán SSI đã điều chỉnh giảm dự báo lợi nhuận năm 2026 của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã chứng khoán: PNJ).

Tuy nhiên, theo đơn vị phân tích, việc hạ dự báo lợi nhuận chỉ phản ánh một phần tác động của sự việc, trong khi yếu tố được thị trường quan tâm hơn hiện nay là mức độ ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng.

NHỮNG LỜI GIẢI THÍCH VẪN CHƯA ĐỦ XOA DỊU NHÀ ĐẦU TƯ

Theo báo cáo mới công bố, SSI dự báo lợi nhuận ròng của PNJ năm 2026 đạt khoảng 3.333 tỷ đồng, tăng 18% so với năm trước. Con số này thấp hơn mức dự báo 3.569 tỷ đồng được đưa ra trước đó, tương ứng mức tăng trưởng 26%.

SSI cho rằng mức điều chỉnh này không quá lớn nếu xét riêng về hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, khi nhiều tình tiết của vụ việc vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra, triển vọng của doanh nghiệp không còn chỉ được đánh giá qua các chỉ tiêu tài chính mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì niềm tin của khách hàng, hiệu quả xử lý khủng hoảng và mức độ hoàn thiện hệ thống quản trị sau sự cố.

Trong bối cảnh đó, SSI cho biết chưa có đủ cơ sở để đưa ra mức định giá hoặc giá mục tiêu đối với cổ phiếu PNJ với độ tin cậy cao. Theo đơn vị phân tích, tác động cuối cùng của vụ việc sẽ phụ thuộc vào kết luận của cơ quan điều tra, phạm vi ảnh hưởng thực tế đến hoạt động kinh doanh cũng như các biện pháp khắc phục và khả năng khôi phục niềm tin của doanh nghiệp trong thời gian tới.

Sau buổi gặp gỡ nhà đầu tư trực tuyến diễn ra ngày 6/7, SSI đánh giá thị trường đã có thêm nhiều thông tin để nhìn nhận rõ hơn về hoạt động của PNJ. Tuy nhiên, đơn vị này cũng lưu ý phần lớn nội dung được công bố đều là các giải trình từ phía doanh nghiệp và chưa phải kết luận chính thức của cơ quan điều tra.

Theo thông tin PNJ cung cấp, khoảng 28.000 viên kim cương thuộc vụ án đang được điều tra không đi vào hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp. PNJ cũng khẳng định Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab) chỉ thực hiện hoạt động giám định, không tham gia mua bán kim cương.

Doanh nghiệp đồng thời cho biết toàn bộ nguồn kim cương phục vụ hoạt động kinh doanh được nhập khẩu theo đường chính ngạch với đầy đủ hồ sơ, chứng từ. Sau thời điểm vụ việc được công bố, lượng khách hàng bán lại kim cương cho PNJ chỉ tăng trong ngày đầu tiên rồi nhanh chóng giảm về mức bình thường.

Theo SSI, những thông tin này phần nào giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá tác động ngắn hạn đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Dù vậy, mức độ bất định vẫn ở mức cao khi quá trình điều tra chưa kết thúc, khiến các câu hỏi liên quan đến uy tín thương hiệu, hệ thống kiểm soát nội bộ và ảnh hưởng lâu dài đến hành vi tiêu dùng vẫn chưa có lời giải rõ ràng.

BÀI TOÁN KHÓ NHẤT LÀ GIỮ CHÂN NGƯỜI MUA

Theo đánh giá của SSI, rủi ro đáng chú ý trong ngắn hạn không nằm ở áp lực dòng tiền. Với chính sách hiện hành, PNJ vẫn duy trì cam kết mua lại kim cương từ khách hàng theo quy định, trong khi nhóm khách hàng mua trang sức kim cương phục vụ cưới hỏi hoặc các dịp kỷ niệm thường có xu hướng nắm giữ sản phẩm trong thời gian dài thay vì bán lại ngay.

Tuy nhiên, ở góc nhìn trung và dài hạn, điều đáng quan tâm hơn là khả năng nhu cầu mua mới suy giảm nếu niềm tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng kéo dài.

Theo thống kê của SSI, các sản phẩm liên quan đến kim cương hiện đóng góp khoảng 33% doanh thu mảng trang sức của PNJ. Trong đó, kim cương rời chiếm khoảng 10% doanh thu, còn trang sức kim cương đóng góp khoảng 23%.

Điều này đồng nghĩa nếu tâm lý e ngại lan rộng và kéo dài, doanh thu của doanh nghiệp trong những năm tới có thể chịu ảnh hưởng đáng kể, ngay cả khi hoạt động kinh doanh hiện tại chưa ghi nhận biến động lớn.

Ở góc độ khác, SSI cho rằng các hoạt động thanh tra và điều tra thời gian qua không chỉ diễn ra tại PNJ mà còn liên quan đến nhiều doanh nghiệp trong ngành. Điều này có thể khiến người tiêu dùng nhìn nhận đây là vấn đề mang tính hệ thống thay vì chỉ xảy ra tại một doanh nghiệp riêng lẻ. Tuy nhiên, với vị thế doanh nghiệp dẫn đầu thị trường, PNJ nhiều khả năng sẽ chịu sự giám sát và kỳ vọng cao hơn từ cả nhà đầu tư lẫn khách hàng.

Theo đơn vị phân tích, việc minh bạch thông tin, tái khẳng định các tiêu chuẩn kiểm định và tăng cường đối thoại với khách hàng sẽ là những yếu tố quyết định khả năng duy trì niềm tin của thị trường trong giai đoạn tới.

Không chỉ câu chuyện thương hiệu, vụ việc lần này cũng khiến giới đầu tư chú ý hơn đến hệ thống quản trị doanh nghiệp và cơ chế kiểm soát nội bộ tại PNJ.

Theo SSI, doanh nghiệp hiện áp dụng quy trình kiểm soát đối với hoạt động kiểm định của P-Lab, trong khi nguồn cung kim cương chủ yếu đến từ nhập khẩu chính ngạch và hoạt động mua lại từ khách hàng.

Tuy nhiên, đơn vị phân tích lưu ý giấy chứng nhận kiểm định chỉ xác nhận các đặc tính kỹ thuật của viên kim cương tại thời điểm giám định, không có chức năng xác minh nguồn gốc của sản phẩm.

Bên cạnh đó, PNJ nhiều năm qua vẫn duy trì chính sách trích lập dự phòng hàng tồn kho theo hướng thận trọng. Dù giúp bảng cân đối kế toán an toàn hơn, việc hoàn nhập dự phòng giữa các kỳ vẫn có thể khiến lợi nhuận biến động đáng kể.

Trong bối cảnh hiện nay, nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ theo dõi sát hơn chất lượng lợi nhuận, hiệu quả quản trị và khả năng kiểm soát rủi ro của doanh nghiệp thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng lợi nhuận.

LÃNH ĐẠO PNJ PHÁT TÍN HIỆU TRẤN AN THỊ TRƯỜNG

Trong khi thị trường vẫn chờ thêm kết luận từ cơ quan chức năng, ban lãnh đạo PNJ đã liên tiếp phát đi thông điệp nhằm củng cố niềm tin của cổ đông.

Theo chia sẻ của doanh nghiệp, kết quả kinh doanh sơ bộ quý 2 vẫn bám sát kế hoạch đã đề ra. Doanh thu và lợi nhuận sau thuế đều ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ năm trước nhờ doanh số bán lẻ trang sức duy trì tích cực và các biện pháp tối ưu chi phí. PNJ cũng giữ nguyên kế hoạch kinh doanh năm 2026 đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua.

SSI đánh giá hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp vẫn ổn định trước khi sự cố xảy ra. Tuy nhiên, nếu hoạt động khách hàng bán lại kim cương phát sinh tác động đáng kể, ảnh hưởng này nhiều khả năng sẽ phản ánh rõ hơn trong kết quả kinh doanh quý 3 thay vì quý 2.

Một động thái khác thu hút sự chú ý của thị trường là việc ông Cao Ngọc Duy, em trai Chủ tịch Hội đồng quản trị Cao Thị Ngọc Dung, đăng ký mua thêm 300.000 cổ phiếu PNJ trong giai đoạn từ ngày 10/7 đến 7/8. Nếu hoàn tất giao dịch, tỷ lệ sở hữu của ông sẽ tăng từ 2,64% lên khoảng 2,7% vốn điều lệ.

Trước đó, tại cuộc gặp nhà đầu tư, bà Cao Thị Ngọc Dung cũng cho biết gia đình và nhiều cán bộ nhân viên đã tham gia mua cổ phiếu trong giai đoạn thị giá giảm mạnh. Đồng thời, doanh nghiệp khẳng định phương án mua cổ phiếu quỹ vẫn là một công cụ đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua và sẽ được Hội đồng quản trị xem xét khi cần thiết.

Động thái này diễn ra sau khi cổ phiếu PNJ giảm gần 14% chỉ trong hai phiên giao dịch, rơi xuống mức thấp nhất trong khoảng một năm và liên tục dư bán giá sàn, cho thấy áp lực tâm lý của nhà đầu tư vẫn chưa hạ nhiệt sau những thông tin liên quan đến vụ án.

Hoàng Anh