Phát triển mô hình Hải quan thông minh

Lực lượng hải quan kiểm tra seal điện tử kiểm soát hàng hóa xuất - nhập khẩu tại Cảng Phước An, xã Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.

Thông tin từ Chi cục Hải quan khu vực XVIII (HQKV 18, đơn vị quản lý hoạt động hải quan trên địa bàn tỉnh Đồng Nai), đến nay 100% thủ tục hải quan đã cơ bản được số hóa trên toàn hệ thống từ các bộ, ngành Trung ương đến địa phương trên hệ thống “Một cửa quốc gia”; thực hiện trao đổi thông tin chứng nhận xuất xứ hàng hóa ưu đãi điện tử (mẫu D) với các nước ASEAN thông qua cơ chế một cửa ASEAN, cùng với sự thích ứng, tham gia chuyển đổi số của các DN (đạt trên 99,6%), ngành hải quan đã có những kết quả nổi bật trong công tác chuyển đổi số, phát triển mô hình hải quan thông minh, hiện đại.

Chuyển đổi số trong công tác hải quan

Năm 2025, các đơn vị hải quan thuộc HQKV 18 đã tiếp nhận và trả kết quả đúng hạn cho gần 3 triệu hồ sơ thủ tục hành chính thông qua các hệ thống nghiệp vụ hải quan. Trong đó, lĩnh vực giải quyết tờ khai xuất - nhập khẩu đạt gần 2 triệu tờ, tăng khoảng 31% so với năm 2024. Cụ thể, số tờ khai nhập khẩu đạt gần 740 ngàn tờ, tăng 30%; tờ khai xuất khẩu đạt 1,25 triệu tờ, tăng 31%.

Để đạt được những kết quả nổi bật như trên, ngành hải quan đã đẩy mạnh cải cách hành chính, tập trung chuyển đổi số, nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ DN trong lĩnh vực hải quan. Đặc biệt, từ sau khi có Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành hải quan càng tập trung phát triển, ứng dụng khoa học - công nghệ vào công tác quản lý hải quan.

Ông Nguyễn Tiểu Long, Phó Trưởng phòng Công nghệ thông tin (HQKV 18) cho biết: Ngành hải quan đã xây dựng và vận hành hệ thống công nghệ thông tin thực hiện hải quan số, ứng dụng công nghệ hiện đại, an ninh, an toàn, ổn định. Công tác chuyển đổi số được triển khai tới tất cả các đơn vị hải quan trên toàn quốc, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan, thực hiện thủ tục hải quan phi giấy tờ, góp phần chuyển đổi số toàn diện hoạt động quản lý nhà nước về hải quan.

Cụ thể, trong các hoạt động như: xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa; xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của người, hành lý và phương tiện vận tải từ khâu đầu đến khâu cuối. Bên cạnh đó, ngành hải quan cũng đã kết nối, chia sẻ thông tin với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm quản lý các hoạt động vận tải và giao dịch xuyên biên giới thông qua cơ chế một cửa quốc gia.

Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước lĩnh vực xuất - nhập khẩu tại HQKV 18 đạt gần 22,8 ngàn tỷ đồng, vượt dự toán năm. 100% tổng thu ngân sách nhà nước từ thuế hải quan, phạt chậm nộp thuế, ấn định thuế, phạt vi phạm hành chính được thực hiện thông qua hệ thống thu thuế điện tử 24/7.

Tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp

Song song với công tác quản lý, ngành hải quan cũng đã đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được tiếp nhận, xử lý trực tuyến đạt mức rất cao, góp phần quan trọng trong việc rút ngắn thời gian thông quan, nâng cao tính công khai, minh bạch và giảm chi phí tuân thủ cho DN.

Trên địa bàn quản lý của Chi cục HQKV 18, khối lượng tờ khai, kim ngạch xuất - nhập khẩu và số lượng DN tham gia hoạt động xuất - nhập khẩu ngày càng tăng. Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong công tác hải quan, nhưng ngành hải quan vẫn mạnh dạn thừa nhận, đôi lúc đã xảy ra những vướng mắc gây chậm trễ của hệ thống công nghệ thông tin. Để khắc phục những hạn chế này, ngành hải quan đang tiếp tục cải thiện để hoàn thiện dần hệ thống quản lý, giải quyết các thủ tục hải quan trên cả nước nói chung và tại tỉnh Đồng Nai nói riêng.

Ông Điền Khôn Trường, đại diện Hiệp hội Thương mại Đài Loan tại Đồng Nai chia sẻ: Thời gian qua, các DN Đài Loan tại Đồng Nai đã nhận được sự hỗ trợ, đồng hành kịp thời của lực lượng hải quan trong hoạt động thông quan hàng hóa xuất - nhập khẩu. Nhờ đó, hoạt động sản xuất - kinh doanh hàng hóa xuất - nhập khẩu của các DN vẫn được duy trì ổn định và hiệu quả. Với tinh thần hợp tác đó, các DN Đài Loan tại Đồng Nai cũng luôn ý thức rõ về trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ pháp luật, chấp hành đầy đủ các quy định về hải quan, tích cực phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra ổn định, đúng quy định.

Ngọc Liên