Phát triển công nghiệp bán dẫn đòi hỏi giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ, lâu dài

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng

Phát biểu tại Phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cho biết, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ và có sự tái cấu trúc sâu sắc về công nghệ, chuỗi cung ứng. Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo cùng các công nghệ số mới tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng của bán dẫn đối với nền kinh tế số toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, internet vạn vật và dữ liệu lớn.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng chủ trì Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn - Ảnh: VGP/Thu Sa

Theo Phó Thủ tướng, nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn đang đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường tính tự chủ chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn. Trong bối cảnh đó, khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thời gian qua, các bộ, ngành đã chủ động triển khai nhiều nhiệm vụ theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn và Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành bán dẫn. Các giải pháp được tập trung vào tháo gỡ rào cản về thể chế, hoàn thiện khung pháp lý và thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, gắn với nâng cao năng lực nội sinh của doanh nghiệp trong nước.

Đến nay, nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã đầu tư và mở rộng hoạt động tại Việt Nam, chủ yếu trong các khâu lắp ráp, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng từng bước tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao năng lực thiết kế, sản xuất và dịch vụ trong lĩnh vực này. Một dự án nhà máy sản xuất chip đã được khởi công.

Song song đó, Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy hợp tác công tư và đẩy mạnh mô hình liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh phát triển ngành công nghiệp bán dẫn là nhiệm vụ rất khó khăn với nhiều thách thức - Ảnh: VGP/Thu Sa

Việt Nam chuẩn bị gì cho "cuộc đua" bán dẫn?

Tại phiên họp, các đại biểu đã thông tin về tình hình thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán dẫn, đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn tại Việt Nam; giải pháp thúc đẩy phát triển ngành bán dẫn tại địa phương cũng như những khó khăn trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu và sản xuất kinh doanh.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng ghi nhận sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành trong việc chuẩn bị nội dung và đánh giá cao các ý kiến đóng góp của các thành viên Ban Chỉ đạo và đại biểu tham dự.

Phó Thủ tướng cho rằng, phát triển ngành công nghiệp bán dẫn là nhiệm vụ khó khăn với nhiều thách thức. Hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn trong nước chưa phát triển đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, hạ tầng phục vụ ngành cần tiếp tục được đầu tư và hợp tác quốc tế cần được mở rộng.

Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo thống nhất phương châm hành động năm 2026 là "Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất".

Theo Phó Thủ tướng, chúng ta phải có các giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ và lâu dài để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn - Ảnh: VGP/Thu Sa

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục đóng vai trò nòng cốt trong điều phối và thúc đẩy nghiên cứu công nghệ lõi. Bộ Tài chính hoàn thiện các chính sách ưu đãi về thuế và đầu tư. Bộ Ngoại giao tăng cường hợp tác quốc tế. Bộ Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bộ Công Thương nghiên cứu, hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp điện tử và bán dẫn, bảo đảm điều kiện về năng lượng, hạ tầng cho sản xuất công nghệ cao.

Các địa phương chủ động chuẩn bị hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và xây dựng chính sách thu hút các dự án công nghệ cao.

Phó Thủ tướng đề nghị các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp công nghệ trong nước nâng cao năng lực, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Năm 2025, Quốc hội đã thông qua 13 luật liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến phát triển ngành bán dẫn. Việt Nam đã tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án lớn về đóng gói, kiểm thử. Tổng vốn FDI trong lĩnh vực bán dẫn đạt trên 14,2 tỷ USD với 241 dự án.Về nguồn nhân lực, cả nước có hơn 240 trường đại học, mỗi năm khoảng 134.000 sinh viên khối kỹ thuật được đào tạo, trong đó khoảng 6.000 kỹ sư thiết kế vi mạch.

Nguyên Thảo