Phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Ninh Bình.

Dự phiên họp tại điểm cầu trụ sở Tỉnh ủy Ninh Bình có đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phát triển KHCN, ĐMST, CĐS và Đề án 06; đồng chí Trần Đăng Quỳnh, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo, các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, tổ giúp việc Ban Chỉ đạo.

Theo Thông báo số 246/TB-VPCP ngày 12/5/2026 của Văn phòng Chính phủ sau phiên họp lần thứ ba năm 2026 của Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển KHCN, ĐMST, CĐS và Đề án 06, các bộ, ngành, địa phương được giao 53 nhiệm vụ, trong đó có 16 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên, 37 nhiệm vụ có thời hạn cụ thể. Đến nay, đã hoàn thành 11 nhiệm vụ, 24 nhiệm vụ đang thực hiện đúng tiến độ, 2 nhiệm vụ quá hạn thuộc trách nhiệm của Bộ Tư pháp và KH và CN.

Đối với việc xác định các sản phẩm KH và CN, các bộ, ngành, địa phương đã chủ động nghiên cứu, bước đầu xác định sản phẩm trên cơ sở chức năng quản lý Nhà nước và lợi thế của từng ngành, lĩnh vực. Trong đó, Bộ Công Thương định hướng phát triển vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược trong thương mại, logistic, sản phẩm, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường định hướng các nhóm sản phẩm gắn với giống, vắc xin, chế phẩm sinh học, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu phụ phẩm, giảm phát thải, quan trắc môi trường…

Các địa phương đã cơ bản xác định nhiệm vụ, sản phẩm gắn với thế mạnh địa phương. Đến nay, có 29 địa phương đăng ký 124 sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Trong đó, 33 sản phẩm thuộc nhóm công nghệ chiến lược; 70 sản phẩm thuộc nhóm công nghệ mới, công nghệ số, công nghệ cao; 54 sản phẩm thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghệ sinh học và chế biến nông sản.

Một số địa phương đã có kết quả triển khai bước đầu dựa trên đặc thù của địa phương để phát triển sản phẩm. Trong đó các tỉnh: Nghệ An, Lào Cai, Quảng Trị tập trung bảo tồn và gia tăng giá trị tài nguyên bản địa; Ninh Bình, Tuyên Quang, Điện Biên đưa công nghệ phục vụ dịch vụ và du lịch; Cà Mau, Vĩnh Long, Hà Tĩnh, Đồng Tháp tối ưu hóa lợi thế nông - lâm - ngư nghiệp; Phú Thọ, Lào Cai tập trung làm chủ công nghệ gen, sản xuất giống và bao tiêu đầu ra sản phẩm.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về KHCN, ĐMST còn chậm, chưa hình thành rõ các chương trình hành động có trọng tâm, trọng điểm gắn với điều kiện, lợi thế và nhu cầu phát triển của địa phương. Công tác chỉ đạo, điều hành đối với lĩnh vực KHCN, ĐMST chưa thực sự quyết liệt; vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện của các sở, ngành còn hạn chế, các nhiệm vụ được nêu trong các văn bản chỉ dừng lại ở mức khát quát chung, còn lúng túng triển khai, chưa có kết quả cụ thể, tạo được sự chuyển biến rõ nét trong việc hình thành các nhiệm vụ, dự án và sản phẩm cụ thể.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều vấn đề thiết thực về cơ chế, chính sách, điểm nghẽn cần tháo gỡ ngay để rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến sản phẩm và thị trường; phát huy vai trò của các bộ, ngành, địa phương trong việc dẫn dắt chuỗi giá trị, xác định sản phẩm chủ lực gắn với tiềm năng, lợi thế của địa phương; dự kiến ứng dụng sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ cao để tạo ra kết quả cụ thể cho phát triển kinh tế - xã hội.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo phát biểu tại phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Phát biểu kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao sự nỗ lực của Ban Chỉ đạo và các bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai phát triển KHCN, ĐMST. Đồng chí cũng chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân để các địa phương, đơn vị nhanh chóng khắc phục. Trong đó khắc phục ngay tình trạng chưa quyết liệt, toàn diện trong việc chỉ đạo CĐS, phát triển KHCN, ĐMST. Cách thức, phương pháp phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương chưa chặt chẽ, còn lúng túng trong triển khai.

Thực hiện nhiệm vụ 6 tháng cuối năm và thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải thay đổi căn bản tư duy trong phát triển KHCN, ĐMST; chấm dứt tình trạng đăng ký nhiệm vụ theo phong trào, xa rời thực tiễn. Việc xây dựng nhiệm vụ phải xuất phát từ bài toán thực tế, gắn với thế mạnh, nguồn lực và nhu cầu phát triển của từng ngành, từng địa phương; lấy hiệu quả ứng dụng, khả năng thương mại hóa và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế - xã hội làm thước đo đánh giá.

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng, xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm KHCN; rà soát, phân tầng nhiệm vụ theo cấp quốc gia, cấp vùng và cấp địa phương để tập trung nguồn lực thực hiện. Trong đó, Nhà nước kiến tạo thể chế, xây dựng tiêu chuẩn để viện, trường nghiên cứu, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao và doanh nghiệp tổ chức sản xuất thương mại hóa sản phẩm. Tập trung cho công nghệ lõi gắn thế mạnh quốc gia với sản phẩm của từng bộ, ngành, địa phương.

Các địa phương rà soát lại toàn bộ danh mục sản phẩm đã đăng ký, kiên quyết loại bỏ những nội dung mang tính phong trào; lựa chọn đúng sản phẩm, đúng lợi thế, đúng doanh nghiệp và đúng thị trường để tạo động lực tăng trưởng thực chất từ KHCN, ĐMST và CĐS.

Tập trung tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách để rút ngắn quá trình từ nghiên cứu đến ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm; thực nghiệm nghiên cứu chế tạo sản phẩm; tập trung nguồn lực cho công nghệ lõi, có tính chiến lược, khả năng dẫn dắt, gắn với nhiệm vụ quốc gia với thế mạnh vùng, địa phương và chuỗi giá trị toàn cầu.

Nguyễn Hương - Đức Lam