Phụ huynh cần cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo cập nhật thẻ bảo hiểm y tế

Người dân cần xác minh thông tin liên quan thẻ bảo hiểm y tế từ nhà trường hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội. Ảnh: HÀ LINH.

Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cảnh báo thủ đoạn giả danh cán bộ bảo hiểm, nhân viên nhà trường hoặc cơ quan Nhà nước, thông báo thẻ bảo hiểm y tế của học sinh bị lỗi, chưa đồng bộ, chưa tích hợp hoặc sắp hết hạn. Ngày 09/10/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đăng thông tin trên fanpage chính thức cảnh báo lưu ý nguy cơ phụ huynh bị dẫn dụ khi “tích hợp bảo hiểm y tế” cho con.

Đánh vào tâm lý lo lắng về quyền lợi khám, chữa bệnh của trẻ, các đối tượng thường gọi thông báo thẻ có vấn đề và yêu cầu phụ huynh làm theo hướng dẫn. Đối tượng còn sử dụng các thuật ngữ quen thuộc như “đồng bộ dữ liệu”, “cập nhật VssID”, “tích hợp VNeID” khiến không ít phụ huynh tin và làm theo.

Đối tượng có thể yêu cầu phụ huynh cung cấp thông tin cá nhân, truy cập đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Các thao tác được giải thích là để hoàn thiện hồ sơ, xác nhận thông tin bảo hiểm y tế của con.

Trong các cảnh báo về mạo danh bảo hiểm xã hội, cơ quan bảo hiểm đã chỉ ra thủ đoạn yêu cầu cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc bấm vào đường link giả để cập nhật VssID. Website, fanpage giả mạo có thể được thiết kế giống trang chính thức.

Một nguy cơ khác là người bị lừa cài phải ứng dụng độc hại. Bộ Công an từng cảnh báo kẻ gian dùng tài khoản mạng xã hội bị chiếm quyền để gửi mã độc hoặc dụ người dùng cài ứng dụng. Khi đó, chúng có thể kiểm soát điện thoại và lấy tiền trong tài khoản ngân hàng. Vì vậy, nếu có người lạ yêu cầu cài phần mềm qua đường link họ gửi để “tích hợp bảo hiểm y tế”, người dân cần dừng lại và kiểm tra thông tin.

Cũng cần lưu ý với những cuộc điện thoại đang trao đổi về bảo hiểm y tế người gọi bất ngờ yêu cầu mở ứng dụng ngân hàng, đọc mã xác thực, chia sẻ màn hình hoặc chuyển tiền vào tài khoản lạ, phụ huynh nên dừng cuộc gọi, chủ động liên hệ với giáo viên, người phụ trách bảo hiểm y tế của trường hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội để kiểm tra lại thông tin.

Chủ động xác minh thông tin

Hành vi giả danh để chiếm đoạt tiền có thể bị xử lý hình sự khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, người dùng thông tin gian dối khiến phụ huynh tin và chuyển tiền có thể bị truy cứu về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trường hợp lợi dụng danh nghĩa cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc nhà trường để chiếm đoạt, mức phạt có thể từ 2 đến 7 năm tù; tùy số tiền và tình tiết phạm tội, mức cao nhất có thể lên đến tù chung thân.

Nếu sử dụng thông tin tài khoản, thẻ ngân hàng hoặc truy cập trái phép vào tài khoản để chiếm đoạt tài sản, người thực hiện có thể bị xử lý về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, với mức phạt cao nhất 20 năm tù. Việc xác định tội danh phụ thuộc vào cách thức thực hiện.

Trường hợp dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cá nhân có thể bị phạt từ 2 đến 3 triệu đồng theo điểm c khoản 1 Điều 18 Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Đồng thời, buộc trả lại tài sản hoặc nộp lại số tiền tương ứng trong trường hợp luật định.

Để phòng tránh thủ đoạn này, phụ huynh không cung cấp thông tin bảo mật; không mở đường link, quét mã QR đáng ngờ. Bên cạnh đó, không cài ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ; không chuyển tiền khi chưa xác minh. Đồng thời chủ động kiểm tra thông tin với nhà trường, cơ quan Bảo hiểm xã hội là bước cần làm trước mọi yêu cầu "cập nhật gấp".

Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng hoặc phát sinh giao dịch nghi vấn, cần lập tức liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức để yêu cầu hỗ trợ bảo vệ tài khoản, tra soát giao dịch. Đồng thời, trình báo cơ quan công an và giữ lại tin nhắn, số điện thoại, đường link, chứng từ chuyển tiền để phục vụ xác minh.

Linh Quý