Phát triển mạnh doanh nghiệp biển, nhất là các tập đoàn, tổng công ty quy mô lớn

Sáng 29/7, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương đã báo cáo chuyên đề "Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh".

Phát triển hướng biển là xu thế tất yếu

Ông Nghị cho biết, sau 8 năm thực hiện Nghị quyết số 36 ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng đặc biệt của biển được nâng lên rõ rệt. Kinh tế biển tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Tuy nhiên, việc hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh còn nhiều khó khăn, thách thức. Nhiều vấn đề nảy sinh trong nước và thế giới đặt ra yêu cầu bức thiết về xây dựng và phát triển quốc gia biển mạnh.

Ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương báo cáo tại hội nghị (Ảnh: Media Quốc hội).

Việt Nam là quốc gia biển có vị trí địa chiến lược đặc biệt quan trọng, có vùng biển rộng hơn 1 triệu km2, gấp khoảng 3 lần diện tích đất liền, là không gian sinh tồn, không gian phát triển chiến lược, cửa ngõ giao lưu quốc tế và là bộ phận cấu thành quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia.

"Trong bối cảnh dư địa phát triển trên đất liền ngày càng tiệm cận giới hạn, phát triển hướng biển là xu thế tất yếu và là yêu cầu khách quan để mở rộng không gian phát triển quốc gia", ông Nghị nêu rõ.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đổi mới quản trị quốc gia đặt ra yêu cầu cần chuyển mạnh từ quản lý theo ngành, lĩnh vực sang quản trị tổng hợp, thống nhất không gian biển quốc gia dựa trên dữ liệu số và quy hoạch không gian biển.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, biển và đại dương từ lâu đã trở thành không gian cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia, gắn với quốc phòng, an ninh, tài nguyên, năng lượng, chuỗi cung ứng và các vấn đề an ninh truyền thống, phi truyền thống.

Hơn nữa, Biển Đông luôn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, tác động trực tiếp đến hòa bình, ổn định và phát triển đất nước. Biển không chỉ là không gian tài nguyên và kinh tế mà còn là không gian chiến lược tổng hợp về quốc phòng, an ninh, khoa học, công nghệ, văn hóa, đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở đó, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tham mưu Bộ Chính trị trình Ban Chấp hành Trung ương xem xét, ban hành Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn

Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, Nghị quyết bao gồm 5 nhóm quan điểm chỉ đạo. Điển hình là xác định rõ vai trò, vị trí của biển trong giai đoạn phát triển mới; khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính trong xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Nghị quyết đề ra mục tiêu tổng quát đến năm 2030; tầm nhìn đến năm 2045, trong đó đề ra 6 nhóm mục tiêu cần đạt được trong giai đoạn 2026 - 2030 tạo tiền đề xây dựng và phát triển quốc gia biển mạnh, bao gồm các nhóm về Kinh tế; Phát triển không gian biển, hạ tầng biển; Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Quản trị không gian biển, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; Văn hóa, xã hội; Bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Trong bối cảnh dư địa phát triển trên đất liền ngày càng tiệm cận giới hạn, phát triển hướng biển là xu thế tất yếu và là yêu cầu khách quan để mở rộng không gian phát triển quốc gia (Ảnh: Phạm Tùng).

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, Nghị quyết đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, bao gồm:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển quốc gia biển mạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị biển quốc gia.

Hai là, hoàn thiện thể chế, đổi mới công tác quy hoạch không gian biển quốc gia, tạo đột phá phát triển quốc gia biển mạnh.

Ba là, huy động, phát huy và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển mạnh doanh nghiệp biển, nhất là các tập đoàn, tổng công ty quy mô lớn.

Bốn là, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Năm là, đột phá phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh và các ngành, lĩnh vực biển mới.

Sáu là, phát triển đồng bộ hạ tầng biển, mở rộng không gian phát triển quốc gia, hình thành các trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia và khu vực.

Bảy là, bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái biển; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu; nâng cao khả năng chống chịu của các địa phương ven biển, hải đảo.

Tám là, xây dựng văn hóa biển, nâng cao đời sống người dân, phát huy sức mạnh cộng đồng cư dân biển trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chín là, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn trên biển, đảo; tăng cường hội nhập và hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế quốc gia.

Nguyễn Thu Huyền