Phiên họp thứ nhất Ban chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Tiến Châu, Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Nguyễn Khắc Định, Phó chủ tịch Quốc hội, Phó trưởng Ban Chỉ đạo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: LÂM HIỂN

Hoàn thiện thể chế, tổng rà soát hệ thống pháp luật để mở đường cho tăng trưởng hai con số

Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng, phức tạp, có phạm vi rất rộng và chưa có tiền lệ, nhằm triển khai Kết luận số 09 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo đó, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Bộ Chính trị đã xác định thể chế phải đi trước một bước, hệ thống pháp luật phải được hoàn thiện đồng bộ, thống nhất và kiến tạo phát triển. Theo Chủ tịch Quốc hội, thực tiễn hai năm qua cho thấy, kết quả tăng trưởng đạt được có đóng góp rất lớn của công tác hoàn thiện thể chế; tuy nhiên, hệ thống pháp luật hiện vẫn còn nhiều điểm nghẽn, nhất là tình trạng luật, nghị định, thông tư chưa đồng bộ, còn chồng chéo, thiếu thống nhất, gây khó khăn cho tổ chức thực hiện.

Trên cơ sở đó, ngày 3-4-2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành các Nghị quyết số 2092 và 2093 về việc tổng rà soát, thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu.

Đề cập đến yêu cầu lớn đối với công tác xây dựng pháp luật trong giai đoạn tới, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Đảng ủy Quốc hội đã có văn bản chỉ đạo tới Bí thư Đảng ủy các cơ quan, Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng đoàn và các đại biểu Quốc hội, để quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

“Mục tiêu của đợt tổng rà soát lần này là đánh giá chính xác, đầy đủ, toàn diện thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cả nước, từ đó đề xuất giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cả nước. Đây là nhiệm vụ phức tạp, hệ trọng, với phạm vi đồ sộ, chưa có tiền lệ, có ý nghĩa hết sức quan trọng”.

Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội cho biết, tại cuộc họp của Thường trực Đảng ủy Chính phủ và Thường trực Chính phủ sáng nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đã bàn về hoàn thiện xây dựng pháp luật. Thủ tướng chia sẻ, tới đây, các Bộ phải tiếp tục rà soát, cắt giảm thực chất các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, phạm vi của đợt rà soát được xác định rất rộng, bao gồm toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật ở Trung ương và địa phương đang còn hiệu lực, trừ Hiến pháp và các văn bản đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực tính đến hết ngày 31-10-2026. Từ thực tiễn đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cơ quan thường trực phải xây dựng “sơ đồ công việc” theo tuần, theo tháng, xác định rõ từng đầu việc, cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, để Ban Chỉ đạo bám sát triển khai, tránh tình trạng họp nhiều nhưng không tạo ra sản phẩm cụ thể.

Nhấn mạnh tính chất đặc biệt quan trọng của nhiệm vụ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các bộ, ngành, cơ quan liên quan phải trực tiếp vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm đầu nhiệm kỳ, nhằm thực sự tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, mở đường cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Tại phiên họp, các ý kiến cũng đã thẳng thắn trao đổi, tập trung làm rõ những vướng mắc bất cập, góp ý để đảm bảo triển khai hiệu quả các nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: LÂM HIỂN

Coi trọng việc lấy ý kiến từ các đối tượng chịu tác động, nhất là người dân, doanh nghiệp

Kết luận phiên họp, Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Lê Tiến Châu nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của thể chế đối với sự phát triển đất nước. Thực tiễn đã chứng minh, một hệ thống thể chế thông thoáng, minh bạch sẽ góp phần khơi thông, giải phóng và dẫn dắt các nguồn lực khác, từ đó tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng. Ngược lại, nếu thể chế chậm đổi mới, chồng chéo, sẽ trở thành điểm nghẽn lớn nhất, kìm hãm sự phát triển.

Trên tinh thần đó, việc tổng rà soát các văn bản quy phạm pháp luật lần này được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Phó thủ tướng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo phát huy tinh thần khẩn trương, bám sát kế hoạch tổng thể, tập trung chỉ đạo triển khai hiệu quả nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị, địa phương mình; đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để đảm bảo chất lượng, tiến độ và tránh hình thức. Các cơ quan cần ưu tiên bố trí đầy đủ nguồn lực, cả về tài chính và nhân lực, cho công tác rà soát.

Trong đó, Bộ Tư pháp, với vai trò cơ quan thường trực, cần chủ động theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc quá trình triển khai; Bộ Tài chính khẩn trương hướng dẫn lập dự toán bổ sung kinh phí, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ đúng quy định và hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Phó thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại phiên họp. Ảnh: LÂM HIỂN

Về phương pháp thực hiện, Phó thủ tướng đặc biệt lưu ý không chỉ dừng lại ở việc rà soát nội bộ, mà phải coi trọng việc lấy ý kiến từ các đối tượng chịu tác động, nhất là người dân, doanh nghiệp và các chủ thể trực tiếp thực thi. Việc rà soát phải xuất phát từ thực tiễn, nhận diện rõ các điểm nghẽn, mâu thuẫn, vướng mắc; đồng thời các ý kiến góp ý cần được tiếp thu một cách thực chất, có giải pháp cụ thể, rõ ràng, có cơ sở pháp lý và thực tiễn, tuyệt đối tránh hình thức.

Kết quả đầu ra của quá trình rà soát phải cụ thể, đo lường được, bao gồm việc xác định rõ các văn bản cần sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ, thay thế hoặc ban hành mới; nội dung sửa đổi; thời hạn hoàn thành; cơ quan chịu trách nhiệm. Trên cơ sở đó, xây dựng chương trình hoàn thiện pháp luật có trọng tâm, trọng điểm, hướng tới tái cấu trúc hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, khả thi và hiệu quả.

Trước khối lượng công việc lớn và yêu cầu tiến độ gấp, Phó thủ tướng đề nghị các cơ quan áp dụng phương pháp làm việc khoa học, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quá trình rà soát; tăng cường phối hợp đồng bộ, kịp thời đề xuất giải pháp và xử lý các vấn đề phát sinh.

Kết luận phiên họp, Phó thủ tướng giao Bộ Tư pháp hoàn thiện dự thảo Thông báo kết luận, trình Trưởng ban xem xét, quyết định; đồng thời chủ động tham mưu triển khai các hoạt động tiếp theo.

VŨ DUNG