Phát triển gắn với duy trì người tham gia

Cán bộ BHXH tỉnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện

Sau 4 năm tham gia BHXH tự nguyện, cuối năm 2024, anh Chu Mạnh Nam, 47 tuổi, trú tại thôn Nà Noọng, xã Tràng Định phải dừng đóng phí vì kinh tế gia đình gặp khó khăn. Hai vợ chồng anh làm nông nghiệp, thu nhập chủ yếu trông vào mấy sào ruộng và đàn gà, vịt. Khi mùa màng thuận lợi, chăn nuôi ổn định, việc dành một khoản tiền để đóng BHXH không quá nặng nề. Thế nhưng, cuối năm 2024, đàn gà, vịt của gia đình bị chết do dịch, nguồn thu gần như không còn, trong khi con đang học đại học cần nhiều khoản chi phí. Trước những khoản phải lo trước mắt, anh Nam đành tạm dừng việc đóng BHXH tự nguyện.

Anh Nam chia sẻ: Lúc đó gia đình khó khăn quá nên tôi phải dừng đóng. Sau này, được cán bộ BHXH và nhân viên thu đến tuyên truyền, giải thích, tôi hiểu BHXH tự nguyện là sự tích lũy cho tuổi già. Nếu bỏ giữa chừng thì sau này thiệt cho chính mình. Vì vậy, đến tháng 5/2026, tôi cố gắng thu xếp để tiếp tục tham gia, mong sau này khi hết tuổi lao động có lương hưu hằng tháng và được cấp thẻ BHYT để yên tâm hơn.

Anh Nam là một trong số nhiều trường hợp lao động tự do đã gián đoạn tham gia BHXH tự nguyện. Chính vì BHXH tự nguyện không phải khoản chi ưu tiên, bắt buộc (như chi điện, nước, học phí...) mà là khoản đầu tư cho tương lai nên khi gặp khó khăn về tài chính, người dân sẽ dễ dàng lựa chọn dừng tham gia. Chính vì thế, để người dân hiểu đúng, hiểu đủ về BHXH tự nguyện và duy trì tham gia, thời gian qua, BHXH tỉnh đã phối hợp với các sở, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, UBND các xã, phường và các tổ chức dịch vụ thu đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức. Nội dung tuyên truyền tập trung vào quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện, nhất là chế độ hưu trí, tử tuất và việc được cấp thẻ BHYT khi hưởng lương hưu.

Từ đầu năm 2026 đến nay, BHXH tỉnh và BHXH cơ sở đăng tải hơn 650 bài viết trên Zalo, Facebook, Youtube với trên 20.000 người theo dõi; đồng thời tổ chức 23 hội nghị tuyên truyền, đối thoại chính sách với gần 3.000 người tham dự. Các hình thức tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, sóng phát thanh, truyền hình, qua tờ rơi, tờ gấp, mạng xã hội... cũng được duy trì, góp phần đưa chính sách BHXH tự nguyện đến với người dân. Bên cạnh đó có không ít người lao động sau khi nghỉ việc, đăng ký rút BHXH một lần cũng được cán bộ BHXH vận động, lựa chọn mức đóng phù hợp để duy trì tham gia BHXH.

Cùng đó, nhân viên của các tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia BHXH cũng tích cực bám nắm địa bàn, lựa chọn hình thức phù hợp để tuyên truyền, vận động. Chị Hoàng Thị Ngọc Huyền, nhân viên thu BHXH, BHYT (Bưu điện Na Sầm) cho biết: Khi vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, chúng tôi không chỉ nói về mức đóng, không thể chỉ phát tờ rơi, đọc văn bản, mà phải giải thích cho người dân bằng những câu chuyện gần gũi như khi hết tuổi lao động sẽ sống bằng gì, lúc ốm đau ai hỗ trợ, khi không còn thu nhập thường xuyên thì lương hưu có ý nghĩa thế nào. Với những người thu nhập chưa ổn định, chúng tôi tư vấn mức đóng phù hợp, phương thức đóng linh hoạt để họ không bị áp lực.

Kết quả, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh đã có thêm 1.812 người tham gia BHXH tự nguyện (tăng 686 người so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số người tham gia BHXH tự nguyện đến nay là 31.533 người, chiếm 9,25% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong số đó có 984 người có thời gian tạm dừng đóng phí và được vận động tham gia trở lại.

Ông Hà Đình Hải, Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết: Thời gian tới, ngành BHXH tiếp tục phối hợp với các xã, phường, tổ chức dịch vụ thu rà soát nhóm người có tiềm năng tham gia; đồng thời quan tâm tuyên truyền, vận động những trường hợp dừng đóng tham gia trở lại. Mục tiêu không chỉ là tăng số người tham gia mới mà còn giúp người dân duy trì gắn bó với chính sách BHXH tự nguyện.

Với sự nỗ lực của cơ quan BHXH, chính sách BHXH tự nguyện đã đến và gắn bó hơn với người dân, nhất là người lao động khu vực phi chính thức. Trong bối cảnh già hóa dân số, thêm một cuốn sổ BHXH được gìn giữ là thêm một điểm tựa an sinh bền vững cho người lao động, cho gia đình và cho xã hội.

MINH NGỌC