Phó Thủ tướng: Không lấy biên chế hiện có để hợp thức hóa vị trí việc làm

Định hướng trên được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đặt ra tại cuộc họp Ban Chỉ đạo rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế thuộc phạm vi quản lý của Chính phủ (Ban Chỉ đạo).

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà. (Ảnh: chinhphu.vn)

Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, hệ thống hành chính nhà nước đã nỗ lực chuyển dần sang quản lý công chức theo vị trí việc làm, trước hết trong công tác tuyển dụng. Bước đầu, việc tuyển dụng theo vị trí việc làm cơ bản đạt được mục tiêu đề ra.

Tuy nhiên, vị trí việc làm không chỉ là căn cứ đổi mới công tác tuyển dụng mà còn là nền tảng để quản trị nhân sự, tổ chức bộ máy, quản lý Nhà nước ở cả Trung ương và địa phương, quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức và thực hiện chế độ tiền lương theo vị trí việc làm.

Theo Phó Thủ tướng, việc xác định vị trí việc làm phải kế thừa những kết quả đã đạt được, đồng thời đổi mới cách tiếp cận để đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại. Nguyên tắc cốt lõi là phải căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức hành chính và đơn vị sự nghiệp để xác định vị trí việc làm.

Quá trình này cũng cần tính đến yêu cầu ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và đặc thù trong tổ chức hoạt động của từng cơ quan, đơn vị.

“Không lấy số lượng biên chế hiện có hoặc biên chế được giao, tạm giao trong năm 2026 để hợp thức hóa các vị trí việc làm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Thay vào đó, các cơ quan, đơn vị phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền để xây dựng bản mô tả công việc, xác định khung năng lực của từng vị trí. Trên cơ sở đó, phân tích khối lượng công việc thực tế và tính toán số lượng nhân sự cần thiết để thực hiện nhiệm vụ.

Phó Thủ tướng lưu ý, việc đánh giá phải sát thực tế, bởi khối lượng công việc tại mỗi cơ quan, đơn vị có những nội dung có thể định lượng nhưng cũng có những nhiệm vụ mang tính định tính, phụ thuộc vào đặc thù từng lĩnh vực.

Do đó, quá trình xây dựng hệ thống vị trí việc làm phải chú trọng đặc thù của từng cơ quan, đơn vị; thường xuyên rà soát, cập nhật, bổ sung các vị trí để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Phó Thủ tướng cho rằng dù áp dụng phương pháp nào, tổng biên chế sau khi xác định vị trí việc làm cũng không được vượt quá số biên chế được giao.

Phó Thủ tướng cho biết, thực tế sắp xếp tổ chức bộ máy cho thấy, ngay cả những đơn vị đã được sắp xếp nguyên trạng và thực hiện tinh giản biên chế, khi rà soát theo vị trí việc làm vẫn có thể phát sinh tình trạng dôi dư nhân lực.

“Do đó, cần rà soát, điều chỉnh phù hợp. Đối với nhân lực dôi dư ở đơn vị này, cần xem xét điều tiết sang những đơn vị còn vị trí việc làm nhưng chưa có đủ người đảm nhiệm. Trường hợp không thể điều tiết, phải tính đến phương án tinh giản biên chế theo quy định”, Phó Thủ tướng gợi ý.

Nghiên cứu lựa chọn Hà Nội để triển khai thí điểm

Nhấn mạnh thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, trong khi khối lượng công việc lớn và phức tạp, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và khối lượng công việc; phối hợp chặt chẽ trong xây dựng, hoàn thiện phương pháp và dữ liệu vị trí việc làm.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nội vụ phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương khẩn trương xây dựng kế hoạch hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống hành chính Nhà nước, kèm theo hướng dẫn và biểu mẫu cụ thể, bảo đảm khoa học, đồng bộ, dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp với đặc thù của các bộ, cơ quan và chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ Nội vụ cũng cần hoàn thiện, bổ sung các quy định khung về danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc, khung năng lực, phương pháp và tiêu chuẩn, định mức vị trí việc làm đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương.

Các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan, đơn vị trực thuộc và các đơn vị sự nghiệp.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công an phối hợp triển khai cơ sở dữ liệu vị trí việc làm; Bộ Nội vụ phụ trách dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm các hệ thống có thể kết nối, liên thông sau khi hoàn thành. Đây là cơ sở phục vụ quản lý nhân sự thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị.

Để kiểm nghiệm phương pháp trước khi triển khai trên diện rộng, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu lựa chọn Hà Nội và một địa phương có tính đại diện để tổ chức triển khai điểm việc xây dựng vị trí việc làm.

Thông qua triển khai điểm, các cơ quan chức năng sẽ rút kinh nghiệm, hoàn thiện phương pháp và cách thức tổ chức thực hiện, bảo đảm hệ thống vị trí việc làm được xây dựng đồng bộ, sát thực tế, đáp ứng yêu cầu quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong giai đoạn mới.

Anh Văn