🔍
Chuyên mục: Kinh doanh

Phía sau lá thư tay của ông Đoàn Nguyên Đức gửi Chủ tịch THACO

2 giờ trước
Từ một lá thư tay cầu cứu của Bầu Đức đến những cánh đồng chuối bạt ngàn ở Campuchia, Việt Nam và Lào, tỷ phú Trần Bá Dương đang thử nghiệm một cách làm nông nghiệp mới.

Người đứng giữa cánh đồng bao la

Tổng Giám đốc THACO AGRI Trần Bảo Sơn đứng trên bờ kênh, hai tay chống nạnh, mắt nheo lại nhìn ra xa giữa trưa nắng ở Snoul (tỉnh Kratie, Campuchia), vùng đất giáp biên giới Việt Nam.

Trước mặt ông là những hồ nước nhân tạo xanh sẫm nối tiếp nhau, những vườn chuối bạt ngàn và những cánh đồng cỏ tươi mát bao la, kéo dài tới tận đường chân trời. Xen lẫn giữa khoảng không gian rộng mở đó là các cụm trại bò với quy mô hàng trăm nghìn con.

Quy mô của trang trại – lên tới hàng chục nghìn hecta – dường như rất khó mô tả bằng lời, bởi rất ít người trên thế giới này có cơ hội chứng kiến một không gian rộng lớn đến vậy.

Ông Trần Bảo Sơn chia sẻ những câu chuyện dài với tác giả bài viết

“Để tạo mặt bằng làm nông nghiệp quy mô lớn, gặp núi chúng tôi đào núi, gặp đầm lầy chúng tôi lấp đầm lầy và đào hồ chứa nước”, ông Sơn kể.

Phía sau lời kể ngắn gọn đó là cả một câu chuyện dài với bao mồ hôi, đam mê và tiền bạc của ông Sơn và nhiều người khác, đặc biệt là của Chủ tịch THACO Group – tỷ phú Trần Bá Dương.

Lá thư viết tay của “Bầu Đức” gửi tỷ phú

Gần một thập niên trước, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường mời ông Trần Bá Dương đến trụ sở Bộ.

Bộ trưởng nói thiết tha rằng Việt Nam cần một nhà công nghiệp có thực lực đầu tư vào nông nghiệp để ngành này có thể trở thành một ngành sản xuất đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Ông Dương không ra quyết định đầu tư ngay. Nhưng cuộc gặp thân tình ấy bắt đầu gieo mầm suy nghĩ về nông nghiệp của vị tỷ phú công nghiệp, người đứng phía sau nhiều thương hiệu ô tô lớn tại Việt Nam. Nếu làm nông nghiệp, theo ông, phải tích tụ được đất đai đủ lớn để tổ chức sản xuất theo phong cách công nghiệp.

Vấn đề là, tích tụ ruộng đất không hề dễ.

Cơ duyên đến vào đầu năm 2018, theo cách không ai đoán trước. Một ngày, ông Trần Bá Dương nhận được một bức thư tay của ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai.

“Trong thư, tôi viết chỉ có anh Dương mới cứu được Hoàng Anh Gia Lai”, ông Đức kể lại sau này.

Thời điểm đó, Hoàng Anh Gia Lai đang ở đáy chu kỳ. Giá cao su lao dốc từ cuối năm 2016 và kéo dài. Những dự án nông nghiệp hàng chục nghìn hecta tại Lào và Campuchia – từng được kỳ vọng là “mỏ vàng” – trở thành gánh nặng tài chính.

Hoàng Anh Gia Lai có tổng nợ xấp xỉ 36.000 tỷ đồng, lỗ lũy kế khoảng 7.000 tỷ đồng, ngân hàng đóng cửa tín dụng.

Họ buộc phải bán dần những gì có thể bán: bất động sản, thủy điện, khách sạn, bệnh viện. Cuối cùng, chỉ còn lại nông nghiệp – không phải như một lựa chọn chiến lược, mà như con đường duy nhất để tồn tại.

“Làm nông nghiệp lúc đó không còn là cơ hội, mà là sự chịu đựng”, ông Đức nói. Tuy nhiên, ông Đức không muốn xé lẻ đất ra để bán, mà âm thầm tìm một người nào đó có năng lực và tâm huyết thật sự với nông nghiệp để trao lại toàn bộ đất đai nông nghiệp của Hoàng Anh Gia Lai.

Sau bức thư tay, hai doanh nhân gặp nhau. Theo lời ông Đức, ông Dương rót ngay khoảng 2.000 tỷ đồng cho Hoàng Anh Gia Lai như một sự hỗ trợ ban đầu, dựa trên niềm tin nhiều hơn là điều khoản hợp đồng.

Năm 2018, THACO cho Hoàng Anh Gia Lai vay 305 triệu USD để tái cấu trúc. Một năm sau, Hoàng Anh Gia Lai chuyển nhượng 44.869 hecta các dự án nông nghiệp tại Campuchia và một số tỉnh cao nguyên ở Việt Nam cho THACO.

Tuy vậy, với ông Trần Bá Dương, đây không phải là một thương vụ “giải cứu” theo nghĩa thông thường.

“Ngay từ đầu, tôi không nghĩ đây là một thương vụ tài chính”, ông nói. “Nếu chỉ tính lãi – lỗ ngắn hạn thì không có lý do gì để bước vào. Tôi nhìn đây là bài toán tái cấu trúc nông nghiệp quy mô lớn – và phải làm bằng tư duy công nghiệp”, ông Dương nhớ lại.

Dấu mốc 2019: Không có màu hồng

Sau khi thành lập THACO AGRI năm 2019, ông Trần Bá Dương tổ chức một cuộc họp chưa từng có với lãnh đạo sáu công ty trụ cột trong tập đoàn, từ nông nghiệp, máy công nghiệp, xây dựng, thiết kế đến vận tải, logistics.

Ông công bố kế hoạch bắt tay vào dự án của Bầu Đức và giao việc. Đây là cuộc họp mang tính bước ngoặt, quy tụ toàn bộ nguồn lực, nhân lực và ý chí của THACO vào lĩnh vực nông nghiệp mà ông Dương từng ấp ủ.

Nhưng mọi chuyện không hề đơn giản với Trần Bảo Sơn – Tổng Giám đốc THACO AGRI – người được giao nhiệm vụ tiếp nhận dự án tại Campuchia.

“Trên giấy tờ thì có đất, có cây, có quy mô, nhưng ra thực địa thì là một câu chuyện hoàn toàn khác”, ông Sơn nhớ lại.

Lúc đó, các dự án trồng chuối, cọ, cao su, xoài đều kém hiệu quả, không được tổ chức canh tác theo mô hình đủ chặt để vận hành một nông trường lớn. Nước hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên: mùa khô thì thiếu, mùa mưa thì úng.

Có những vùng cao su, cọ, xoài trải dài hàng nghìn hecta nhưng hiệu quả thấp vì thiếu cơ giới hóa, thiếu quy trình chuẩn, thiếu đầu ra. Tất cả giống như những mảnh ghép rời rạc: đặt cạnh nhau thì rộng, nhưng đưa vào vận hành thì không chạy.

“Lúc đó tôi nói với anh em, nếu tiếp quản mà giữ nguyên hiện trạng, dự án không có tương lai. Phải làm lại từ gốc”, ông Sơn nói.

“Làm lại từ gốc” bắt đầu từ con người. Khi THACO AGRI vào, nhiều khu vườn gần như không kiểm soát được vì cách tổ chức lao động. Nhân công không thuộc hệ thống doanh nghiệp, mà đi qua các đội trung gian. Họ gom người, chia ca, thu – chi, còn doanh nghiệp chỉ trả tiền theo ngày. Muốn tổ chức lại, phải đi từng bước, tốn rất nhiều thời gian và công sức.

Nhưng điều khiến ông Sơn “chạnh lòng” nhất vẫn là những con số cuối cùng: năng suất và chất lượng.

“Thời điểm đó, một hecta chuối chỉ đạt khoảng 28 tấn. Tỷ lệ loại A dưới 10%. Tỷ lệ thải lên tới khoảng 32%. Nghĩa là làm chuối mà mất gần một phần ba ngay trong vườn”, ông nói.

Rồi COVID-19 ập đến,…

Dự án được ủng hộ từ cấp cao

Chính giai đoạn khó khăn ấy buộc THACO AGRI phải làm một việc khó hơn sản xuất: vừa “phẫu thuật” hiện trạng, vừa dựng lại cấu trúc pháp lý cho dự án nông nghiệp quy mô lớn.

Cuối năm 2023, ông Trần Bá Dương tiếp kiến Thủ tướng Campuchia Samdech Hun Manet, trực tiếp báo cáo về dự án: quy mô đầu tư, số lượng lao động, tác động an sinh xã hội và kế hoạch mở rộng dài hạn.

Sau nhiều lần kiểm tra thực địa, Chính phủ Campuchia bày tỏ sự ủng hộ đối với cách làm và định hướng phát triển của dự án.

Một nút thắt quan trọng khác là thời hạn thuê đất. Hoàng Anh Gia Lai đã sử dụng đất khoảng 14 năm. Khi THACO AGRI đầu tư lại từ đầu, chi phí đổ vào mặt bằng, thủy lợi và hạ tầng là rất lớn. Nếu không có thời gian đủ dài, bài toán hoàn vốn gần như bất khả thi.

Doanh nghiệp phải đề xuất ký lại hợp đồng thuê đất dài hạn, theo hướng khoảng 50 năm, đi kèm các cơ chế ưu đãi phù hợp.

“Tóm lại, thứ chúng tôi nhận bàn giao năm 2019 không phải là một cánh đồng sẵn sàng. Và muốn biến nó thành nông trường thì phải làm lại toàn bộ, từ đầu và theo một cách hoàn toàn mới”, ông Sơn nói.

Theo lời ông Sơn, gần như những nút thắt pháp lý hay hành chính mà THACO AGRI gặp phải đều được chính quyền cơ sở tháo gỡ nhanh chóng và tận tình.

Từ bản vẽ chiến lược đến cánh đồng thật

Điều quan trọng của dự án, theo ông Sơn, là cách tổ chức sản xuất. “Câu hỏi đầu tiên chúng tôi đặt ra là: làm thế nào để một cánh đồng có thể vận hành khoa học và ổn định như một nhà máy?”.

Đó cũng là bài toán của ông Trần Bá Dương. Trong nhiều năm, cứ có dịp là ông ra nước ngoài, nhất là Nam Mỹ – vùng đất nổi tiếng với chuối – để tìm hiểu mô hình.

Nhưng sau nhiều chuyến đi, ông Dương nhận ra không thể sao chép. THACO thuê chuyên gia quốc tế nhưng cũng không hiệu quả. Cuối cùng, ông tự đọc, tự mày mò để xây dựng một mô hình nông nghiệp – công nghiệp của riêng mình.

“Tôi hình dung, chúng tôi phải xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp khép kín, vận hành theo kỷ luật công nghiệp”, ông Dương nói.

Ông thiết kế các xí nghiệp trồng chuối từ 1.000–1.200 hecta và các xí nghiệp chăn nuôi bò kết hợp trồng cây ăn trái khoảng 4.000 hecta. Phải mất bốn năm, đập đi làm lại nhiều lần, mô hình đó mới dần hoàn thiện. Từ lúc đó, mô hình có thể đem nhân rộng ở bất kỳ đâu.

Ở trung tâm của hệ sinh thái ấy là chuối – bò – cỏ. Chuối được trồng tập trung theo tiêu chuẩn xuất khẩu. Bò được nuôi quy mô lớn, trở thành một mắt xích trong chu trình tuần hoàn. Cỏ được trồng để làm thức ăn cho bò, đồng thời giữ đất và giữ nước.

Phụ phẩm từ chuối được băm làm thức ăn cho bò. Phân bò được xử lý vi sinh, quay ngược trở lại bón cho chuối và cỏ.

Để mô hình đó vận hành, THACO AGRI không làm manh mún. Các dự án được tổ chức thành các khu liên hợp nông nghiệp đủ lớn để đầu tư đồng bộ hạ tầng. Thủy lợi được đặt lên hàng đầu, với hệ thống hồ chứa, kênh dẫn và thoát nước kiểm soát cả mùa khô lẫn mùa mưa.

“Không có phần nào đứng riêng lẻ. Mỗi thứ phải trả lời được nó đứng ở đâu trong hệ thống”, ông Sơn nói.

Từ những cánh đồng thiếu nước, thiếu hạ tầng năm 2019, THACO AGRI từng bước biến nông nghiệp thành một “nhà máy ngoài trời” – nơi chuối, bò và cỏ không cạnh tranh, mà bổ sung cho nhau trong một chu trình khép kín.

“Chúng tôi huy động toàn bộ nguồn lực của THACO vào dự án này. Nếu không phải là THACO, không một doanh nghiệp nào có thể tổ chức sản xuất quy mô như vậy”, ông Dương nói.

Vấn đề cuối cùng là đầu ra. Khi quy mô đã đủ lớn, câu hỏi “ai sẽ mua” trở nên rất quan trọng. Lúc đó, ông Trần Bá Dương chỉ nói một câu ngắn gọn: “Cứ làm cho đúng và cho tốt. Rồi sẽ có người tự tìm đến mua”.

Con dấu thương hiệu quốc tế

Lời khẳng định của ông Trần Bá Dương không phải chờ quá lâu để được kiểm chứng.

Năm 2023, ông Ishida, Giám đốc Thu mua khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Fresh Del Monte, trực tiếp đến các vùng trồng chuối của THACO AGRI tại Campuchia để tìm hiểu cách THACO làm nông nghiệp. Một năm sau, Chủ tịch Fresh Del Monte bay từ Miami sang Việt Nam gặp ông Dương. Cuộc gặp chỉ là một bữa ăn tối và một cuộc trò chuyện dài về chuối, về nước, về đất và cách tổ chức một cánh đồng như một dây chuyền sản xuất.

Sau chuyến đi đó, Fresh Del Monte bắt đầu xúc tiến hợp tác. Đến tháng 11/2025, hai bên chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược.

Fresh Del Monte là một trong những tập đoàn nông nghiệp lớn nhất thế giới, hoạt động hơn 136 năm, sở hữu mạng lưới phân phối tại hơn 80 quốc gia, với doanh thu khoảng 4,6 tỷ USD mỗi năm. Việc một tập đoàn như vậy đặt bút ký với THACO AGRI không chỉ là một hợp đồng thương mại, mà là một sự xác nhận về phẩm cấp.

Theo ông Mohammed Abbas, Phó Tổng Giám đốc thường trực Fresh Del Monte, điều khiến họ chú ý không nằm ở diện tích đất hay sản lượng trước mắt.

“Chúng tôi đã làm việc với nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp trên thế giới trong hơn một thế kỷ nhưng chưa từng thấy một công ty xuất thân từ kỹ thuật – cơ khí tiếp cận nông nghiệp theo cách như THACO”, ông nói.

Theo ông Abbas, điểm khác biệt cốt lõi nằm ở cách tổ chức sản xuất. THACO không đi vào nông nghiệp bằng kinh nghiệm mùa vụ hay mô hình hộ nhỏ, mà bằng tư duy kỹ thuật và kỷ luật công nghiệp.

“Mô hình của THACO là sản xuất nông nghiệp quy mô công nghiệp – điều mà ngay cả Fresh Del Monte cũng hiếm khi gặp trong lịch sử của mình”, ông Abbas nhận xét.

Theo thỏa thuận, nếu THACO không đạt tối thiểu 90% sản lượng cam kết sẽ bị phạt 1 USD cho mỗi thùng 13 kg. Ngược lại, nếu Fresh Del Monte không thu mua đủ 90% sản lượng, phía đối tác cũng chịu chế tài tương ứng.

“Chúng tôi tiếp cận nông nghiệp như sản xuất công nghiệp, không cho phép lỗi,” ông Trần Bá Dương nói. “Muốn vậy, phải đầu tư từ nền tảng: mặt bằng, điện nước, con người và cách tổ chức quản trị”.

Từ tháng 8/2024, Fresh Del Monte bắt đầu thu mua chuối của THACO AGRI. Theo kế hoạch, từ năm 2026, hai bên ký kết sản lượng tối thiểu 71.500 tấn chuối mỗi năm trong thời hạn 10 năm, đồng thời mở rộng hợp tác sang dứa và các chương trình nghiên cứu – phát triển giống mới.

Ngoài Fresh Del Monte, nhiều thương hiệu nông nghiệp toàn cầu khác cũng đã và đang tìm đến THACO AGRI.

Những mái nhà bên cánh đồng

Không chỉ có kênh nước, chuối và bò, dự án này còn tạo dựng một đời sống mới cho gần 20.000 lao động Campuchia – những con người gắn số phận mình với cánh đồng.

Ông Krai Tha và vợ đang trồng cỏ trang trí khi người viết bài này có mặt. Ông kể, toàn bộ gia đình lớn ông và các con trai, con dâu đang làm cho trang trại từ một tỉnh phía Tây Campuchia.

“Chúng tôi sống rất tốt vì không phải mất tiền ăn. Toàn bộ tiền lương của tôi, tôi dành để mua vàng”, ông Krai Tha cười nói.

Ngay cạnh các nông trường là những khu nhà ở tập thể được quy hoạch đồng bộ. Người độc thân ở phòng 4–6 người. Các cặp vợ chồng làm chung được bố trí phòng riêng. Ba bữa ăn nóng mỗi ngày được phục vụ tại bếp tập thể, với chi phí khoảng 2,1 triệu đồng/người/tháng do công ty hỗ trợ ngoài tiền lương.

Sau một tháng học việc, 100% công nhân đạt yêu cầu được ký hợp đồng lao động chính thức. Công nhân phổ thông có thu nhập từ 6–9 triệu đồng mỗi tháng. Lao động kỹ thuật hưởng mức 10–13 triệu đồng. Lương được rà soát, điều chỉnh định kỳ.

Điện sinh hoạt, nước uống tinh khiết, internet, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm hưu trí, khám sức khỏe định kỳ, đào tạo tay nghề – tất cả được thiết kế như một phần cấu trúc của dự án, chứ không phải những khoản “hỗ trợ thêm cho có”.

Dọc theo các khu nhà ở là cửa hàng tiện ích, phòng y tế, lớp học tiểu học cho con em công nhân, không gian sinh hoạt văn hóa – thể thao cuối tuần. Một cộng đồng lao động dần hình thành giữa vùng đất đỏ, nơi công nhân không chỉ đến làm việc rồi rời đi, mà có thể tính chuyện ở lại lâu dài.

“Nếu người lao động không có cuộc sống ổn định,” ông Trần Bảo Sơn nói, “thì không có dự án nông nghiệp nào vận hành bền vững.”

Ở Campuchia, nơi nông nghiệp vẫn chủ yếu dựa vào lao động thời vụ và sản xuất nhỏ lẻ, việc một dự án nông nghiệp quy mô lớn tạo ra hàng chục nghìn việc làm ổn định, có bảo hiểm, có đào tạo, có đời sống cộng đồng, đã vượt khỏi khuôn khổ một dự án kinh tế thuần túy.

Nó trở thành một dự án phát triển – nơi sản xuất, an sinh và con người được đặt chung trong một bài toán tổng thể.

Tầm nhìn dài hạn của tỷ phú

Với ông Trần Bá Dương, dù đến với nông nghiệp muộn hơn các lĩnh vực khác, “cuộc chơi này” phải là dài hạn. Vì vậy, mô hình của ông phải là một cấu trúc có năng lực tồn tại dài hạn, chịu được biến động thị trường, và quan trọng nhất là có khả năng tự vận hành mà không phụ thuộc vào may rủi mùa vụ.

“Vì trồng chuối nên tôi mới phải nuôi bò. Vì nuôi bò nên phải trồng thêm các loại cây khác”, ông nói. “Tất cả buộc phải kết nối với nhau thành một hệ sinh thái tuần hoàn khép kín”.

“Chúng tôi tiếp cận từ chất lượng và sản lượng ổn định,” ông Dương nói. “Mang triết lý sản xuất công nghiệp vào nông nghiệp là không cho phép lỗi. Làm một triệu sản phẩm mà chỉ cần một sản phẩm lỗi, coi như thất bại”.

Bởi vậy, thay vì bắt đầu từ giống cây hay đầu ra, THACO đầu tư trước vào những thứ ít ai nhìn thấy: mặt bằng, thủy lợi, điện nước, con người và cách tổ chức quản trị. Cơ giới hóa, tự động hóa không chỉ ở ngoài đồng, mà cả trong điều hành, kiểm soát và ra quyết định.

Năm 2026, THACO AGRI dự kiến đạt sản lượng khoảng 512.000 tấn chuối, tương đương 26.000 container. Trong đó, Fresh Del Monte thu mua khoảng 15%, tương đương 71.500 tấn; phần còn lại đã được ký kết với các đối tác khác.

Khi sản xuất đi vào ổn định, THACO định hướng mở rộng diện tích chuối lên khoảng 20.000 hecta – một tỷ trọng nhỏ trên bản đồ thế giới, nhưng đủ để Việt Nam và Campuchia xuất hiện như một vùng trồng có tính hệ thống.

Song nông nghiệp của THACO không dừng lại ở chuối. Dứa được mở rộng theo hướng thận trọng, dự kiến đạt khoảng 2.000 hecta trong vài năm tới. Chăn nuôi bò và các hoạt động trồng trọt khác tiếp tục được triển khai theo mô hình tích hợp – tuần hoàn trên cùng một không gian sản xuất, với mục tiêu đạt khoảng 600.000 con bò và 400 trại vào năm 2027.

Điều đáng chú ý là, dù mới ở giai đoạn đầu, nông nghiệp đã đóng góp khoảng 30% doanh thu cho hệ sinh thái THACO. Không phải vì lợi nhuận ngắn hạn, mà vì nền tảng đã bắt đầu phát huy hiệu quả.

Trên vùng đất đỏ ở Đông Dương

Chiều xuống ở Snuol. Những hàng chuối thẳng tắp đổ bóng dài trên nền đất đỏ Campuchia. Ông Trần Bảo Sơn đứng lặng giữa cánh đồng – nơi vài năm trước còn là công trường ngổn ngang, thiếu nước, thiếu hạ tầng và thiếu cả trật tự vận hành.

Hôm nay, trên chính vùng đất ấy, THACO AGRI đang triển khai mô hình nông nghiệp tích hợp – tuần hoàn, hữu cơ, trên nền tảng công nghiệp và số hóa, với tổng quy mô hơn 85.000 hecta tại ba quốc gia Việt Nam, Lào và Campuchia. Riêng Campuchia chiếm hơn 44.000 hecta tại Kratie và Ratanakiri; Việt Nam hơn 10.000 hecta; Lào hơn 31.000 hecta tại Attapeu và Sekong.

Phía trước ông Dương, ông Sơn và các cán bộ THACO vẫn còn một chặng đường rất dài.

Phía sau ông Sơn là lá thư tay năm 2018 của ông Đoàn Nguyên Đức – lời kêu cứu trong thời khắc khó khăn nhất; là quyết định của ông Trần Bá Dương thành lập Thaco Agri năm 2019 và cuộc họp với 6 công ty của tập đoàn trong ván bài đặt cược dài hạn vào nông nghiệp quy mô lớn.

Nhưng với ông Sơn, mục tiêu phía trước là rất rõ ràng: đưa THACO AGRI trở thành tập đoàn nông nghiệp hàng đầu ASEAN vào năm 2027, với hệ sinh thái trồng trọt – chăn nuôi tích hợp, riêng tại Campuchia hướng tới quy mô hàng chục nghìn hecta và đàn bò lên tới 600.000 con.

Ông Dương tính toán, một ha chuối sinh lời 200 triệu đồng. Song, điều quan trọng với ông Dương không chỉ là lợi nhuận, mà là công ăn việc làm và tương lai của hàng trăm ngàn gia đình người lao động trực tiếp hay gián tiếp trong hệ sinh thái của ông.

Ông Mohammed Abbas, Phó Tổng Giám đốc thường trực Tập đoàn Fresh Del Monte, nhận xét: “Những gì THACO đang làm mang tính đột phá. Họ tổ chức vùng trồng bằng tư duy kỹ thuật và kỷ luật sản xuất công nghiệp – điều chúng tôi chưa từng gặp trong nông nghiệp chuối”.

Chiều muộn, gió thổi qua cánh đồng chuối, mang theo mùi đất và nước. Giữa vùng đất đỏ ấy, một điều trở nên rõ ràng: nông nghiệp quy mô toàn cầu không thể tồn tại bằng may rủi hay kinh nghiệm mùa vụ.

Nó chỉ có thể đứng vững khi được tổ chức bằng tinh thần công nghiệp – và đặt con người vào trung tâm của toàn bộ hệ thống – mà các ông Trần Bá Dương, Trần Bảo Sơn và rất nhiều cán bộ của THACO đang gây dựng.

Tư Giang

TIN LIÊN QUAN












Home Icon VỀ TRANG CHỦ