Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai: Festival Cồng chiêng 2026 không phải một lễ hội đơn thuần

Tại buổi họp báo thông tin về kinh tế-xã hội 9 tháng và chuỗi sự kiện quý IV/2026 diễn ra vào chiều 20/10, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, đã chia sẻ thẳng thắn nỗi lo của Ban tổ chức, làm sao để Festival không trở thành một lễ hội "na ná" những lễ hội khác. Đặc biệt là trong Năm Du lịch Quốc gia – Gia Lai 2026 khi mà các địa phương trong tỉnh tổ chức rất nhiều lễ hội xuyên suốt từ đầu năm tới nay.

Nỗi lo "nhà nhà làm lễ hội"

Chia sẻ tại họp báo, bà Lịch cho hay, trong Năm Du lịch Quốc gia – Gia Lai 2026 khi nhiều nơi cùng làm lễ hội, cùng tổ chức các concert, khi lên truyền hình, các chương trình nhìn rất giống nhau. Vì thế, với Festival này, Ban tổ chức rất lo lắng trước nguy cơ quá tải và trùng lắp.

Từ đó, với tư cách là Trưởng Ban tổ chức, bà đã đặt ra yêu cầu Festival năm nay là bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của các dân tộc Tây Nguyên, những chủ nhân của không gian văn hóa cồng chiêng. Festival phải có nét riêng, không dừng ở một lễ hội đơn thuần.

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, chủ trì họp báo.

Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 25/11/2005. Di sản này không chỉ là những chiếc chiêng, mà gồm cả âm nhạc, người thực hành và các lễ hội gắn với rừng, nhà rông, bến nước. Cồng chiêng giữ vai trò quan trọng trong đời sống của người dân Tây Nguyên, từ lúc sinh ra đến lúc mất đi, và đi cùng chu trình mùa vụ, cây trồng.

Quang cảnh họp báo.

Trao đổi tại họp báo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng bày tỏ sự lo ngại trước nguy cơ "sân khấu hóa" cồng chiêng. Vì thế, Ban tổ chức nhấn mạnh yêu cầu giữ văn hóa cồng chiêng nguyên bản.

"Gia Lai hiện còn những bộ cồng chiêng nguyên bản được giữ gìn. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, chúng ta cần chấp nhận sự tiếp biến văn hóa. Vì thế, có những bộ cồng chiêng được chỉnh âm để chơi được nhạc hiện đại, đó là hình thức cồng chiêng hiện đại có tiếp biến. Để tránh nhầm lẫn và tranh cãi, Ban tổ chức tách bạch 2 khái niệm không gian văn hóa cồng chiêng và âm nhạc cồng chiêng", bà Lịch cho biết thêm.

Từ di sản đến động lực phát triển

Gia Lai là một trong 5 tỉnh của Tây Nguyên cũ, nơi tập trung đông đảo người Jrai, Bana… những chủ nhân chính của di sản cồng chiêng. Qua giai đoạn đề án bảo tồn và phát huy giá trị của di sản cồng chiêng kéo dài 5 năm, đến nay tỉnh đã giữ gìn, củng cố cồng chiêng của người Jrai, người Bana và dần định hình thành sản phẩm du lịch.

"Gia Lai tự hào là địa phương có số lượng cồng chiêng nhiều, dàn cồng chiêng lớn và còn lưu giữ được những bộ cồng chiêng nguyên bản. Trong khuôn khổ Festival, tỉnh sẽ có lễ công bố một bộ cồng chiêng được công nhận là bảo vật quốc gia", Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết.

Festival cồng chiêng Gia Lai sẽ là dịp người dân và du khách có trải nghiệm thú vị về không gian cồng chiêng và âm nhạc cồng chiêng.

Theo Ban tổ chức, Festival này có 1.487 nghệ nhân, trong đó có 280 nghệ nhân đến từ 10 tỉnh, thành phố trên cả nước. Một nội dung được báo chí quan tâm đó là việc Festival năm nay không mang quy mô quốc tế như ban đầu.

Thông tin về vấn đề này, bà Lịch cho biết, mục tiêu dài hạn của tỉnh là mời 12 quốc gia có sử dụng cồng chiêng, đưa Festival thành sân chơi lớn kết hợp với đối ngoại văn hóa. Tuy nhiên, tình hình xung đột ở một số khu vực, các vấn đề về an ninh, an toàn khiến nhiều quốc gia khó sắp xếp tham dự. Sau khi trao đổi với Bộ Văn hóa và Bộ Ngoại giao, Ban tổ chức thống nhất điều chỉnh. Việc tổ chức festival quốc tế sẽ dời sang năm 2027. "Việc thu hẹp quy mô không làm mất đi nét đặc sắc của Festival", bà Lịch nhấn mạnh.

Núi lửa Chư Đăng Ya nhuộm sắc vàng dã quỳ là điểm nhấn của lễ hội.

Theo bà Lịch, Festival không chỉ là câu chuyện văn hóa. 9 tháng đầu năm 2026, Gia Lai đón khoảng 13,5 triệu lượt khách, tăng 25% so với cùng kỳ. Năm Du lịch quốc gia không dừng ở các lễ hội. Đây là điều kiện để tỉnh thực hiện những nhiệm vụ lớn, trong đó phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch được xác định là một trong 5 mũi nhọn phát triển kinh tế.

Nguyễn Thị Thu Dịu