Phối hợp, phát hiện sớm dấu hiệu tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ phát biểu khai mạc Hội nghị. Ảnh: sav.gov.vn

Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Doãn Anh Thơ nhấn mạnh, hội nghị là dịp để ba cơ quan trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những khó khăn, vướng mắc; từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Doãn Anh Thơ khẳng định, tăng cường phối hợp giữa Kiểm toán Nhà nước, Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa là yêu cầu trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, vừa là trách nhiệm chung nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo vệ tài sản công, lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Tại hội nghị, các đại biểu nhận định tình hình vi phạm, tội phạm về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Nhiều hành vi vi phạm được che giấu trong các hoạt động kinh tế có hình thức hợp pháp, được cài đặt từ quá trình hình thành quyết định, hợp thức hóa thông qua qui trình, hồ sơ, hợp đồng, chứng từ; thậm chí liên kết thành chuỗi từ can thiệp chính sách, thông đồng tạo lợi thế đến hợp thức hóa hồ sơ, che giấu và tẩu tán tài sản.

Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát kinh tế (Bộ Công an) Phạm Trường Giang cho biết, qua thực tiễn đấu tranh, lực lượng chức năng nhận diện nhiều phương thức, thủ đoạn như câu kết hình thành “nhóm lợi ích”, thao túng từ khâu xây dựng chính sách, quy hoạch; thông thầu, sử dụng doanh nghiệp “sân sau”; lợi dụng định giá tài sản, đầu tư công; hợp thức hóa hồ sơ, che giấu và phân tán tài sản.

Theo thông tin được trình bày tại hội nghị, từ năm 2020 đến nay, lực lượng Công an kinh tế đã phát hiện, khởi tố mới hơn 3.700 vụ án với 8.900 bị can phạm tội về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tổng giá trị tài sản thu hồi trong các vụ án kinh tế, tham nhũng đạt trên 600.000 tỷ đồng.

Từ thực tiễn công tố và kiểm sát điều tra các vụ án kinh tế, tham nhũng, Phó Vụ trưởng Vụ Công tố và Kiểm sát điều tra án kinh tế, tham nhũng (Viện Kiểm sát nhân dân tối cao) Phạm Văn Dũng chỉ ra một số dạng hành vi đáng chú ý như sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán, hợp pháp hóa dòng tiền, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp hoặc hợp thức hóa quyết định; che giấu quyền sở hữu và lợi ích thực tế; chia nhỏ giao dịch, sử dụng nhiều tầng trung gian để che giấu dòng tiền; lợi dụng cơ chế đấu thầu, đấu giá, đầu tư, mua sắm tài sản công hoặc chính sách, cơ chế đặc thù để tạo lợi ích cục bộ.

Theo ông Phạm Văn Dũng, đối với các vụ án kinh tế, chức vụ lớn, một trong những yêu cầu quan trọng là xác định được “điểm nghi ngờ” ngay từ đầu để tìm ra mấu chốt của vụ việc; đồng thời dựng lại toàn bộ quá trình hình thành chủ trương, ban hành và tổ chức thực hiện quyết định, xác định lợi ích thực tế phát sinh, trong đó dòng tiền và lợi ích thực tế là những trục quan trọng để chứng minh hành vi vi phạm.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu phòng ngừa phải đi trước xử lý; kiểm soát quyền lực phải gắn với trách nhiệm giải trình; tăng cường kiểm soát tài sản, thu nhập, lợi ích liên quan và đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu, công nghệ thông tin. Để nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, các đại biểu đề xuất xây dựng cơ chế nhận diện sớm những lĩnh vực có nguy cơ cao như đất đai, tài chính, ngân hàng, đầu tư công, đấu thầu, mua sắm công, quản lý tài sản công, cổ phần hóa, quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và khai thác tài nguyên. Đáng chú ý, nhiều ý kiến đề nghị tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa Kiểm toán Nhà nước, Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ngay từ khâu nhận diện rủi ro, thay vì chỉ phối hợp sau khi vụ việc đã được phát hiện. Cơ quan điều tra có thể cung cấp cho Kiểm toán Nhà nước những phương thức, thủ đoạn phạm tội mới và danh mục lĩnh vực nhạy cảm, rủi ro cao để phục vụ xây dựng kế hoạch kiểm toán, xác định trọng yếu và rủi ro kiểm toán...

Đỗ Bình (TTXVN)