Dân vận khéo khơi sức dân xây dựng quê hương

Khi người dân cùng bàn, cùng làm, cùng đóng góp và cùng quản lý, các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, văn minh, nông thôn mới không còn là việc riêng của chính quyền mà trở thành công việc chung của cộng đồng.

Khi người dân cùng góp sức

Thôn Trì Quang bắt đầu triển khai mô hình “Thắp sáng đường quê” từ năm 2023. Toàn thôn có tuyến đường chính dài khoảng 3 km cùng hơn 1,5 km đường ngõ xóm, việc lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng đòi hỏi nguồn kinh phí không nhỏ và quan trọng hơn là sự đồng thuận của người dân.

Xuân Quang triển khai công trình "Thắp sáng đường quê" tại nhiều thôn trên địa bàn.

Ở vùng nông thôn, nhiều gia đình khi đó cho rằng chỉ cần bảo đảm ánh sáng trong khuôn viên nhà mình, việc đầu tư chiếu sáng đường là chưa thực sự cần thiết, lại phát sinh thêm chi phí. Nếu chỉ dừng ở việc vận động chung, mô hình khó có thể triển khai đồng bộ.

Chi bộ, Ban công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể trong thôn đã tổ chức họp dân, tuyên truyền, vận động và trực tiếp đến từng hộ để giải thích. Không chỉ nói về tuyến đường có điện, cán bộ thôn phân tích lợi ích thiết thực mô hình mang lại: người dân đi lại thuận tiện, có thêm không gian đi bộ, tập thể dục, cảnh quan nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp, góp phần giữ gìn an ninh trật tự.

Đoàn thanh niên xã Xuân Quang tích cực huy động xã hội hóa các nguồn lực thực hiện công trình "Thắp sáng đường quê".

Khi thấy rõ lợi ích, người dân dần đồng thuận. Từ nguồn xã hội hóa, người dân đóng góp tiền và ngày công để lắp đặt hệ thống. Đến nay, toàn bộ tuyến đường chính và các tuyến ngõ xóm của thôn được chiếu sáng. Hệ thống điện được hẹn giờ, duy trì chiếu sáng suốt đêm và tắt vào sáng hôm sau. Chi phí tiền điện hằng tháng do người dân đóng góp và chi phí sửa chữa, thay thế, trung bình khoảng 30.000 đồng/hộ.

Thôn Trì Quang triển khai công trình "Thắp sáng đường quê".

Ông Hà Văn Quang - Bí thư Chi bộ thôn Trì Quang, phấn khởi cho biết: Trước đây đường thôn tối tăm, việc đi lại vào ban đêm gặp nhiều bất tiện. Nay sáng như ở phố, người dân ai cũng mừng; hôm nào đến giờ mà chưa thấy điện sáng, bà con lại gọi để kiểm tra.

Điều đáng nói ở mô hình không chỉ là hệ thống chiếu sáng được hoàn thành, mà là cách người dân thay đổi từ tâm lý trông chờ sang chủ động đóng góp vào công trình chung. Từ một khoản đóng góp nhỏ của từng hộ, cộng đồng đã tạo nên công trình phục vụ chính cộng đồng và cùng nhau duy trì hoạt động.

Việc thắp sáng đường thôn làm đổi thay diện mạo nông thôn và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân ở Xuân Quang.

Mô hình “Dân vận khéo” ở Trì Quang là một trong những cách làm cụ thể cho thấy hiệu quả của việc phát huy sức dân trong xây dựng nông thôn mới. Khi người dân nhìn thấy lợi ích trực tiếp từ công trình, hiểu mình là chủ thể và được tham gia từ khâu bàn bạc đến thực hiện, sự đồng thuận cũng được tạo dựng bền vững hơn.

Từ mô hình đến sức lan tỏa cộng đồng

Thực tế ở Xuân Quang cho thấy, những công trình “Dân vận khéo” đã tạo ra thay đổi về diện mạo, hình thành nếp sống mới trong cộng đồng. Mở rộng đường giao thông, làm đường hoa, đường cờ, đường điện… được triển khai phù hợp với điều kiện từng thôn, bản, tạo cảnh quan khang trang, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, văn minh và phục vụ mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Xã Xuân Quang đăng ký 8 mô hình “Dân vận khéo” tại 8/24 thôn giai đoạn 2026 - 2030.

Ông Vũ Văn Long - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Xuân Quang cho biết: Điểm quan trọng trong quá trình triển khai là phải làm cho người dân thấy được hiệu quả thực tế của từng mô hình. Bởi trước đây, khi nhiều thôn còn thuộc vùng 3, người dân quen với việc được Nhà nước hỗ trợ, việc tự đóng góp tiền, ngày công cho các công trình công cộng chưa trở thành thói quen và thường khó tạo sự đồng thuận ngay từ đầu.

Nhiều mô hình "Dân vận khéo" của xã Xuân Quang gắn với xây dựng nông thôn mới.

Vì vậy, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp tuyên truyền, vận động, nêu bật những mô hình cụ thể đã thực hiện hiệu quả để người dân trực tiếp nhìn thấy kết quả. Từ đó, việc vận động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà chuyển thành sự tham gia bằng những việc làm cụ thể.

Sau khi hoàn thành, các công trình được bàn giao cho thôn, bản quản lý, vận hành. Cách làm này vừa xác định rõ trách nhiệm của cộng đồng, vừa tạo điều kiện để người dân tiếp tục duy trì hiệu quả công trình sau đầu tư.

Từ những kết quả của giai đoạn trước, giai đoạn 2026 - 2030, xã Xuân Quang đăng ký 8 mô hình “Dân vận khéo” tại 8/24 thôn, bản trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, quốc phòng - an ninh và chuyển đổi số. Các mô hình được kỳ vọng tiếp tục phát huy sự tham gia của người dân, tạo nguồn lực tại chỗ để phát triển kinh tế - xã hội và góp phần thực hiện mục tiêu mỗi năm có 3 thôn về đích nông thôn mới.

Điểm chung của các mô hình là lấy người dân làm chủ thể. Từ việc hiến đất, đóng góp kinh phí, ngày công xây dựng đường giao thông, cơ sở vật chất đến cùng nhau phát triển kinh tế, giữ gìn cảnh quan, an ninh trật tự, mỗi phần việc đều cần sự đồng thuận và tham gia trực tiếp của cộng đồng.

Xã Xuân Quang triển khai các mô hình "Dân vận khéo" gắn với bảo vệ môi trường, xây dựng cuộc sống xanh.

Phong trào “Dân vận khéo” ở Xuân Quang đã tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của người dân, góp phần đưa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Thông qua tuyên truyền, vận động, người dân ngày càng phát huy vai trò chủ thể, tích cực tham gia các phong trào thi đua, chung sức xây dựng nông thôn mới.

Đồng chí Đỗ Đức Liệu - Bí thư Đảng ủy xã Xuân Quang cho biết: Điều quan trọng nhất là khi người dân hiểu, đồng thuận thì việc khó cũng có thể trở thành việc chung của cộng đồng. Từ đó, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và ý thức tự giác của người dân được nâng lên, tạo sức lan tỏa trong từng thôn, từng khu dân cư.

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã Xuân Quang tích cực huy động xã hội hóa các nguồn lực thực hiện các công trình và hỗ trợ sinh kế cho hộ dân có hoàn cảnh khó khăn.

Các mô hình đã cụ thể hóa phương châm “Dân biết - Dân bàn - Dân làm - Dân kiểm tra - Dân giám sát - Dân thụ hưởng”. Khi mỗi người dân thấy rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình và cùng tham gia giải quyết việc chung, sức mạnh cộng đồng sẽ trở thành nguồn lực quan trọng để Xuân Quang tiếp tục xây dựng đời sống văn hóa, văn minh và nông thôn ngày càng khởi sắc.

Thuý Phượng - Hữu Huỳnh