Phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc dân tộc quốc gia Việt Nam

Đề án được thực hiện từ năm 2026, tổng kết và đánh giá kết quả thực hiện vào năm 2031 - Ảnh minh họa: ITN.

Đề án hướng tới việc kế thừa, khai thác hiệu quả kho tàng di sản âm nhạc dân gian, truyền thống của 54 dân tộc Việt Nam thông qua việc sử dụng, phát triển các loại nhạc cụ dân tộc. Trọng tâm là nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể và tư liệu âm nhạc, từ đó sáng tạo các sản phẩm nghệ thuật mới mang đậm bản sắc nhưng vẫn phù hợp với xu thế phát triển hiện đại.

Một trong những mục tiêu quan trọng là hoàn thiện và phát triển các chương trình, tác phẩm âm nhạc được sáng tạo từ chất liệu dân gian, truyền thống. Những sản phẩm này không chỉ góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam mà còn trở thành nguồn lực nội sinh thúc đẩy phát triển văn hóa và đất nước.

Đề án đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới hoạt động của Nhà hát Ca, Múa, Nhạc Quốc gia Việt Nam – đơn vị trực tiếp quản lý và vận hành dàn nhạc. Trên cơ sở nguồn lực hiện có, Nhà hát sẽ được tăng cường lực lượng nghệ sĩ từ các đơn vị nghệ thuật trên toàn quốc.

Theo lộ trình, từ giai đoạn 2026 - 2027, dàn nhạc sẽ được xây dựng với quy mô và tiêu chuẩn đáp ứng các sự kiện văn hóa – nghệ thuật tầm quốc gia và quốc tế. Đến năm 2031, mục tiêu là hình thành một “Không gian nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam”, trở thành điểm nhấn phục vụ các hoạt động văn hóa trong nước và quốc tế.

Dàn nhạc dân tộc quốc gia Việt Nam có chức năng biểu diễn, sưu tầm, bảo tồn và phát triển âm nhạc dân gian, truyền thống; trình diễn các tác phẩm quốc tế được chuyển soạn phù hợp.

Về cấu trúc, dàn nhạc được xây dựng trên cơ sở khoa học, đảm bảo sự hài hòa về âm thanh và màu sắc giữa các nhóm nhạc cụ. Đáng chú ý, các nhạc cụ dây gảy giữ vai trò nổi bật, tạo nên âm sắc phong phú và đặc trưng.

Bên cạnh việc sử dụng nhạc cụ truyền thống (cả nguyên bản và cải tiến), dàn nhạc cũng kết hợp có chọn lọc với một số nhạc cụ giao hưởng phương Tây và giọng hát, nhằm mở rộng khả năng biểu đạt và tiếp cận khán giả quốc tế.

Ngoài nhiệm vụ biểu diễn, dàn nhạc còn đảm nhận vai trò nghiên cứu, sáng tạo, thể nghiệm và phát triển âm nhạc dân tộc theo hướng hiện đại; xây dựng các chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị, ngoại giao; tăng cường hợp tác trong và ngoài nước; ứng dụng khoa học – công nghệ vào phát triển nghệ thuật.

Trần Hòa